Trung Quốc cảnh báo sau khi Mỹ xác nhận có vũ khí trên quỹ đạo

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Khôn. (Ảnh: Reuters)

Trước đó, phát ngôn viên Lực lượng Vũ trụ Mỹ xác nhận nước này đã sở hữu các loại “vũ khí kiểm soát không gian trên quỹ đạo”, có khả năng bảo vệ lực lượng Mỹ trước các hành động thù địch của đối phương. Tuy nhiên, phía Mỹ không công bố cụ thể chủng loại và số lượng vũ khí đang được triển khai.

“Chúng tôi kêu gọi phía Mỹ ngừng mở rộng năng lực quân sự và chuẩn bị cho chiến tranh trong không gian”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn phát biểu ngày 15/9.

Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov cho rằng cộng đồng quốc tế cần tiếp tục nỗ lực hướng tới mục tiêu “phi quân sự hóa hoàn toàn không gian”.

Theo tuyên bố của Lực lượng Vũ trụ Mỹ, năng lực kiểm soát không gian bao gồm các phương thức “động năng và phi động năng”, nhằm tác động đến năng lực của đối phương. Những năng lực này có thể được sử dụng cho cả mục đích tấn công lẫn phòng thủ.

Các phương tiện phi động năng có thể bao gồm laser dùng để gây gián đoạn hoặc vô hiệu hóa cảm biến của vệ tinh, cũng như các biện pháp gây nhiễu điện từ hoặc tấn công mạng nhằm vào đường truyền dữ liệu.

Washington coi Trung Quốc và Nga là hai đối thủ địa - chính trị chính có khả năng đe dọa lợi ích của Mỹ trong không gian.

Lực lượng Vũ trụ Mỹ cho rằng Trung Quốc đang phát triển và vận hành các năng lực không gian như một phần trong chiến lược hiện đại hóa quân sự.

Mỹ cũng cho rằng Nga coi không gian là một lĩnh vực tác chiến và ưu thế trên không gian có thể trở thành yếu tố quyết định trong các cuộc xung đột tương lai.

Tuy nhiên, việc quân sự hóa không gian không phải là diễn biến mới. Ngay từ những ngày đầu của cuộc chạy đua không gian, Mỹ và Liên Xô đã nghiên cứu các phương thức bảo vệ cũng như phá hủy vệ tinh của đối phương.

Năm 1957, Liên Xô đưa Sputnik - vệ tinh nhân tạo đầu tiên của nhân loại, lên quỹ đạo. Từ đó, không gian ngày càng trở thành một phần quan trọng trong cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc.

Năm 2019, Ấn Độ cũng tuyên bố đã phá hủy một vệ tinh ở quỹ đạo thấp trong một vụ thử tên lửa, gia nhập nhóm quốc gia có khả năng tiến hành hoạt động chống vệ tinh.

Nhà bình luận Song Zhongping tại Hong Kong - từng là giảng viên quân đội Trung Quốc, cho rằng việc Mỹ sở hữu vũ khí trong không gian “hoàn toàn không gây bất ngờ”.

Ông gọi đây là “bí mật ai cũng biết”, nhưng trước đây Washington thường giữ thái độ mập mờ. Việc Mỹ lần đầu công khai xác nhận cho thấy nước này “không còn cố gắng che giấu” năng lực nói trên.

“Trung Quốc sẽ không đứng nhìn mà không làm gì”, ông cảnh báo, đồng thời cho rằng phản ứng của Bắc Kinh sẽ phụ thuộc đáng kể vào bước đi tiếp theo của Washington.

Theo chuyên gia này, việc Trung Quốc có triển khai vũ khí trong không gian hay không “hoàn toàn phụ thuộc vào việc Mỹ có đi theo hướng đó hay không”.

Trung Quốc đã có trạm vũ trụ riêng trên quỹ đạo.

Hiệp ước Không gian vũ trụ năm 1967 cấm đưa vũ khí hủy diệt hàng loạt, bao gồm vũ khí hạt nhân, lên quỹ đạo quanh Trái đất. Tuy nhiên, hiệp ước không cấm toàn diện các loại vũ khí thông thường hoặc những hệ thống có khả năng vô hiệu hóa vệ tinh.

Chính khoảng trống này đang trở thành một trong những vấn đề lớn của luật pháp quốc tế về không gian.