Trung Quốc nhảy vào giành giật thị trường giao đồ ăn tại Brazil

Keeta của Trung Quốc không ngại rải tiền đấu với iFood tại Brazil

Sự căng thẳng này bùng phát mạnh mẽ khi thị trường chứng kiến sự đổ bộ ồ ạt của các đối thủ được hậu thuẫn bởi dòng vốn khổng lồ từ Trung Quốc, những người đang khao khát giành lấy một miếng bánh béo bở tại thị trường tiêu dùng lớn nhất khu vực Mỹ Latinh. Giữa vòng xoáy này, ứng dụng giao đồ ăn nội địa thống trị thị trường là iFood và kỳ phùng địch thủ mới nổi Keeta – thuộc sở hữu của gã khổng lồ giao hàng Meituan đến từ Trung Quốc – đều lên tiếng khẳng định rằng họ đã trở thành nạn nhân của những hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong suốt năm qua. Mức độ nghiêm trọng của sự việc đã vượt ra khỏi những tranh chấp thương mại thông thường và buộc lực lượng cảnh sát phải vào cuộc điều tra.

Thị trường tỉ đô và mưu đồ đánh cắp bí mật kinh doanh

Brazil không chỉ là một quốc gia đông dân mà còn là một mỏ vàng thực sự đối với các tập đoàn công nghệ toàn cầu. Với dân số hơn 200 triệu người có tỷ lệ kết nối internet cực cao, sự bùng nổ của các hình thức thanh toán kỹ thuật số và một đội quân hùng hậu những người giao hàng bằng xe máy len lỏi khắp các nẻo đường, quốc gia Nam Mỹ này đã nổi lên như một trọng điểm chiến lược trong tham vọng bành trướng toàn cầu của các công ty công nghệ Trung Quốc. Sự xuất hiện của Keeta và 99 (ứng dụng mà công ty mẹ là nền tảng gọi xe lớn nhất Trung Quốc Didi) vào năm ngoái đã gióng lên hồi chuông thách thức trực diện đối với vị thế độc tôn mà iFood đã dày công xây dựng và duy trì trong nhiều năm.

Tuy nhiên, cuộc cạnh tranh này dường như không chỉ dừng lại ở các chiến dịch khuyến mãi hay tối ưu hóa ứng dụng. Ông Diego Barreto, Giám đốc điều hành của iFood, đã có những chia sẻ vô cùng thẳng thắn về tình hình hiện tại. Ông cho biết công ty đã phát hiện ra một "nỗ lực được phối hợp bài bản" nhằm đánh cắp các bí mật kinh doanh cốt lõi và giành lợi thế thị trường một cách bất hợp pháp. Đáng chú ý, ông Barreto cáo buộc rằng chuỗi sự cố này bắt đầu bùng phát gần như cùng thời điểm mà hai đối thủ đến từ Trung Quốc công bố kế hoạch tiến quân vào thị trường Brazil.

"Tôi nhìn thấy một sự trùng hợp quá lớn, lớn đến mức khiến tôi buộc phải tin rằng có một mối liên hệ ngầm đang tồn tại ở đây”, ông Barreto nhấn mạnh. "Tôi nhận thấy những nỗ lực phá hoại có chủ đích từ một thế lực nào đó. Tôi chưa thể chỉ đích danh kẻ đứng sau là ai, nhưng tôi có thể khẳng định chắc chắn rằng các công ty tư vấn nước ngoài đang đóng vai trò là những kẻ trung gian thực hiện các hành vi này”.

Cuộc chiến giành giật thị phần giao đồ ăn tại Brazil giờ đây không chỉ là câu chuyện nội bộ của quốc gia này, mà đã trở thành một bài kiểm tra thực chứng cho khả năng xuất khẩu các "nhà vô địch công nghệ" của Trung Quốc sang các thị trường mới nổi quy mô lớn. Với hàng tỉ reais được cam kết đầu tư, nền kinh tế lớn nhất Mỹ Latinh đã biến thành một võ đài khốc liệt, nơi các phương thức mở rộng toàn cầu đang bị soi xét dưới lăng kính đạo đức kinh doanh.

Những thủ đoạn mờ ám và đòn phản công từ tân binh

Các cáo buộc từ phía iFood vẽ ra một bức tranh tranh tối tranh sáng về cách thức tình báo doanh nghiệp hoạt động. Theo ông Barreto, các công ty tư vấn nước ngoài đã sử dụng "những chiến thuật hung hăng và đáng ngờ" để tiếp cận nhân viên của iFood thông qua mạng xã hội LinkedIn. Mục đích của họ là khai thác những dữ liệu nội bộ và riêng tư về hoạt động của tập đoàn. Để đạt được mục đích, những kẻ trung gian này sẵn sàng đưa ra mức thù lao lên tới hàng trăm đô la chỉ để mời các nhân viên iFood tham gia vào các "buổi phỏng vấn" tưởng chừng như vô hại.

Phía iFood cho biết họ đã ghi nhận và xác định được khoảng 500 nỗ lực tiếp cận theo hình thức này. Theo các nguồn tin thân cận với vấn đề, nội dung các tin nhắn gửi đến nhân viên iFood không hề xoay quanh việc tuyển dụng thông thường, mà xoáy sâu vào các câu hỏi nhạy cảm liên quan đến biên lợi nhuận, cấu trúc doanh thu, định hướng phát triển các lĩnh vực kinh doanh mới và mã nguồn công nghệ.

"Đây hoàn toàn không phải là một thông lệ thị trường phổ biến. Nó rõ ràng là một nỗ lực trắng trợn nhằm bòn rút các dữ liệu và thông tin nhạy cảm từ iFood, chẳng hạn như chiến lược định giá của chúng tôi. Chúng tôi gọi đây là hoạt động gián điệp doanh nghiệp – hành vi ăn cắp tài sản trí tuệ được phát triển ngay tại iFood, trên chính mảnh đất Brazil này”, Giám đốc điều hành Barreto bức xúc lên án.

Tuy nhiên, ở bên kia chiến tuyến, những cáo buộc này vấp phải sự phủ nhận quyết liệt. Ông Tony Qiu, Giám đốc điều hành của Keeta, khẳng định chắc nịch rằng công ty của ông tuyệt đối không thực hiện bất kỳ hành vi nào giống như trọng tâm trong đơn khiếu nại của iFood. "Chúng tôi duy trì một tiêu chuẩn cực kỳ khắt khe về các hành vi đạo đức và tính hợp pháp, do đó chúng tôi không bao giờ tham gia vào các loại hoạt động mà họ đang cáo buộc. Và trên thực tế, cho đến thời điểm hiện tại, chúng tôi chưa nhận được bất kỳ văn bản cáo buộc hay đơn kiện chính thức nào từ bất kỳ công ty nào”, ông Qiu phản pháo.

Đáng ngạc nhiên hơn, ông Qiu còn đưa ra một tuyên bố đảo ngược tình thế khi cho rằng chính Keeta mới có thể là nạn nhân của những chiêu trò cạnh tranh bẩn. Ông thuật lại một sự kiện kỳ lạ xảy ra ngay sau ngày ứng dụng này chính thức ra mắt tại thành phố Santos vào tháng 10 năm ngoái. Một nhóm gồm 8 đến 10 người lạ mặt đã tìm đến hàng loạt nhà hàng đối tác và "giả danh là nhân viên của Keeta".

"Họ táo tợn yêu cầu các chủ nhà hàng mở hệ thống phần mềm của Keeta cho họ xem, sau đó tiến hành chụp rất nhiều ảnh, quay video hệ thống, và thậm chí còn tự ý đánh sập một số tài khoản đang hoạt động trên nền tảng Keeta”, ông Qiu tiết lộ, đồng thời cho biết thêm rằng lực lượng cảnh sát hiện đang tiến hành điều tra vụ việc này. Ông Qiu cũng thừa nhận rằng một số nhân viên của Keeta cũng đã bị các công ty tư vấn tiếp cận để thăm dò quan điểm về ngành và các hoạt động vận hành, nhưng công ty chưa phát hiện bất kỳ trường hợp nhân viên nào chấp nhận những lời đề nghị này.

Bùi Tú