Triển vọng hình thành chuỗi cung ứng thủy sản bổ trợ giữa Việt Nam - Ấn Độ

Đây là chia sẻ của Tham tán thương mại Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ Bùi Trung Thướng với Mekong ASEAN về tiềm năng hợp tác trong lĩnh vực thủy sản giữa hai nước. Theo ông, thời gian qua, hoạt động xuất nhập khẩu thủy sản giữa Ấn Độ và Việt Nam đang phát triển rất tích cực và mang tính bổ trợ cao.

Cả Ấn Độ và Việt Nam đều là những quốc gia xuất khẩu thủy sản lớn tại châu Á và có thế mạnh riêng trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong đó, lũy kế 5 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam đã lên mức 4,6 tỷ USD, tăng 11% so với cùng kỳ. Các sản phẩm chủ lực như tôm, cá tra và thủy sản chế biến sâu tiếp tục tăng trưởng tốt.

Về phía Ấn Độ, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của quốc gia này trong năm tài chính 2025 - 2026 đạt khoảng 8,43 tỷ USD với sản lượng gần 1,97 triệu tấn, tăng hơn 13% so với cùng kỳ. Ấn Độ hiện là nước đứng thứ hai thế giới về nuôi trồng thủy sản, thứ 3 về tổng sản lượng thủy sản và thứ 4 về xuất khẩu thủy sản toàn cầu.

Số liệu từ phía Ấn Độ cho thấy, kim ngạch xuất khẩu thủy sản sang Việt Nam của nước này đã tăng mạnh từ khoảng 381,65 triệu USD lên gần 648,6 triệu USD trong năm tài chính 2025 - 2026, tương đương mức tăng gần 70% năm trước. Các mặt hàng chính mà Việt Nam nhập khẩu từ Ấn Độ là tôm đông lạnh, cá đông lạnh, bột cá và một số nguyên liệu phục vụ sản xuất trong nước và chế biến xuất khẩu.

"Điều này cho thấy Việt Nam không chỉ là quốc gia xuất khẩu thủy sản lớn mà còn là trung tâm chế biến thủy sản quan trọng của khu vực. Nhiều doanh nghiệp Việt Nam nhập khẩu nguyên liệu thủy sản từ Ấn Độ để phục vụ sản xuất trong nước, chế biến sâu và xuất khẩu," Tham tán Bùi Trung Thướng nhận định.

Ảnh minh họa: Mekong ASEAN

Tiềm năng hợp tác thủy sản

Ông Bùi Trung Thướng cho rằng, hiện Ấn Độ có thế mạnh rất lớn về nuôi trồng thủy sản quy mô công nghiệp, đặc biệt là nuôi tôm công nghệ cao và nguồn cung nguyên liệu thủy sản với giá cạnh tranh. Riêng bang Andhra Pradesh - được xem là “thủ phủ thủy sản của Ấn Độ” - đóng góp khoảng 76% sản lượng tôm và hơn 34% giá trị xuất khẩu thủy sản của cả nước.

Việt Nam lại có lợi thế nổi bật về chế biến sâu, logistics lạnh, sản phẩm giá trị gia tăng và mạng lưới thị trường xuất khẩu rộng khắp.

"Hai bên có thể hình thành chuỗi cung ứng mang tính bổ trợ rất hiệu quả, Ấn Độ cung cấp nguyên liệu và Việt Nam tăng cường chế biến, phát triển sản phẩm giá trị gia tăng phục vụ xuất khẩu toàn cầu," ông Bùi Trung Thướng nhấn mạnh.

Ngoài ra, hai nước đều đang thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển thủy sản bền vững. Ấn Độ triển khai mạnh các công nghệ AI, IoT, blockchain trong quản lý ao nuôi và truy xuất nguồn gốc; trong khi Việt Nam có nhiều kinh nghiệm trong tiêu chuẩn chế biến xuất khẩu, quản trị chất lượng và đáp ứng các tiêu chuẩn ESG quốc tế. Đây là những lĩnh vực hai bên có thể tăng cường hợp tác trong thời gian tới.

Doanh nghiệp Việt Nam cũng có thể xem xét hợp tác đầu tư trong các lĩnh vực như chế biến thủy sản giá trị gia tăng; kho lạnh và logistics; công nghệ truy xuất nguồn gốc; thức ăn thủy sản; nuôi rong biển; công nghệ xử lý môi trường nuôi trồng thủy sản.

Chia sẻ thêm về hợp tác địa phương, ông Thướng khẳng định, dư địa hợp tác còn rất lớn. Ví dụ như bang Andhra Pradesh và tỉnh An Giang đều có thế mạnh về nuôi trồng, chế biến và xuất khẩu thủy sản, hoàn toàn có thể thúc đẩy hợp tác về chuyển giao công nghệ, đào tạo kỹ thuật, kết nối doanh nghiệp và phát triển chuỗi cung ứng.

Thám tán thương mại Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ Bùi Trung Thướng (mặc vest đen) tại Hội chợ Du lịch và Lữ hành Nam Á 2026 (SATTE 2026). Ảnh: Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ

Cạnh tranh gay gắt

Tuy nhiên, Tham tán Bùi Trung Thướng cũng lưu ý, mặc dù tiềm năng rất lớn nhưng doanh nghiệp Việt Nam cũng phải đối mặt với nhiều thách thức tại thị trường này cũng như trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trước hết là sự cạnh tranh rất mạnh về giá trên thị trường quốc tế, đặc biệt trong ngành tôm khi Ấn Độ và Ecuador hiện là các nhà cung cấp nguyên liệu quy mô lớn, có khả năng tối ưu chi phí.

Bên cạnh đó, các rào cản kỹ thuật, truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn môi trường và phát triển bền vững ngày càng khắt khe. Người tiêu dùng tại Mỹ, EU và nhiều thị trường lớn đặc biệt chú trọng đến tiêu chuẩn ESG, chống khai thác IUU, giảm phát thải carbon và trách nhiệm xã hội trong chuỗi cung ứng.

Ngoài ra, doanh nghiệp Việt Nam vẫn cần tăng cường hiểu biết về hệ thống pháp lý, tiêu chuẩn nhập khẩu và văn hóa kinh doanh của Ấn Độ. Đây là thị trường rất lớn nhưng cũng có tính phân vùng cao và cạnh tranh mạnh giữa các doanh nghiệp quốc tế.

Khuyến nghị với doanh nghiệp Việt

Ông Bùi Trung Thuớng nhận định, doanh nghiệp cần tiếp cận thị trường Ấn Độ theo hướng dài hạn, bài bản và có chiến lược rõ ràng thay vì chỉ tập trung vào giao dịch ngắn hạn. Hai bên cần chú trọng hơn đến hợp tác chuỗi cung ứng, liên doanh chế biến, logistics và phát triển thị trường thay vì cạnh tranh đơn thuần về giá.

Đồng thời, cần đầu tư mạnh hơn cho truy xuất nguồn gốc, chuyển đổi số, tiêu chuẩn ESG và phát triển bền vững nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế.

Doanh nghiệp hai bên cũng nên tận dụng hiệu quả các hội chợ và nền tảng kết nối giao thương quốc tế để mở rộng đối tác. Thương vụ khuyến khích doanh nghiệp Ấn Độ tham gia các hội chợ lớn tại Việt Nam như Vietfish 2026 và đặc biệt là Hội chợ Quốc tế Nguồn hàng Việt Nam – VIS 2026 diễn ra từ ngày 3 - 5/9/2026 tại TP HCM.

"Đây sẽ là những nền tảng rất quan trọng để doanh nghiệp hai nước kết nối trực tiếp, tìm kiếm đối tác, đa dạng hóa chuỗi cung ứng và thúc đẩy hợp tác đầu tư trong lĩnh vực thủy sản cũng như các ngành công nghiệp thực phẩm và xuất khẩu liên quan.

Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ cũng sẽ tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp, hỗ trợ kết nối đối tác, xúc tiến thương mại và cung cấp thông tin thị trường nhằm thúc đẩy hơn nữa hợp tác kinh tế, thương mại giữa Việt Nam và Ấn Độ trong thời gian tới," Tham tán Bùi Trung Thướng khẳng định.