Trung Quốc đặt kỳ vọng vào giáo dục thúc đẩy hiện đại hóa đất nước

Hội chợ việc làm quy mô lớn với sự tham gia của 300 công ty được tổ chức tại Đại học Trịnh Châu, tỉnh Hà Nam, Trung Quốc ngày 24.4. Ảnh: VCG

Tại vùng cao nguyên phía Tây Nam Trung Quốc, nơi địa hình hiểm trở và điều kiện thời tiết khắc nghiệt luôn đặt ra thách thức cho các công trình hạ tầng, sinh viên ngành kỹ thuật được giao những bài toán rất thực tế: Làm thế nào để ngăn bê tông nứt vỡ ở độ cao lớn?

Câu hỏi này được đưa ra trong một hội thảo giữa trường đại học và doanh nghiệp tại Đại học Tây Nam Giao thông. Không phải những bài tập lý thuyết trên giấy, đây là vấn đề xuất phát trực tiếp từ nhu cầu xây dựng cầu đường ở các vùng núi của Trung Quốc.

Ngay tại hội thảo, sinh viên và giảng viên đã cùng trao đổi, đề xuất các phương án thiết kế và giải pháp kỹ thuật.

Theo giáo sư Ai Changfa thuộc Trường Kỹ sư Ưu tú Quốc gia của trường, mô hình đào tạo hiện nay đặt trọng tâm vào việc kết nối “bài toán thực tế” với “nghiên cứu thực tế”, để sinh viên tiếp cận trực tiếp những vấn đề mà ngành công nghiệp đang đối mặt.

Những lớp học như vậy phản ánh định hướng lớn hơn của Trung Quốc trong việc gắn giáo dục với đổi mới công nghệ và phát triển nhân lực chất lượng cao nhằm phục vụ quá trình hiện đại hóa đất nước.

Hiện Trung Quốc sở hữu một trong những hệ thống giáo dục đại học lớn nhất thế giới. Theo Bộ Giáo dục Trung Quốc, tính đến tháng 6.2025, nước này có hơn 3.100 cơ sở giáo dục đại học và dự kiến số sinh viên tốt nghiệp đại học sẽ đạt khoảng 12,7 triệu người vào năm 2026.

Tuy nhiên, điều Bắc Kinh hướng tới không chỉ là quy mô mà còn là việc tái cấu trúc giáo dục để đáp ứng nhu cầu nâng cấp công nghiệp và phát triển dựa trên đổi mới sáng tạo.

Theo ông Li Lu, nhà nghiên cứu thuộc Học viện Nghiên cứu Kinh tế vĩ mô Trung Quốc, trong 5 năm qua nước này đã tăng cường xây dựng hệ thống giáo dục hiện đại, đồng thời đẩy mạnh đào tạo nhân tài phục vụ các lĩnh vực chiến lược.

Trong giai đoạn Kế hoạch 5 năm lần thứ 14 (2021-2025), các trường đại học Trung Quốc đã mở thêm hơn 10.000 chương trình đào tạo mới và cắt giảm hoặc tạm dừng hơn 12.000 chương trình khác để điều chỉnh cơ cấu ngành học.

Các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM) tiếp tục được ưu tiên. Mỗi năm, Trung Quốc đào tạo hơn 5 triệu sinh viên tốt nghiệp nhóm ngành này, thuộc hàng lớn nhất thế giới.

Năm 2023, sinh viên các ngành khoa học, kỹ thuật, nông nghiệp và y tế chiếm khoảng 60% số học viên cao học và hơn 80% nghiên cứu sinh tiến sĩ.

Những năm gần đây, Trung Quốc cũng thúc đẩy mạnh việc kết nối đại học với doanh nghiệp nhằm rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thị trường lao động.

Tại Đại học Công nghệ Vũ Hán, một chương trình hợp tác với Dongfeng Motor Corporation được triển khai từ năm 2022 để đào tạo kỹ sư trong lĩnh vực xe năng lượng mới và ô tô thông minh.

Sau ba năm, 41 sinh viên đầu tiên của chương trình đều tham gia các dự án công nghệ thực tế, tạo ra hàng chục bằng sáng chế, bản quyền phần mềm và công trình nghiên cứu khoa học.

Phần lớn sinh viên tốt nghiệp đã được tuyển dụng vào các doanh nghiệp thuộc ngành công nghiệp chiến lược mới nổi, trong đó một số trực tiếp gia nhập Dongfeng.

Theo giới chức giáo dục Trung Quốc, nước này sẽ tiếp tục thúc đẩy mô hình liên kết giữa đào tạo, nghiên cứu và công nghiệp trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 giai đoạn 2026-2030.

Bộ trưởng Giáo dục Trung Quốc Hoài Kim Bồng cho rằng trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu hiện nay, khoa học công nghệ là lực lượng sản xuất chủ chốt, còn nhân tài và đổi mới sáng tạo là động lực cốt lõi cho phát triển.