Trở ngại mới khiến Ukraine chưa thể nhận tiền từ EU

EU đang phối hợp chặt chẽ với IMF nhằm thúc đẩy Ukraine cải thiện khả năng tự chủ tài chính, giảm dần sự phụ thuộc vào viện trợ bên ngoài.

Liên minh châu Âu (EU) sẽ ràng buộc một phần khoản giải ngân từ gói viện trợ 90 tỷ Euro (104 tỷ USD) cho Ukraine với các cải cách thuế mà Kiev chưa sẵn sàng thực hiện.

Sau khi không còn bị Hungary phủ quyết, EU đã phê duyệt khoản vay 90 tỷ Euro, nhằm đáp ứng khoảng 2/3 nhu cầu tài chính của Kiev trong giai đoạn 2026-2027.

Tuy nhiên, một phần quan trọng trong gói hỗ trợ này – hơn 8 tỷ USD thuộc chương trình hỗ trợ tài chính vĩ mô – đang bị tạm hoãn do Ukraine chưa đáp ứng các điều kiện về cải cách thuế. Đây chính là rào cản mới nhất khiến dòng tiền từ EU chưa thể chảy về Kiev.

Theo thông báo của Ủy ban châu Âu ngày 20/5, để nhận khoản giải ngân đầu tiên – khoảng 3,2 tỷ Euro dự kiến vào tháng 6, Ukraine phải thực hiện hàng loạt biện pháp nhằm tăng thu ngân sách và nâng cao hiệu quả chi tiêu công.

Các yêu cầu chính gồm: Áp thuế thu nhập từ các nền tảng kỹ thuật số, xây dựng chiến lược đầu tư công theo ngành, cập nhật luật hải quan, và đặc biệt là mở rộng áp dụng thuế giá trị gia tăng (VAT) 20% đối với nhiều mặt hàng bưu kiện nhập khẩu từ nước ngoài.

Những điều kiện này phần lớn trùng với yêu cầu của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) trong gói vay khác của tổ chức này.

Việc thực hiện các cải cách tài chính trong thời chiến là thách thức không hề nhỏ đối với Ukraine. Ảnh: Tovima

Việc thực hiện các cải cách tài chính trong thời chiến là thách thức không hề nhỏ đối với Ukraine. Ảnh: Tovima

EU đang phối hợp chặt chẽ với IMF nhằm thúc đẩy Ukraine cải thiện khả năng tự chủ tài chính, giảm dần sự phụ thuộc vào viện trợ bên ngoài. Tuy nhiên, các biện pháp thuế trên lại không được lòng dân và gây tranh cãi gay gắt tại Ukraine, đặc biệt trong bối cảnh xung đột vẫn đang tiếp diễn.

Một nghị sĩ đối lập, ông Yaroslav Zheleznyak, nói với Bloomberg rằng ông không thấy đủ sự ủng hộ để thông qua dự luật, vốn cần ít nhất 226 trong số 392 phiếu bầu.

Nghị sĩ đối lập Yaroslav Zheleznyak cho biết, hiện chưa có đủ sự ủng hộ để thông qua các dự luật liên quan, vốn cần ít nhất 226 phiếu trong tổng số 392 nghị sĩ tại Quốc hội Ukraine (Verkhovna Rada).

Người dân Ukraine vốn đã mệt mỏi với gánh nặng kinh tế do xung đột gây ra, nên bất kỳ đề xuất nào làm tăng thêm thuế đều sẽ vấp phải phản ứng mạnh mẽ. Trong đó, việc mở rộng VAT với bưu kiện nước ngoài đang là điểm nóng, ảnh hưởng trực tiếp đến người tiêu dùng và hoạt động thương mại điện tử.

Tình hình càng khó khăn hơn khi Quốc hội Ukraine đang gặp trở ngại trong việc thông qua 4 loại thuế mới theo yêu cầu của IMF. Mặc dù Ukraine đã thành công thuyết phục IMF hoãn một số biện pháp, nhưng áp lực từ EU lần này được đánh giá là mạnh mẽ hơn vì liên quan trực tiếp đến khoản vay lớn.

Ukraine hiện đang trong năm thứ 5 của cuộc chiến với Nga, nhu cầu tài chính ngày càng cấp bách.

Bộ Quốc phòng Ukraine thậm chí dự kiến tăng đáng kể lương cho bộ binh – một khoản chi lớn không nằm trong ngân sách năm 2026. Việc chậm trễ nhận viện trợ có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng duy trì phòng thủ cũng như ổn định kinh tế vĩ mô của đất nước.

Tiến độ cải cách của Ukraine với EU đã chậm lại rõ rệt từ năm 2024. Kiev đã bỏ lỡ khoảng 20 mốc cam kết, dẫn đến việc EU tạm giữ hàng tỷ euro. Mặc dù một số khoản đã được "mở khóa" sau những nỗ lực thúc đẩy, nhưng vẫn còn nhiều khoản tồn đọng.

Mặc dù mỗi cải cách đều có lý do riêng dẫn đến sự chậm trễ, nhưng theo Kyiv Independent, cuộc khủng hoảng truyền thông giữa chính phủ và quốc hội, thiếu ý chí chính trị để thúc đẩy các thay đổi, và bản chất đầy thách thức của việc thực hiện cải cách trong thời chiến đều được coi là những lý do đằng sau sự chậm lại này.

Bộ Tài chính Ukraine khẳng định chính phủ đang nỗ lực hoàn thiện thỏa thuận vay vốn từ EU và các điều kiện kèm theo trước khi trình quốc hội phê duyệt. Tuy nhiên, việc cân bằng giữa yêu cầu từ đối tác quốc tế và thực tế chính trị nội bộ đang là bài toán nan giải.

Minh Đức (Theo Kyiv Independent, Straits Times)

Nguồn Người Đưa Tin: https://nguoiduatin.vn/tro-ngai-moi-khien-ukraine-chua-the-nhan-tien-tu-eu-204260521090157308.htm