Trực thăng HH-60W Jolly Green II trúng hỏa lực tại Iran - bài thử khắc nghiệt cho năng lực cứu nạn của Mỹ

Điểm đáng chú ý nhất của chiến dịch thu hồi phi công tiêm kích cường kích đa năng 2 chỗ ngồi F-15E Strike Eagle không nằm ở chiếc máy bay đã rơi, mà ở mức độ rủi ro mà lực lượng cứu hộ phải chấp nhận khi đưa trực thăng vào vùng hỏa lực tầm thấp.

Theo các nguồn tin Mỹ được truyền thông quốc tế dẫn lại, 2 trực thăng cứu nạn chiến đấu HH-60W Jolly Green II - biến thể tìm kiếm cưu nạn của dòng trực thăng UH-60 Black Hawk - đã trúng đạn khi đang làm nhiệm vụ tìm kiếm phi công còn mất tích, song toàn bộ quân nhân trên khoang vẫn an toàn.

Đến cùng ngày, hãng Fars News của Iran nói lực lượng quân sự đã mở chiến dịch truy tìm phi công, trong khi một kênh truyền hình địa phương tại tỉnh Kohgiluyeh và Boyer-Ahmad cho biết phi công đã nhảy dù ở khu vực tây nam Iran.

Hãng thông tấn Mehr và Tasnim của Iran ngày 3/4 đưa tin một trực thăng Black Hawk của Mỹ "đã bị tấn công khi đang tham gia tìm kiếm phi công", đồng thời công bố hình ảnh cho thấy một phi cơ bốc khói trên bầu trời. Chưa rõ hình ảnh được chụp vào thời điểm và vị trí nào.

Một quan chức giấu tên Mỹ sau đó nói với kênh NBC News rằng "hai trực thăng đã trúng đạn khi tham gia chiến dịch tìm kiếm cứu nạn liên quan tiêm kích F-15E bị bắn rơi tại Iran". Người này khẳng định những rực thăng này đều hạ cánh an toàn.

Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, chưa bình luận về thông tin.

Khác với trực thăng vận tải đa dụng tiêu chuẩn UH-60 Black Hawk, HH-60W Jolly Green II là biến thể được thiết kế riêng cho nhiệm vụ tìm kiếm cứu nạn chiến đấu.

Nền tảng này phát triển từ dòng UH-60 Black Hawk nhưng được mở rộng đáng kể về nhiên liệu, cảm biến và khả năng bảo vệ để hoạt động sâu trong môi trường đối kháng mạnh.

Trong kịch bản giải cứu phi công F-15E, đây là lựa chọn gần như bắt buộc vì trực thăng phải bay thấp, luồn sâu qua khu vực có radar cảnh giới và hỏa lực mặt đất dày đặc.

Về cấu hình kỹ thuật, HH-60W dài 19,8 m, đường kính cánh quạt chính 16,4 m, cao 5,1 m, trọng lượng cất cánh tối đa 10,7 tấn.

Trực thăng sử dụng 2 động cơ trục turboshaft General Electric T700-GE-701D, cho tốc độ hành trình khoảng 280 km/h và bán kính hoạt động được mở rộng mạnh nhờ thùng nhiên liệu trong thân lớn hơn nhiều so với biến thể vận tải.

Đây là ưu thế đặc biệt quan trọng khi lực lượng cứu hộ phải bay đường vòng hàng trăm km để tránh radar, đồng thời vẫn đủ nhiên liệu cho giai đoạn thoát ly.

Điểm mạnh lớn nhất của HH-60W nằm ở khả năng chở tổ quân y chiến trường, thiết bị sinh tồn, cáng cứu thương và hệ thống hỏa lực tự vệ ngay trên cửa bên.

Khoang cabin được thiết kế để vừa đủ chỗ cho đội cứu hộ tiếp cận nhanh, vừa bảo đảm không gian đưa phi công bị thương ra ngoài.

Trực thăng còn tích hợp cảm biến quang điện tử, hệ thống nhìn đêm, liên lạc bảo mật, cảnh báo radar, cảnh báo tên lửa và mồi bẫy nhiệt, giúp tăng đáng kể khả năng sống sót trong vùng có tên lửa phòng không vác vai.

Việc 2 chiếc HH-60W cùng trúng hỏa lực cho thấy Iran vẫn duy trì được lưới phòng không tầm thấp đủ sức gây nguy hiểm với cả lực lượng CSAR tinh nhuệ của Mỹ.

Đây là mặt trái của chiến thuật bay bám địa hình: trực thăng tránh được radar cảnh giới tầm xa nhưng lại đi vào vùng sát thương hiệu quả của súng máy hạng nặng 12,7 mm, pháo phòng không 23 mm hoặc tên lửa phòng không vác vai.

Ở góc độ chiến lược, Mỹ vẫn phải chấp nhận đưa HH-60W vào khu vực nguy hiểm vì giá trị của tổ lái F-15E vượt xa chiếc trực thăng cứu hộ.

Phi công nắm trong tay dữ liệu đường bay, cấu hình bom đạn, quy trình chế áp phòng không và thông số tác chiến điện tử.

Nếu bị bắt, những thông tin này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến toàn bộ kế hoạch không kích tiếp theo.

Chính vì vậy, việc HH-60W Jolly Green II trúng đạn không chỉ phản ánh mức độ khốc liệt của chiến dịch cứu nạn, mà còn cho thấy quyết tâm của Mỹ trong việc thu hồi nhân sự chiến đấu bằng mọi giá, ngay cả khi phải đưa khí tài chuyên dụng vào một trong những vùng trời nguy hiểm nhất hiện nay.