Trọng tài thương mại là 'van an toàn' cho dòng vốn FDI

Trong bối cảnh dòng vốn FDI tiếp tục đổ mạnh vào Việt Nam, một cơ chế trọng tài minh bạch, hiệu quả và tiệm cận chuẩn mực quốc tế sẽ trở thành 'van an toàn' giúp bảo vệ niềm tin nhà đầu tư quốc tế và ổn định môi trường kinh doanh.

Muốn hút vốn lớn, trọng tài phải minh bạch, có khả năng dự báo

Tiếp tục chương trình Tuần lễ Trọng tài và Hòa giải Việt Nam 2026 (Vietnam ADR Week 2026), do Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) và Hội Luật gia Việt Nam tổ chức ngày 25/5, nhiều chuyên gia pháp lý, trọng tài viên và đại diện doanh nghiệp đã tham gia thảo luận về cơ hội, thách thức của trọng tài Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng.

Cụ thể, tham gia thảo luận có: Ông Nguyễn Hải Minh - Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Châu Âu tại Việt Nam (Eurocham Vietnam); ông Lưu Xuân Vĩnh - Sáng lập & Luật sư Điều hành Asia Legal; ông Edmund Kronenberg - Luật sư Điều hành của Braddell Brothers, luật sư tranh tụng, Trọng tài viên VIAC; luật sư Đỗ Khôi Nguyên - Công ty Luật YKVN, Trưởng nhóm Trọng tài Quốc tế; ThS. Vũ Thị Hằng - Trưởng Ban Thư ký Tố Tụng, Thành viên Hội đồng Khoa học, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC)…

Các chuyên gia tại phần thảo luận.

Các chuyên gia tại phần thảo luận.

Các chuyên gia nhận định, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn khi dòng vốn FDI tiếp tục đổ mạnh vào các lĩnh vực hạ tầng, năng lượng và chuyển đổi số. Tuy nhiên, đi cùng cơ hội là yêu cầu ngày càng cao về một cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả, minh bạch và có thể dự báo.

Theo ông Nguyễn Hải Minh, nhà đầu tư nước ngoài không quá lo ngại về tranh chấp mà quan tâm nhiều hơn đến tính ổn định và khả năng dự báo của chính sách. Ông cho rằng trọng tài không chỉ là một thủ tục pháp lý mà còn là "van an toàn" bảo vệ dòng vốn đầu tư.

"Nhà đầu tư không sợ tranh chấp, họ chỉ sợ sự thiếu dự báo và thiếu nhất quán trong chính sách", ông Nguyễn Hải Minh khắc họa nỗi băn khoăn của giới đầu tư.

Đại diện EuroCham đánh giá Quy tắc Tố tụng Trọng tài VIAC 2026 được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch, công bằng và hiệu quả giải quyết tranh chấp, từ đó củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư quốc tế.

Ông Nguyễn Hải Minh - Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Châu Âu tại Việt Nam (Eurocham Vietnam).

Ông Nguyễn Hải Minh - Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Châu Âu tại Việt Nam (Eurocham Vietnam).

Đánh giá về Quy tắc VIAC 2026, ThS. Vũ Thị Hằng cho biết đây không đơn thuần là bản nâng cấp kỹ thuật mà được xây dựng từ gần 15 năm thực tiễn hoạt động của VIAC, đồng thời tham khảo nhiều thông lệ quốc tế.

Theo bà, quy tắc mới chính thức hóa nhiều công cụ quản lý tố tụng hiện đại như Hội nghị quản lý vụ kiện (CMC), Lệnh tố tụng số 1 (PO1), cơ chế trọng tài đa bên và các giải pháp số hóa trong quản lý hồ sơ, điều hành tố tụng.

Một điểm nổi bật là nền tảng VIAC e-Case cho phép quản lý hồ sơ điện tử và tổ chức phiên xử trực tuyến, giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và tăng tính linh hoạt cho các bên tham gia tranh chấp.

Các chuyên gia cũng nhận định chuyển đổi số đang trở thành xu hướng tất yếu trong hoạt động trọng tài, đặc biệt với các tranh chấp xuyên biên giới khi các bên có thể tham gia tố tụng từ nhiều quốc gia khác nhau.

"Ba trụ cột" để trọng tài Việt Nam vươn tầm

Chia sẻ tại tọa đàm, luật sư Edmund Kronenberg cho rằng để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế, đội ngũ luật sư và trọng tài viên Việt Nam cần tập trung vào ba nhóm kỹ năng cốt lõi gồm linh hoạt, tranh biện và chiến lược.

Theo ông, tính linh hoạt giúp luật sư lựa chọn quy trình tố tụng phù hợp với từng vụ việc thay vì áp dụng một khuôn mẫu cứng nhắc. Trong khi đó, kỹ năng tranh biện không chỉ là khả năng trình bày mà còn là nghệ thuật thuyết phục hội đồng trọng tài bằng lập luận sắc bén, cô đọng và hiệu quả.

Sự kiện do Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) phối hợp với Hội Luật gia Việt Nam tổ chức, quy tụ đông đảo chuyên gia, luật sư, doanh nghiệp và tổ chức trọng tài trong nước, quốc tế nhằm thúc đẩy phát triển các phương thức giải quyết tranh chấp hiện đại.

Sự kiện do Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) phối hợp với Hội Luật gia Việt Nam tổ chức, quy tụ đông đảo chuyên gia, luật sư, doanh nghiệp và tổ chức trọng tài trong nước, quốc tế nhằm thúc đẩy phát triển các phương thức giải quyết tranh chấp hiện đại.

Ông đặc biệt nhấn mạnh kỹ năng chất vấn, đối chất nhân chứng, vốn là lĩnh vực mà nhiều luật sư Việt Nam còn hạn chế. "Nếu trình bày lan man, hội đồng trọng tài sẽ mất tập trung. Việc tranh tụng phải đi thẳng vào trọng tâm và chứng cứ", ông nói.

Về chiến lược, luật sư cần có khả năng phân tích hợp đồng, lựa chọn lập luận phù hợp và xây dựng phương án bảo vệ quyền lợi khách hàng một cách tối ưu.

Theo ông Edmund Kronenberg, để đạt được điều này, Việt Nam cần tăng cường đào tạo thực tiễn, tiếp cận các chuẩn mực trọng tài quốc tế và phát triển đội ngũ luật sư có tư duy toàn cầu.

Xây dựng hệ sinh thái trọng tài chuyên nghiệp

Luật sư Đỗ Khôi Nguyên cho rằng những cải cách gần đây trong hệ thống pháp luật và tư pháp Việt Nam đang tạo nền tảng tích cực cho sự phát triển của trọng tài thương mại.

Theo ông, việc tập trung thẩm quyền giải quyết tranh chấp tại các tòa án lớn cùng định hướng xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế (IFC) cho thấy quyết tâm của Việt Nam trong việc xây dựng môi trường pháp lý minh bạch, chuyên nghiệp cho các giao dịch quốc tế.

Ông cũng đánh giá cao việc các trường luật ngày càng chú trọng đào tạo kỹ năng tranh tụng và trọng tài cho sinh viên, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực pháp lý trong tương lai.

Tại tọa đàm, các chuyên gia cho rằng để trọng tài Việt Nam phát triển bền vững cần có sự phối hợp đồng bộ giữa doanh nghiệp, luật sư – trọng tài viên và hệ thống tòa án.

Trong đó, doanh nghiệp cần chủ động quản trị rủi ro pháp lý ngay từ khâu ký kết hợp đồng; luật sư và trọng tài viên phải liên tục nâng cao chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp; còn hệ thống tòa án cần duy trì sự minh bạch, nhất quán và thân thiện với trọng tài.

Theo các chuyên gia, sự ra đời của Quy tắc VIAC 2026 không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật mà còn thể hiện cam kết của Việt Nam trong việc xây dựng môi trường đầu tư an toàn, minh bạch và tiệm cận chuẩn mực quốc tế.

Đặng Ngọc Thủy

Nguồn Người Đưa Tin: https://nguoiduatin.vn/trong-tai-thuong-mai-la-van-an-toan-cho-dong-von-fdi-204260525125933386.htm