Trúng đấu giá đất nhưng thực địa không khớp hồ sơ, người mua phải làm gì?

Trúng đấu giá quyền sử dụng đất nhưng khi nhận đất hoặc đo đạc thực tế phát hiện diện tích, vị trí, ranh giới không khớp hồ sơ là tình huống cần được xử lý thận trọng. Người trúng đấu giá không nên tự ý nhận phần đất chênh lệch hoặc từ bỏ kết quả đấu giá, mà trước hết cần xác định nguyên nhân và trách nhiệm của các bên.

Ảnh minh hoạ. Nguồn: Chinhphu.vn

Ảnh minh hoạ. Nguồn: Chinhphu.vn

Theo Luật Đất đai 2024 và các văn bản hướng dẫn, thửa đất đưa ra đấu giá phải được xác định bằng hồ sơ pháp lý, thông tin địa chính và các tài liệu liên quan. Trong khi đó, pháp luật về đấu giá tài sản cũng quy định trách nhiệm của người có tài sản đấu giá trong việc cung cấp giấy tờ, thông tin chứng minh quyền được đưa tài sản ra đấu giá.

Vì vậy, khi phát hiện thực địa không khớp hồ sơ, việc đầu tiên người trúng đấu giá cần làm là yêu cầu đo đạc, xác định chính thức diện tích, vị trí và ranh giới thửa đất, đồng thời đối chiếu với hồ sơ đấu giá, quyết định công nhận kết quả trúng đấu giá và hồ sơ địa chính.

Sai lệch có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân: số liệu đo đạc cũ chưa chính xác, thay đổi ranh giới, nhầm vị trí, lấn chiếm hoặc thông tin về tài sản đưa ra đấu giá có sai sót. Mỗi trường hợp sẽ có cách xử lý khác nhau.

Đáng chú ý, diện tích thực tế khác diện tích trên hồ sơ không đồng nghĩa phần chênh lệch đương nhiên thuộc về người trúng đấu giá. Nếu phần đất thực tế nằm ngoài ranh giới thửa đất được đấu giá, người mua không thể tự ý sử dụng hoặc yêu cầu công nhận phần diện tích này.

Ngược lại, nếu kết quả đo đạc xác định chính thửa đất được đưa ra đấu giá có diện tích, vị trí hoặc ranh giới khác đáng kể so với hồ sơ được công bố, người trúng đấu giá có quyền yêu cầu cơ quan có tài sản đấu giá và cơ quan quản lý đất đai làm rõ.

Có được hủy kết quả đấu giá?

Không phải cứ phát hiện sai lệch là đương nhiên được hủy kết quả đấu giá.

Luật Đấu giá tài sản quy định các trường hợp hủy kết quả đấu giá, trong đó có trường hợp theo thỏa thuận của các bên, hợp đồng liên quan bị Tòa án tuyên vô hiệu, hợp đồng dịch vụ đấu giá bị hủy hoặc có hành vi thông đồng, móc nối làm sai lệch thông tin tài sản, hồ sơ hoặc kết quả đấu giá.

Do đó, người trúng đấu giá không nên tự ý ngừng nghĩa vụ tài chính hoặc tuyên bố hủy kết quả khi chưa xác định rõ căn cứ pháp lý.

Nếu sai lệch ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi, người trúng đấu giá có thể gửi văn bản yêu cầu cơ quan có tài sản đấu giá, cơ quan quản lý đất đai kiểm tra, xác định nguyên nhân và phương án xử lý. Trường hợp phát sinh tranh chấp, có thể thực hiện quyền khiếu nại hoặc khởi kiện theo quy định.

Về thực tế, người mua nên giữ toàn bộ hồ sơ gồm thông báo đấu giá, quy chế cuộc đấu giá, thông tin thửa đất, quyết định công nhận kết quả, chứng từ nộp tiền, biên bản bàn giao và kết quả đo đạc. Đây là căn cứ quan trọng để xác định đất được đấu giá là đất nào, diện tích bao nhiêu, ranh giới ở đâu và sai lệch phát sinh từ khâu nào.

Nếu đã có kết quả đo đạc chính thức cho thấy sai lệch lớn, người trúng đấu giá nên tham vấn luật sư hoặc cơ quan chuyên môn trước khi ký biên bản bàn giao, xây dựng hoặc thực hiện các giao dịch tiếp theo.

Quy định mới nhất cần lưu ý

Luật Đất đai 2024 đang được hướng dẫn, bổ sung bởi nhiều văn bản mới. Đáng chú ý có Nghị định 102/2024/NĐ-CP về quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai; Nghị định 101/2024/NĐ-CP về đăng ký, cấp Giấy chứng nhận và hồ sơ địa chính; Nghị định 226/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai và Nghị định 49/2026/NĐ-CP về một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn trong tổ chức thi hành Luật Đất đai.

Riêng Nghị định 281/2026/NĐ-CP sửa đổi quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai được ban hành ngày 13.7.2026 nhưng đến ngày 31.8.2026 mới có hiệu lực, cần lưu ý khi xác định quy định áp dụng tại thời điểm xảy ra hành vi.

TUẤN ĐÔNG

Nguồn Văn hóa: http://baovanhoa.vn/kinh-te/trung-dau-gia-dat-nhung-thuc-dia-khong-khop-ho-so-nguoi-mua-phai-lam-gi-255468.html