Triển vọng kinh tế thế giới 2026: Thích ứng để vươn lên

Dù tránh được một cuộc suy thoái sâu, nhưng kinh tế toàn cầu vẫn chưa tìm lại được động lực phục hồi mạnh mẽ. Bước sang năm 2026, các quốc gia đứng trước bài toán khó, vừa kiểm soát rủi ro, vừa tìm cơ hội tái định hình tăng trưởng.

Theo các tổ chức quốc tế lớn như Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới (WB) và Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 dự kiến chỉ dao động quanh mức 3%, do ảnh hưởng của các rào cản thương mại và nợ công cao.

Ông Mathias Cormann, Tổng Thư ký OECD: “Các dự báo của chúng tôi cho thấy tăng trưởng GDP toàn cầu sẽ giảm từ 3,2% trong năm 2025 xuống 2,9% vào năm 2026, trước khi phục hồi nhẹ lên khoảng 3,1% vào năm 2027. Triển vọng kinh tế toàn cầu vẫn đối mặt với nhiều điểm yếu đáng kể. Trước những bất ổn hiện nay, các quốc gia cần tăng cường đối thoại mang tính xây dựng nhằm giải quyết lâu dài các căng thẳng thương mại và giảm bớt sự bất ổn về chính sách.”

Bức tranh tăng trưởng tiếp tục phân hóa rõ rệt giữa các khu vực. Mỹ, đầu tàu của kinh tế toàn cầu, được dự báo giảm tốc với GDP tăng khoảng 2% trong năm 2026. Châu Âu tiếp tục là khu vực tăng trưởng yếu nhất trong nhóm các nền kinh tế phát triển. Khu vực đồng euro dự kiến chỉ tăng khoảng 1,1–1,2%, chịu áp lực từ nợ công cao, dư địa tài khóa hạn hẹp và bất ổn chính trị tại một số nền kinh tế lớn. Trung Quốc, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, cũng đối mặt với xu hướng tăng trưởng chậm lại, chỉ đạt khoảng 4,2–4,4% trong năm 2026. Trong khi đó, Ấn Độ nổi lên là điểm sáng hiếm hoi với mức tăng trưởng dự kiến trên 6,5%, nhờ tiêu dùng nội địa mạnh và cải cách kinh tế.

Một điểm tích cực là lạm phát toàn cầu đang có xu hướng hạ nhiệt. IMF dự báo lạm phát toàn phần giảm từ 4,2% năm 2025 xuống 3,7% trong năm 2026. Diễn biến này tạo điều kiện để các ngân hàng trung ương lớn như Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hay Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) từng bước cắt giảm lãi suất, hỗ trợ tăng trưởng.

Bà Christine Lagarde, Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu: “Mặc dù căng thẳng thương mại đã giảm, nhưng tình hình quốc tế vẫn còn bất ổn, đe dọa làm gián đoạn chuỗi cung ứng, giảm xuất khẩu và ảnh hưởng đến tiêu dùng cũng như đầu tư. Sự bất ổn này sẽ tiếp tục tác động đến kinh tế toàn cầu trong suốt năm 2026.”

Theo các chuyên gia, một trong những yếu tố chi phối mạnh mẽ triển vọng kinh tế năm 2026 là chính sách thương mại của Mỹ. Thuế quan cao được Washington duy trì như một công cụ chiến lược, vừa tạo nguồn thu lớn cho ngân sách, vừa tái định hình quan hệ thương mại toàn cầu. Điều này buộc nhiều nền kinh tế, đặc biệt là Trung Quốc và các nước xuất khẩu lớn, phải điều chỉnh chiến lược sản xuất và thị trường.

Bên cạnh đó, trí tuệ nhân tạo đang nổi lên như động lực tăng trưởng mới của kinh tế thế giới. Sau giai đoạn bùng nổ đầu tư, năm 2026 được kỳ vọng là thời điểm AI bắt đầu tạo ra tác động rõ nét hơn tới năng suất và hoạt động kinh tế. Tuy nhiên, giới phân tích cũng cảnh báo rủi ro nếu kỳ vọng quá cao không đi kèm hiệu quả thực tế, có thể dẫn tới điều chỉnh mạnh trên thị trường công nghệ.

Nhìn tổng thể, năm 2026 không phải là năm của bứt phá, mà là năm của sự định hình. Kinh tế thế giới đang rời xa mô hình tăng trưởng cũ để bước vào một giai đoạn mới với nhiều giới hạn hơn, nhưng cũng đòi hỏi sự thích ứng linh hoạt hơn. Thách thức lớn trong năm 2026 không chỉ là tăng trưởng nhanh hay chậm, mà là làm thế nào đủ khả năng thích nghi để đứng vững trong một trật tự kinh tế toàn cầu đang đổi thay từng ngày.

Ngọc Mai