'Trở về dòng sông tuổi thơ': Dòng chảy ký ức từ âm nhạc, điện ảnh đến văn hóa

Tối 31/7, tại Đài Phát thanh và Truyền hình TP. Hồ Chí Minh (HTV), chương trình Trò chuyện cùng thời gian đã chọn hình ảnh dòng sông làm sợi chỉ đỏ xuyên suốt để kết nối âm nhạc, điện ảnh và những câu chuyện văn hóa.

Qua các tiết mục biểu diễn và phần trò chuyện của khách mời, khán giả được dẫn dắt trở về với những ký ức gắn với bến nước, con đò và dòng sông quê, những hình ảnh đã trở thành một phần trong đời sống tinh thần của nhiều thế hệ người Việt.

Điểm nhấn của chương trình là cuộc trò chuyện giữa MC Tùng Leo với đạo diễn Trần Ngọc Phong và nhà khảo cổ học TS Nguyễn Thị Hậu. Hai khách mời mang đến hai góc nhìn khác nhau nhưng cùng gặp nhau ở giá trị của những dòng sông đối với lịch sử, văn hóa và con người Việt Nam.

Ở một góc nhìn khác, Tiến sĩ khảo cổ học Nguyễn Thị Hậu cho rằng, các dòng sông không chỉ tạo nên điều kiện cư trú mà còn góp phần hình thành những vùng văn hóa đặc trưng của dân tộc. Mỗi dòng sông đều mang theo những lớp trầm tích lịch sử, lưu giữ ký ức của cộng đồng qua nhiều thế hệ.

"Từ sông Bến Hải, biểu tượng của khát vọng hòa bình và thống nhất đất nước, đến sông Hương, sông Thu Bồn hay sông Đakrông, mỗi dòng sông đều mang trong mình một 'tính cách'", TS Hậu nói.

Trong khi đó, đạo diễn Trần Ngọc Phong đưa khán giả trở về miền Tây Nam Bộ qua những câu chuyện hậu trường của bộ phim Những nẻo đường phù sa.

Ông kể rằng, khi thực hiện tác phẩm về những học sinh Trường College Cần Thơ lên đường kháng chiến, dòng sông gần như trở thành một "nhân vật" đặc biệt.

Đã là phim lịch sử về miền Tây Nam Bộ thì không thể thiếu những dòng sông. Dòng sông phải kết hợp với diễn viên để trở thành như một bản nhạc trong bộ phim, đạo diễn chia sẻ.

Đạo diễn chia sẻ thêm, để ghi lại vẻ đẹp của sông nước, đoàn phim nhiều ngày phải tập kết từ lúc trời chưa sáng, xuôi thuyền theo các con rạch để đón khoảnh khắc bình minh.

Xen giữa câu chuyện, vị đạo diễn cất lên vài câu trong ca khúc chủ đề của nhạc sĩ Bảo Phúc: Chờ một ngày tươi sáng nước sông Hậu Giang xanh ước mơ.... Giai điệu ấy như nối mạch ký ức của bộ phim với cảm xúc của khán giả hôm nay.

Những trích đoạn từ Những nẻo đường phù sa được lồng ghép xuyên suốt chương trình đã làm rõ hơn hình ảnh dòng sông không chỉ là bối cảnh điện ảnh mà còn là nơi chứng kiến số phận con người, những năm tháng chiến tranh và khát vọng hòa bình.

Giữ vai trò kết nối, MC Tùng Leo dẫn dắt mạch chương trình bằng lối trò chuyện gần gũi, chuyển tự nhiên từ câu chuyện điện ảnh sang lịch sử, rồi đến âm nhạc, để mỗi ca khúc đều trở thành phần tiếp nối của câu chuyện về những dòng sông Việt Nam.

Không gian âm nhạc được tạo nên qua phần trình diễn của ca sĩ Cẩm Vân, NSƯT Vân Khánh, Quang Hà, Trang Nhung, Thanh Ngọc, Tuyết Mai, Bảo Kun, Lê Thu Uyên, Nam Anh cùng nhóm Cadillac với các ca khúc Trở về dòng sông tuổi thơ, Những nẻo đường phù sa, Ngẫu hứng sông Hồng, Hát với dòng sông, Câu hò bên bờ Hiền Lương...

Mỗi ca khúc gợi mở một miền ký ức, từ dòng sông tuổi thơ yên bình đến những dòng sông gắn với lịch sử dựng nước và giữ nước.

Đại diện Ban tổ chức cho biết, chương trình được thực hiện với mong muốn khơi dậy tình yêu quê hương và cội nguồn thông qua hình ảnh những dòng sông đã bồi đắp nên bản sắc văn hóa Việt Nam suốt hàng nghìn năm.

Ngồi dưới hàng ghế khán giả, chị Nguyễn Thị Minh (phường Tân Sơn Hòa) chia sẻ, tôi lớn lên bên một dòng sông ở miền Tây nên khi nghe những ca khúc trong chương trình, rất nhiều ký ức tuổi thơ ùa về. Điều khiến tôi thích nhất là chương trình không chỉ có âm nhạc mà còn có những câu chuyện văn hóa, giúp khán giả hiểu hơn về ý nghĩa của mỗi dòng sông.

Trong khi đó, anh Lê Hoàng Nam (phường Sài Gòn) cho rằng, việc lồng ghép hình ảnh từ bộ phim Những nẻo đường phù sa cùng những câu chuyện của khách mời đã tạo nên mạch cảm xúc liền mạch, giúp khán giả không chỉ thưởng thức âm nhạc mà còn thêm yêu những giá trị văn hóa gắn với sông nước Việt Nam.

Khép lại chương trình, điều còn đọng lại không chỉ là những giai điệu quen thuộc mà còn là lời nhắc về cội nguồn. Bởi với mỗi người Việt, dòng sông luôn là nơi bắt đầu của ký ức, của quê hương và của những giá trị không bao giờ cũ.

Đây cũng chính là thông điệp mà "Trở về dòng sông tuổi thơ" muốn gửi đến khán giả qua hành trình kết nối âm nhạc, điện ảnh và văn hóa.