Trung Quốc - nhân tố quan trọng giúp tái cân bằng thị trường dầu mỏ?
Khi xung đột tại Iran làm gián đoạn hơn 11 triệu thùng dầu/ngày trên thị trường toàn cầu, Trung Quốc - quốc gia tiêu thụ dầu thô lớn thứ hai thế giới - đã tăng cường các biện pháp bảo đảm nguồn cung năng lượng.

Nhờ giảm nhập khẩu dầu, tận dụng lượng dự trữ chiến lược lớn và đẩy mạnh sử dụng các nguồn năng lượng sạch, Trung Quốc đã hạn chế đáng kể tác động của đà tăng giá dầu đối với thị trường trong nước. Những hành động đó cũng đã tác động đến thị trường toàn cầu.
CNN cho hay, khi xung đột liên quan đến Iran bùng phát, nhiều nhà phân tích từng dự báo, giá dầu có thể tăng vọt lên 200 USD/thùng trong năm nay. Tuy nhiên, dù nguồn cung toàn cầu được ước tính thiếu hụt, giá dầu thô vẫn duy trì ở mức tương đối ổn định. Các chuyên gia cho rằng, Trung Quốc là một trong những yếu tố quan trọng góp phần kìm hãm đà tăng của giá dầu.
Đơn cử như ông Daan Walter, chuyên gia tư vấn tại Viện nghiên cứu Ember nhận định: "Trung Quốc đã đóng vai trò quan trọng trong việc giảm bớt áp lực của việc giá dầu tăng cao đối với các nền kinh tế châu Á, qua đó, góp phần hạn chế những tác động tiêu cực lan rộng đến kinh tế toàn cầu".
Ngày 22/6, giá dầu Brent giảm xuống dưới ngưỡng 78 USD/thùng. Trước khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran, giá dầu Brent đã có thời điểm giao dịch dưới 70 USD/thùng. Trong khi đó, mức đỉnh gần đây của loại dầu này là 114 USD/thùng, được ghi nhận vào đầu tháng 5/2026.
Các nhà phân tích nhận thấy, với vai trò ngày càng tăng trong thị trường năng lượng toàn cầu, Trung Quốc đang trở thành nhân tố có ảnh hưởng đáng kể đến diễn biến giá dầu và nguồn cung thế giới. Chính sách năng lượng và xu hướng tiêu thụ của nước này sẽ tiếp tục đóng vai trò then chốt đối với thị trường.
"Bàn tay vô hình" tái cân bằng thị trường
Trong báo cáo công bố đầu tháng này, các nhà phân tích của Societe Generale cho biết, lệnh cấm vận dầu mỏ của các nước Arab năm 1973 đã khiến giá dầu tăng tới 134%. Tuy nhiên, trong giai đoạn xung đột liên quan đến Iran, giá dầu không ghi nhận mức tăng tương tự.
Theo nhóm phân tích, nghịch lý này phần lớn xuất phát từ vai trò của Trung Quốc - quốc gia được ví như “bàn tay vô hình" tái cân bằng thị trường. Quốc gia này đã cắt giảm nhập khẩu khoảng 3 triệu thùng/ngày nhằm làm giảm áp lực lên thị trường năng lượng toàn cầu.
Theo ông Janiv Shah, Phó Chủ tịch phụ trách thị trường dầu mỏ của Rystad Energy, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới có thể cắt giảm đáng kể mức tiêu thụ dầu nhờ nhiều yếu tố.
Thứ nhất, trước khi xung đột ở Iran bùng phát, nước này đã tích lũy lượng lớn dầu thô dự trữ. Trung Quốc hiện nắm giữ hơn 1 tỷ thùng dầu trong kho dự trữ thương mại và chiến lược. Từ tháng 5/2025, Bắc Kinh đã bắt đầu khai thác một phần lượng dự trữ này để đáp ứng nhu cầu trong nước.
Ông Janiv Shah nói: "Trước đây, Trung Quốc thường đóng vai trò tạo ra mức giá sàn cho thị trường dầu mỏ. Tuy nhiên, xu hướng đó đã đảo ngược trong năm nay".
Thứ hai, chính phủ Trung Quốc siết xuất khẩu các sản phẩm lọc dầu như xăng và dầu diesel nhằm ưu tiên nguồn cung trong nước. Chính sách này làm giảm nhu cầu mua dầu thô của các nhà máy lọc dầu.
Thứ ba, đà tăng trưởng mạnh của thị trường xe điện cũng đang làm thay đổi cán cân tiêu thụ năng lượng tại Trung Quốc. Hiện một nửa lượng ô tô chở khách mới bán ra là xe năng lượng mới.
Theo International Energy Agency, sự mở rộng của thị trường xe điện đã giúp Trung Quốc giảm khoảng 1 triệu thùng dầu tiêu thụ mỗi ngày trong năm 2025.
Từ thiếu hụt đến dư cung
Trong báo cáo về thị trường dầu mỏ công bố mới đây, Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) dự báo, tăng trưởng nguồn cung sẽ vượt nhu cầu khoảng 4,7 triệu thùng/ngày, khi sản lượng dầu thô tại Trung Đông phục hồi.
"Điều này có thể giúp giảm đáng kể áp lực lên thị trường, đồng thời, tạo cơ hội để các quốc gia bổ sung hàng trong kho dự trữ chiến lược", IEA nêu rõ.

Ngoài ra, những bất ổn gần đây đang thúc đẩy nhiều quốc gia quan tâm hơn đến năng lượng tái tạo. Xu hướng này có thể làm giảm nhu cầu dầu thô trong dài hạn.
Trong đó, Trung Quốc - quốc gia dẫn đầu thế giới về xe điện, pin và công nghệ năng lượng mặt trời - đã ghi nhận mức xuất khẩu kỷ lục các sản phẩm năng lượng sạch vào tháng 3/2026.
Theo ông Cosimo Ries, chuyên gia của Trivium China, xu hướng điện khí hóa đang được đẩy nhanh trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động.
"Kết quả các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran sẽ là yếu tố cần theo dõi nhưng cuộc khủng hoảng hiện nay có thể tạo động lực mới cho quá trình chuyển đổi năng lượng và giảm phát thải trên toàn thế giới", ông Cosimo Ries nhấn mạnh.
Trong khi đó, bà Muyu Xu, chuyên gia phân tích dầu thô cấp cao tại Kpler cho hay, tình trạng dư thừa nguồn cung có thể xuất hiện ngay trong tháng tới.
Ngày 22/6, Bộ Tài chính Mỹ đã thông báo cấp giấy phép tạm thời cho phép một số giao dịch liên quan đến dầu mỏ Iran được tiếp tục thực hiện đến ngày 21/8. Theo bà Xu, Iran có thể tăng mạnh sản lượng khai thác ngay sau thông báo này.
Tuy nhiên, động thái này cũng có thể làm giảm sức hấp dẫn của dầu Iran đối với Trung Quốc. Nguyên nhân bởi Tehran có thể sẽ gặp nhiều hạn chế trong việc tiếp cận các thị trường quốc tế.
Bà Xu cho rằng, nhiều quốc gia đã chuẩn bị đủ nguồn dầu cho mùa Hè và Trung Quốc một lần nữa có thể trở thành yếu tố quan trọng giúp tái cân bằng thị trường.
Chuyên gia phân tích dầu thô cấp cao tại Kpler dẫn chứng: “Tình hình hiện nay hoàn toàn khác so với hai tháng trước. Trung Quốc là quốc gia có khả năng hấp thụ lượng dầu dư thừa, nhưng câu hỏi đặt ra là: Nước này muốn mua dầu từ đâu?".








![[Video] Đề xuất thay thế cán bộ có mức độ hài lòng thấp tại bộ phận một cửa](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w250_r3x2/2026_06_23_14_55460129/5a5bdf0db14658180157.jpg)





