Trung Quốc hoàn thành ca cấy ghép giao diện não - máy tính thương mại đầu tiên trên thế giới

Ca phẫu thuật được tiến hành hôm 13/7, tại một bệnh viện ở Thượng Hải trên một bệnh nhân bị chấn thương tủy sống do tai nạn ô tô cách đây 10 năm. Dù đã trải qua nhiều năm điều trị và phục hồi chức năng, bệnh nhân vẫn gặp nhiều hạn chế trong việc cử động tay.

Sản phẩm giao diện não-máy tính do Neuracle phát triển. (Ảnh: Getty Images)

Trong ca phẫu thuật, các bác sĩ đã cấy một thiết bị có kích thước tương đương đồng xu lên bề mặt não. Thiết bị này có nhiệm vụ thu nhận tín hiệu thần kinh rồi truyền đến máy tính, nơi các tín hiệu được giải mã thành lệnh điều khiển một chiếc găng tay robot hỗ trợ vận động.

Theo các quan chức y tế, ca phẫu thuật diễn ra thành công, bệnh nhân đang hồi phục tốt với các chỉ số sinh tồn ổn định. Thiết bị cũng đã ghi nhận được các tín hiệu não ổn định và có chất lượng cao.

Thiết bị mang tên NEO do công ty khởi nghiệp Neuracle của Trung Quốc phát triển. Hồi tháng 3, sản phẩm đã được cơ quan quản lý y tế nước này phê duyệt để sử dụng thương mại trong bệnh viện, sau khi hoàn thành các yêu cầu thử nghiệm lâm sàng.

Đây được xem là cột mốc quan trọng, đưa Neuracle vượt lên trước Neuralink của tỷ phú Elon Musk trong cuộc đua thương mại hóa công nghệ giao diện não – máy tính. Dù Neuralink đã cấy chip não cho người và cho biết hiện có 21 người tham gia các thử nghiệm trên toàn cầu, công ty vẫn chưa nhận được giấy phép thương mại đầy đủ tại Mỹ.

Một điểm khác biệt đáng chú ý là thiết bị NEO được thiết kế theo hướng ít xâm lấn hơn. Thay vì cắm các điện cực trực tiếp vào mô não, thiết bị được đặt trên bề mặt não nhằm giảm mức độ can thiệp phẫu thuật nhưng vẫn có thể thu nhận tín hiệu thần kinh để hỗ trợ phục hồi chức năng vận động.

Trong khi đó, Neuralink sử dụng các sợi điện cực siêu mỏng được robot phẫu thuật cấy trực tiếp vào mô não. Thiết bị đầu tiên của hãng, mang tên Telepathy, hướng tới giúp người bị liệt điều khiển máy tính, điện thoại và các thiết bị điện tử khác chỉ bằng suy nghĩ.

Ngoài Neuracle và Neuralink, nhiều công ty công nghệ khác cũng đang phát triển các giải pháp giao diện não – máy tính theo hướng ít xâm lấn hơn. Công ty Synchron của Mỹ phát triển thiết bị được đưa vào cơ thể thông qua tĩnh mạch, không cần phẫu thuật mở hộp sọ. Trong khi đó, Meta đang nghiên cứu các hệ thống trí tuệ nhân tạo có khả năng chuyển đổi tín hiệu từ các phương pháp quét não không xâm lấn thành văn bản.

Hiện nay, giao diện não – máy tính chủ yếu được ứng dụng trong y học nhằm hỗ trợ bệnh nhân bị liệt, chấn thương tủy sống hoặc mắc các bệnh lý thần kinh nghiêm trọng lấy lại một phần khả năng vận động và giao tiếp.

Về lâu dài, tiềm năng của công nghệ này được cho là còn rộng lớn hơn. Elon Musk từng dự đoán chip cấy não có thể thay thế điện thoại thông minh trong tương lai, trong khi nhiều nhà nghiên cứu cũng đang xem xét khả năng ứng dụng công nghệ này vào điện tử tiêu dùng, robot và các hệ thống tăng cường năng lực con người.