Trung Quốc cảnh báo thế lực nước ngoài thúc đẩy tư tưởng 'nằm thẳng' trong giới trẻ

Tỷ lệ thất nghiệp ở Trung Quốc trong nhóm tuổi 16-24 đã đạt mức cao nhất trong 4 tháng vào tháng 3, ở mức 16,9%. Ảnh: EPA.

Nguồn tài trợ từ nước ngoài đứng sau việc lan truyền một luận điệu nhằm làm suy yếu tinh thần của giới trẻ và các giá trị xã hội, chính quyền cho biết.

Các thế lực nước ngoài đang sử dụng mạng xã hội để lan truyền quan điểm rằng giới trẻ Trung Quốc nên “nằm thẳng” (tang ping) và không cần làm việc chăm chỉ, trong nỗ lực làm suy yếu sự phát triển của đất nước, cơ quan phản gián hàng đầu Trung Quốc cảnh báo.

Trong những năm gần đây, các lực lượng chống Trung Quốc đã cố gắng khuếch đại sự lo âu xã hội bằng cách liên tục “quảng bá những quan điểm tiêu cực” rằng nỗ lực là vô ích và làm việc chăm chỉ không mang lại kết quả, Bộ An ninh Quốc gia Trung Quốc cho biết trong một bài đăng trên WeChat hôm 28/4.

Mục đích là “làm xói mòn tinh thần kiên trì của thanh niên Trung Quốc và thậm chí phá hoại các giá trị nền tảng của xã hội”.

Bộ này cho biết họ phát hiện các tổ chức nước ngoài đã tài trợ cho truyền thông và các viện nghiên cứu chống Trung Quốc để tạo ra một câu chuyện mô tả những người làm việc chăm chỉ ở Trung Quốc là bị bóc lột.

Các tổ chức không được nêu tên này cũng đã hỗ trợ các influencer (người có tầm ảnh hưởng trên mạng) sản xuất video quảng bá quan điểm “nằm thẳng là chính nghĩa” và “chống làm việc quá sức đồng nghĩa với chống bóc lột”.

Trong khi đó, các quốc gia quê hương của họ – không được nêu cụ thể – lại đang tích cực ban hành các dự luật nhằm phục hồi nền kinh tế và thu hút nhân tài toàn cầu.

“Họ chỉ hy vọng giới trẻ của chúng ta ‘nằm thẳng’, qua đó từ bỏ thành quả phát triển, cơ hội chiến lược và tương lai của quốc gia.”

Bộ này kêu gọi mỗi cá nhân tìm kiếm cơ hội và “hành động thiết thực”, từ làm việc ở tuyến đầu nghiên cứu khoa học đến gắn bó với cộng đồng, hoặc khởi nghiệp ở cấp làng xã.

Khái niệm “nằm thẳng” bắt đầu trở thành xu hướng trên mạng xã hội Trung Quốc vào khoảng năm 2021, khi lực lượng lao động chịu tác động nặng nề từ suy giảm kinh tế, căng thẳng thương mại với phương Tây và đại dịch Covid-19.

Nhiều người trẻ bày tỏ sự chán nản với “văn hóa 996” – làm việc từ 9 giờ sáng đến 9 giờ tối, 6 ngày một tuần – nhưng vẫn không đủ khả năng mua nhà, chứ chưa nói đến việc đạt được cân bằng giữa công việc và cuộc sống.

Khái niệm này lan rộng đến mức đã khiến Chủ tịch Tập Cận Bình phải cảnh báo, trong một bài viết đăng trên tạp chí lý luận chính trị hàng đầu của Đảng là Qiushi (Cầu Thị) vào tháng 10/2021.

“Cần ngăn chặn sự trì trệ của các tầng lớp xã hội, khai thông các kênh dịch chuyển xã hội đi lên, tạo cơ hội để nhiều người trở nên giàu có và hình thành một môi trường cải thiện trong đó mọi người cùng tham gia, tránh ‘nội quyển’ và ‘nằm thẳng’,” ông được trích dẫn.

Hai năm sau, ông Tập tiếp tục đưa ra cảnh báo – lần này dành cho các cán bộ – tại phiên họp toàn thể lần thứ hai của Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương khóa 20, cơ quan chống tham nhũng hàng đầu của Trung Quốc.

Sau đó, một chiến dịch toàn quốc được triển khai, trong đó các chính quyền địa phương công khai chỉ trích các cán bộ cơ sở có biểu hiện “nằm thẳng”, nhằm giải quyết vấn đề. Tuy nhiên, bất chấp nỗ lực của chính quyền, tâm lý này vẫn tiếp diễn trong bối cảnh cơ hội việc làm cho giới trẻ ngày càng khó khăn.

Tỷ lệ thất nghiệp khu vực thành thị tháng trước là 5,4% – tăng 0,1 điểm phần trăm so với tháng 2 – nhưng tỷ lệ thất nghiệp của nhóm tuổi 16–24 (không bao gồm sinh viên) đã lên mức cao nhất trong 4 tháng, lên tới 16,9%.

Tình hình việc làm khó khăn đã khiến số lượng hồ sơ đăng ký vào khu vực công – được xem là “bát cơm sắt” – tăng kỷ lục. Kỳ thi công chức quốc gia năm ngoái ghi nhận 2,8 triệu thí sinh cạnh tranh cho chỉ 38.100 vị trí, so với 2,6 triệu người đăng ký cho số vị trí chỉ nhỉnh hơn một chút vào năm trước đó.