Tròn 40 năm Maradona tạo ra 'Bàn tay của Chúa'

Ngày 22/6/1986, cái chạm tay Diego Maradona làm cả thế giới bàng hoàng, rồi chỉ 4 phút sau ông lại khiến tất cả phải thán phục bằng một trong những bàn thắng đẹp nhất lịch sử. Đúng 40 năm sau, Argentina bước ra sân tại World Cup vào ngày 22/6.

Giữa trưa 22/6/2026, theo giờ địa phương tại Dallas (Mỹ), Argentina gặp Áo ở lượt trận thứ hai bảng J World Cup. Đó có thể chỉ là một trận đấu trong hành trình bảo vệ ngôi vô địch, nếu ngày tháng trên lịch không gợi về một trong những buổi chiều nổi tiếng nhất lịch sử bóng đá.

Đúng 40 năm trước, cũng vào ngày 22/6, tại sân Azteca ở Mexico City, Diego Maradona đã tạo nên hai khoảnh khắc chỉ cách nhau bốn phút nhưng nằm ở hai phía đối lập của bóng đá: Một bàn thắng được ghi bằng tay. Một bàn thắng dường như chỉ có thể được tạo ra bởi đôi chân của thiên tài.

Diego Maradona ghi bàn thắng “Bàn tay của Chúa” vào lưới đội tuyển Anh. Ảnh: Getty Images/uefa.com

Cái chạm tay khiến thế giới sững sờ

Trận tứ kết World Cup 1986 giữa Argentina và Anh diễn ra dưới cái nóng gay gắt giữa trưa ở Mexico City. Sau hiệp một không có bàn thắng, thế trận vẫn giằng co và thận trọng.

Phút 51, Maradona cầm bóng trước khu vực cấm địa, chuyền sang phải cho Jorge Valdano rồi tiếp tục lao vào trong chờ đường trả lại. Hậu vệ Steve Hodge của Anh cố phá bóng, nhưng cú xử lý lỗi khiến trái bóng bật bổng về phía khung thành.

Thủ môn Peter Shilton lập tức băng ra. Shilton cao hơn Maradona khoảng 20 cm, được dùng tay và dường như nắm chắc phần thắng trong pha không chiến. Nhưng Maradona bật lên, tay trái vung rất nhanh cạnh đầu. Trái bóng đổi hướng, vượt qua Shilton rồi bay vào lưới.

Maradona chạy đi biểu lộ sự mừng vui. Các cầu thủ Anh lập tức vây quanh trọng tài Ali Bennaceur, chỉ tay vào cánh tay của số 10 Argentina. Họ đã nhìn thấy điều mà trọng tài chính và trợ lý không phát hiện: Maradona không đánh đầu. Ông dùng tay đưa bóng vào lưới.

Ngay cả các đồng đội Argentina ban đầu cũng có phần chần chừ. Maradona sau này kể rằng ông phải gọi họ chạy tới ôm mình, bởi một màn ăn mừng đủ nhanh và đủ đông có thể khiến bàn thắng trở thành sự đã rồi.

Trọng tài chỉ tay lên vòng tròn giữa sân. Bàn thắng được công nhận.

Sau trận đấu, Maradona đưa ra lời giải thích đã trở thành một phần của lịch sử bóng đá: pha lập công ấy được thực hiện “một chút bằng đầu Maradona và một chút bằng bàn tay của Chúa”. Từ đó, cái tên “Bàn tay của Chúa” ra đời.

Với người Anh, đó là hành vi gian lận khiến họ bị đẩy vào thế bất lợi trong một trận đấu lớn. Với nhiều người Argentina, pha bóng lại được nhìn bằng một cảm xúc phức tạp hơn, trong bối cảnh ký ức về cuộc chiến Malvinas/Falklands bốn năm trước vẫn còn hiện hữu.

Nhưng dù được kể bằng giọng phẫn nộ hay ngưỡng mộ sự tinh quái, đó vẫn là một bàn thắng không hợp lệ. Nếu trận đấu diễn ra trong thời đại VAR, khoảnh khắc ấy gần như chắc chắn không thể tồn tại trên bảng tỷ số. Điều kỳ lạ là Maradona không để người ta có nhiều thời gian tranh cãi.

Maradona tả xung hữu đột giữa hàng phòng ngự đội tuyển Anh. Ảnh: Getty Images/uefa.com

Bốn phút sau, Maradona không cần đến bàn tay

Phút 55, Maradona nhận bóng bên phần sân Argentina, quay người thoát khỏi hai cầu thủ Anh rồi tăng tốc. Trước mặt ông là gần nửa sân bóng và cả một hàng phòng ngự.

Maradona đẩy bóng qua Peter Reid, lướt khỏi Peter Beardsley, lao xuống cánh phải rồi ngoặt vào trung lộ. Terry Butcher truy cản. Terry Fenwick xuất hiện phía trước. Peter Shilton rời khung thành lao ra khép góc.

Không ai ngăn được ông. Sau 11 lần chạm bóng, Maradona vượt qua Shilton và đưa bóng vào lưới trước khi Butcher kịp quay về. Tất cả diễn ra trong khoảng 10 giây. Lần này, không cầu thủ Anh nào chạy tới phản đối. Không ai chỉ vào tay Maradona. Cũng không có khoảng mờ nào để tranh luận.

Chỉ có một con người cao 1,65 m vừa xuyên qua hàng phòng ngự của một trong những đội tuyển mạnh nhất thế giới bằng tốc độ, thăng bằng, kỹ thuật và khả năng điều khiển trái bóng gần như phi lý.

Gary Lineker, tiền đạo tuyển Anh có mặt trên sân hôm ấy, sau này kể rằng đó là lần đầu tiên trong sự nghiệp ông gần như muốn vỗ tay trước một bàn thắng của đối phương.

Nếu bàn thắng đầu tiên khiến Maradona trở thành kẻ phản diện trong mắt người Anh, bàn thắng thứ hai buộc ngay cả những người đang giận dữ nhất cũng phải nhìn nhận tài năng của ông. Pha solo ấy về sau được FIFA tôn vinh là “Bàn thắng thế kỷ”.

Chỉ trong bốn phút, Maradona đã tạo ra hai khuôn mặt của chính mình: láu lỉnh và siêu phàm, gây tranh cãi và không thể phủ nhận, rất con người nhưng cũng gần như vượt khỏi giới hạn con người.

Lineker rút ngắn tỷ số cho Anh trong những phút cuối, nhưng Argentina vẫn thắng 2-1. Maradona và các đồng đội tiếp tục vượt qua Bỉ ở bán kết, đánh bại Tây Đức 3-2 trong trận chung kết để giành chức vô địch thế giới.

Ông rời Mexico với chiếc cúp vàng và một kỳ World Cup mang dấu ấn cá nhân đậm nét hiếm thấy.

Cuộc hẹn sau 40 năm

Bốn thập kỷ đã trôi qua, bóng đá không còn giống năm 1986. VAR có thể soi lại từng góc máy. Những pha bóng gây tranh cãi được phân tích chỉ vài giây sau khi xảy ra. Một cái chạm tay như của Maradona khó có thể qua mắt cả hệ thống kỹ thuật, camera và tổ trọng tài.

Nhưng công nghệ chỉ có thể trả lời trái bóng có chạm tay hay không. Nó không thể giải thích hết vì sao khoảnh khắc ấy vẫn sống mãnh liệt trong ký ức bóng đá. “Bàn tay của Chúa” không chỉ là câu chuyện về một bàn thắng sai luật. Nó trở nên bất tử vì ngay sau đó, người thực hiện hành vi gây tranh cãi nhất trận đấu lại ghi một bàn thắng hoàn mỹ đến mức gần như không thể chê trách.

Một bàn cho thấy giới hạn của trọng tài. Một bàn cho thấy giới hạn của hàng phòng ngự. Và cả hai cùng cho thấy sự phức tạp của Maradona - một thiên tài không hoàn hảo, không dễ phán xét bằng một màu duy nhất.

Ngày 22/6/2026, Argentina lại ra sân tại World Cup, gặp Áo trên sân Dallas. Maradona không còn đứng giữa sân với chiếc áo số 10. Nhưng ngày tháng ấy vẫn đủ sức kéo bóng đá trở về với buổi trưa ở Azteca, nơi một người đàn ông đã dùng bàn tay tạo ra tranh cãi và dùng đôi chân bước vào sự bất tử.

Sau đúng 40 năm, ngày 22/6 lại có một trận đấu của Argentina tại World Cup. Lịch sử không nhất thiết lặp lại. Nhưng đôi khi, nó biết cách chọn một ngày để trở về.