Trung Quốc mạnh tay trấn áp tội phạm xâm phạm dữ liệu cá nhân

Cảnh sát Trung Quốc. (Nguồn: THX/TTXVN)

Mới đây, công an Trung Quốc công bố 10 vụ án liên quan đến việc xâm phạm thông tin cá nhân của công dân, trong bối cảnh nước này tăng cường nỗ lực chống lại các tội phạm liên quan đến dữ liệu và bảo vệ quyền lợi cá nhân trong kỷ nguyên số.

Theo phóng viên TTXVN tại Bắc Kinh, các vụ án trên, do Cục An ninh mạng thuộc Bộ Công an công bố, đã phơi bày những mạng lưới tội phạm có tổ chức sử dụng các chiêu trò dụ dỗ, xâm nhập mạng và thông đồng nội bộ để thu thập và mua bán dữ liệu cá nhân nhằm trục lợi.

Vấn đề này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng tại Trung Quốc – quốc gia có hơn 1,4 tỷ dân và sở hữu một trong những hệ sinh thái kỹ thuật số lớn nhất, có tính kết nối cao nhất thế giới.

Trong một vụ án, một băng nhóm đã dùng tiền thưởng để dụ dỗ người dân đăng ký tài khoản thương mại điện tử và giấy phép kinh doanh bằng tên thật của họ, sau đó bán lại các thông tin định danh này cho bên thứ 3 để phục vụ hoạt động rửa tiền.

Ở một vụ án khác, các nghi phạm đã mua số lượng lớn tài khoản đã được xác thực danh tính thật trên các nền tảng trực tuyến như WeChat và Douyin, rồi bán lại cho các tổ chức tội phạm nước ngoài để thực hiện hành vi lừa đảo viễn thông và trực tuyến.

Bộ Công an Trung Quốc cho biết tất cả các nghi phạm trong 10 vụ án này đều đã bị xử lý theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, Trung Quốc cũng nỗ lực giải quyết vấn đề giành lại quyền kiểm soát thông tin cá nhân của người dân thông qua việc ban hành và thực thi pháp luật có trọng tâm và siết chặt trách nhiệm giải trình của doanh nghiệp.

Luật Bảo vệ thông tin cá nhân cho phép các cá nhân yêu cầu xóa thông tin của mình trong những trường hợp cụ thể, đồng thời yêu cầu các đơn vị xử lý thông tin cá nhân phải tuân thủ các nguyên tắc như tính cần thiết, sự minh bạch và sự đồng ý của chủ thể dữ liệu.

Tháng 4 vừa qua, các cơ quan quản lý không gian mạng, công nghiệp và công nghệ thông tin cùng lực lượng công an đã triển khai hàng loạt chiến dịch phối hợp nhằm xử lý các vi phạm liên quan đến ứng dụng di động, quảng cáo trực tuyến, giáo dục, giao thông vận tải, y tế và tài chính.

Chiến dịch nhắm vào các hành vi thu thập dữ liệu quá mức, ép buộc người dùng đồng ý và lạm dụng công nghệ nhận diện khuôn mặt không cần thiết.

Chiến dịch cũng giải quyết tình trạng các đơn vị không cung cấp cho người dùng phương thức hiệu quả để chỉnh sửa hoặc xóa thông tin cá nhân, từ chối việc xử lý dữ liệu và hủy tài khoản.

Các biện pháp này phản ánh sự chuyển dịch trong cách tiếp cận: từ việc chỉ xử lý hậu quả sau khi xảy ra rò rỉ dữ liệu sang bảo vệ thông tin cá nhân trong suốt vòng đời của dữ liệu – từ khâu thu thập, lưu trữ đến sử dụng, truyền tải và xóa bỏ.

Đợt trấn áp mới nhất này cho thấy nỗ lực của Trung Quốc trong cuộc chiến chống các tội phạm liên quan đến dữ liệu. Theo thống kê, trong giai đoạn 2020–2024, thông qua các chiến dịch chuyên biệt, công an Trung Quốc đã triệt phá hơn 40.000 vụ án xâm phạm thông tin cá nhân của công dân.

Năm 2025, Bộ Công an Trung Quốc đã kết hợp giữa việc thực thi pháp luật nghiêm ngặt và siết chặt các quy định nhằm xây dựng một hệ thống quản trị không gian mạng toàn diện hơn.

Các chuyên gia khuyến nghị Trung Quốc cần xây dựng một khung bảo vệ mang tính hệ thống, đa tầng và bao trùm toàn bộ quy trình, với sự tham gia của toàn xã hội để bảo vệ thông tin cá nhân./.