Trung Quốc lần đầu tăng tỷ lệ dự trữ bắt buộc bằng ngoại tệ sau 5 năm
Ngày 15/11, Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) nâng tỷ lệ dự trữ bắt buộc bằng ngoại tệ đối với các tổ chức tài chính từ 4% lên 6%, nhằm kiềm chế đà tăng giá của nhân dân tệ và hạn chế sức ép đối với xuất khẩu...

Ảnh minh họa - Ảnh: Nikkei Asia
Với tổng tiền gửi ngoại tệ đạt khoảng 1,2 nghìn tỷ USD tính đến cuối tháng 9/2026, việc tăng tỷ lệ dự trữ bắt buộc thêm 2 điểm phần trăm đồng nghĩa các tổ chức tài chính phải dự trữ thêm khoảng 24 tỷ USD.
Biện pháp của PBOC làm giảm lượng ngoại tệ mà các ngân hàng có thể đổi sang nhân dân tệ, qua đó được đánh giá là sẽ làm suy yếu áp lực mua vào đồng tiền này trên thị trường.
Trong thông báo về quyết định nâng tỷ lệ dự trữ bắt buộc bằng ngoại tệ vào ngày 3/11, PBOC giải thích biện pháp này nhằm tăng cường quản lý thanh khoản ngoại tệ của các tổ chức tài chính. Sau thông báo của PBOC, nhân dân tệ có thời điểm giảm xuống 6,67 nhân dân tệ đổi 1 USD trong cùng ngày. Tuy nhiên, đến thứ Sáu tuần trước, tỷ giá đã quay lại mức 6,66 nhân dân tệ đổi 1 USD.
Theo dữ liệu từ Cục Quản lý Ngoại hối Nhà nước (SAFE), trong 9 tháng đầu năm 2026, nhân dân tệ đã tăng khoảng 4% so với USD theo tỷ giá giao ngay. Trước khi nâng tỷ lệ dự trữ bắt buộc, PBOC đã nhiều lần đặt tỷ giá tham chiếu - tỷ giá làm mốc cho giao dịch trong ngày - yếu hơn dự báo của thị trường.
Ngày 8/10, PBOC công bố văn bản nêu rõ lập trường về tỷ giá, trong đó khẳng định Trung Quốc theo đuổi cơ chế thả nổi có quản lý và không có ý định để đồng tiền mất giá nhằm giành lợi thế thương mại. PBOC cho biết nhân dân tệ đã lên giá khoảng 23% so với USD kể từ cải cách tỷ giá tháng 7/2005.
Nhân dân tệ tăng giá giúp giảm chi phí nhập khẩu, nhưng đồng thời làm giảm sức cạnh tranh về giá của hàng hóa Trung Quốc trên thị trường quốc tế. Đây là vấn đề đáng chú ý khi xuất khẩu vẫn là trụ đỡ cho nền kinh tế lớn thứ hai thế giới trong bối cảnh đầu tư và tiêu dùng cá nhân trong nước kém sôi động. Chính phủ Trung Quốc đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 4,5-5% trong năm 2026.
“Đây là tín hiệu cho thấy nhà chức trách đang tìm cách kiềm chế đà lên giá của nhân dân tệ”, ông Naoki Tsukioka thuộc Viện Nghiên cứu Mizuho nhận định với tờ Nikkei Asia.
Thặng dư thương mại hàng hóa của Trung Quốc lần đầu vượt 1 nghìn tỷ USD vào năm 2025 và đã đạt mốc này chỉ trong 10 tháng đầu năm 2026. Lượng ngoại tệ lớn thu về từ xuất khẩu đang tạo áp lực đẩy giá nhân dân tệ đi lên.
Tuy nhiên, ông Takamoto Suzuki, Trưởng bộ phận nghiên cứu kinh tế của công ty Marubeni (China), cho rằng việc nâng tỷ lệ dự trữ bắt buộc thêm 2 điểm phần trăm chủ yếu mang ý nghĩa cảnh báo thị trường. Theo ông, biện pháp này chưa đủ sức đảo ngược xu hướng tăng giá của nhân dân tệ.
Ông Lian Ping, Chủ tịch Diễn đàn Kinh tế trưởng Trung Quốc, từ tháng 11 đến tháng 1 năm sau thường là cao điểm doanh nghiệp xuất khẩu đổi USD sang nhân dân tệ. Giai đoạn này, doanh nghiệp cần nhân dân tệ để thanh toán cuối năm, trả lương, nộp thuế và trả tiền hàng.
Ông Ping cho rằng PBOC nâng tỷ lệ dự trữ bắt buộc ngoại tệ ngay trước giai đoạn này để ngăn thị trường hình thành kỳ vọng nhân dân tệ chỉ có một chiều lên giá. Theo ông, mục đích chính của biện pháp này không phải là đảo ngược xu hướng tăng giá của nhân dân tệ.
Vào tháng 12/2021, PBOC từng nâng tỷ lệ dự trữ bắt buộc bằng ngoại tệ lên 9% để hạn chế đà tăng giá của nhân dân tệ. Sau đó, khi đồng tiền này suy yếu, PBOC từng bước hạ tỷ lệ này và duy trì ở mức 4% từ tháng 9/2023 cho đến lần điều chỉnh mới nhất.

