Trục lợi bảo hiểm từ vết xước nhỏ: Có qua mắt được giám định viên?

Nhiều mánh lới lách luật

Gần Tết, nhiều người lo chăm chút xe cộ đẹp hơn để đón Tết là lẽ thường tình. Chính vì thế dịp này, lượng xe đến các xưởng bảo dưỡng để tút tát, sơn sửa lại xe tăng vọt.

Nhiều trường hợp cố tình tạo hiện trường tai nạn ô tô đã bị phát hiện (ảnh mang tính chất minh họa).

Phần lớn hợp đồng bảo hiểm vật chất xe tại Việt Nam cho phép bồi thường trong các trường hợp: Va quệt nhẹ, trầy xước khi lưu thông; Va chạm với vật thể không xác định (cột điện, tường, trụ bê tông…); Tai nạn đơn phương.

Do không bắt buộc phải có biên bản CSGT nếu thiệt hại nhỏ, không có tranh chấp. Chính kẽ hở này khiến một số người nghĩ rằng "chỉ cần có hiện trường hợp lý là được bồi thường".

Khi chi phí sơn sửa một mảng cửa, cản xe lên tới vài triệu đồng, người dùng dễ nảy sinh tâm lý: "Xe đã trầy sẵn, làm thêm chút nữa rồi báo bảo hiểm cho đáng" hay "Làm xước sơn nhiều lên để được bảo hiểm chi tiền sơn lại toàn bộ thân xe".

Trường hợp của Nguyễn Văn B (Quảng Ninh) sở hữu một chiếc xe Huyndai Tucson. Xe bị xước cánh cửa trước, sau bên lái. Tuy nhiên để xe đẹp và đều màu hơn, anh B đã "sáng tạo" bằng cách chủ ý điều khiển xe quệt nhẹ vào tường làm xe xước sơn thêm bên mạn sườn phải, phía trước và sau xe để nhằm báo bảo hiểm đồng ý chi trả sơn toàn bộ xe.

Tương tự, anh Trần Văn H ở Hà Nội, sử dụng một chiếc bán tải Triton đời 2020. Do xe bị va quệt vỡ đèn hậu phía sau bên phụ, đã được bảo hiểm thay thế cụm đèn mới nhưng do độ mới cũ giữa đèn bên phải và bên trái lệch nhau. Do vậy, anh H đã sáng tạo ra cách tự lùi xe va vào cột điện làm vỡ đèn hậu bên lái để yêu cầu bảo hiểm thay thế cho đều.

Đó là 2 trong nhiều câu chuyện về bảo hiểm vật chất xe được những giám định viên giàu kinh nghiệm của một số hãng bảo hiểm chia sẻ trong quá trình làm nghề. Tất nhiên, những trường hợp như vậy sẽ rất khó qua mặt được con mắt tinh tường của các giám định viên bảo hiểm xe cơ giới.

Không khó để xác định thật giả

Theo một giám định viên bảo hiểm, việc nhận biết dấu hiệu tai nạn thật giả luôn gặp nhiều khó khăn những cũng không phải không có cách. Với kinh nghiệm của người làm giám định lâu năm, dựa vào các dấu hiệu va chạm, hiện trường hay dấu hiệu hư hỏng có thể phán đoán được thật giả hoặc đánh giá được nguyên nhân.

Có thể nhận diện dấu hiệu bất thường trong hồ sơ bồi thường như thời điểm xảy ra tổn thất “đáng ngờ”. Cụ thể, tai nạn xảy ra ngay sau khi mua bảo hiểm hoặc vừa nâng mức trách nhiệm. Tổn thất xảy ra gần ngày hết hạn hợp đồng. Chủ xe vừa mua lại xe cũ, giá trị khai báo cao, rồi phát sinh tổn thất lớn.

Hoặc cũng có thể dựa vào những thông tin khai báo thiếu logic như mô tả tai nạn mơ hồ, thay đổi nhiều lần. Không nhớ rõ vị trí, hướng va chạm, tốc độ, điều kiện đường. Không có nhân chứng, không có camera, không báo công an trong vụ va chạm lớn.

Mâu thuẫn giữa lời khai và tình trạng hư hỏng của xe như mức độ hư hỏng không tương xứng với kịch bản tai nạn (ví dụ khai va chạm nhẹ nhưng biến dạng khung gầm nặng). Vết trầy xước cũ nhưng được khai là tổn thất mới. Hư hỏng ở nhiều vị trí nhưng không cùng hướng lực tác động.

Thêm vào đó, việc kiểm tra dấu vết kỹ thuật trên xe sẽ giúp giám định hiện trường một cách khách quan, toàn diện. Từ đó có thể nhận biết thực hư vụ tai nạn.

Giám định viên sẽ so sánh độ cao vết va giữa các phương tiện (nếu có xe thứ ba). Hay kiểm tra hướng xước sơn, biến dạng kim loại có phù hợp chuyển động khai báo không. Dấu hiệu gõ, đập, cạy để cố tình tạo hư hỏng cũng là những điểm đáng ngờ có thể giúp ích trong nhận định nguyên nhân tai nạn.

Những dấu hiệu sửa chữa cũ như lớp sơn sơn cũ, bả ma-tit dày. Hay như ốc vít có dấu tháo lắp nhiều lần. Phụ tùng đã hư hỏng từ trước nhưng nay “gộp” vào tổn thất mới...

Ngoài ra, việc phân tích hành vi, nắm bắt tâm lý khách hàng cũng rất quan trọng, là chìa khóa mở ra những vụ việc khó.

Ví dụ như trường hợp, khách hàng từng yêu cầu bồi thường nhiều lần trong thời gian ngắn cho thấy nguy gian lận cao. Thúc ép giải quyết nhanh, né giám định hiện trường hoặc không hợp tác cung cấp hồ sơ gốc (bằng lái, đăng ký, camera hành trình) là những dấu hiệu cho thấy có nguy cơ rủi ro cho phía bảo hiểm.

Đỗ Quang