Trung Quốc phát triển tàu mẹ cho tàu ngầm không người lái cỡ siêu lớn

Hình ảnh vệ tinh được phân tích cho thấy một con tàu có kích thước lớn và cấu hình rất khác thường đang được đóng tại xưởng Hudong-Zhonghua ở Thượng Hải. Cách bố trí của con tàu cho thấy nó dường như được thiết kế để vận chuyển, triển khai, thu hồi và hỗ trợ các phương tiện dưới nước không người lái cỡ lớn.

Tàu ngầm không người lái của Trung Quốc. (Ảnh: DSA)

Đây có thể là tàu mẹ chuyên dụng đầu tiên trên thế giới được thiết kế cho tàu ngầm không người lái cỡ siêu lớn, bổ sung một năng lực đáng chú ý cho hệ thống tác chiến dưới nước đang được Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc phát triển.

Con tàu cũng cho thấy một bước tiến mới trong chương trình được cho là ít được Trung Quốc công khai về việc phát triển các phương tiện dưới nước không người lái siêu lớn, hay XXLUUV.

Những tàu ngầm không người lái có kích thước đặc biệt

Trung Quốc được cho là đã thử nghiệm ít nhất hai mẫu tàu ngầm không người lái cỡ lớn. Những phương tiện được quan sát có chiều dài khoảng 35 và 45 m.

Kích thước này đặc biệt đáng chú ý khi chúng được ước tính lớn hơn khoảng 6–8 lần so với tàu ngầm không người lái cỡ lớn Boeing Orca XLUUV mà Hải quân Mỹ đang phát triển.

Việc xuất hiện một tàu hỗ trợ chuyên dụng có thể cho thấy chương trình XXLUUV của Trung Quốc đang vượt qua giai đoạn thử nghiệm đơn thuần để hướng tới một hệ thống có khả năng hoạt động thực tế.

Hiện các phương tiện không người lái cỡ lớn có thể được triển khai từ các cơ sở trên bờ hoặc ụ nổi. Tuy nhiên, phương thức này khiến phạm vi hoạt động phụ thuộc đáng kể vào vị trí các cơ sở triển khai.

Một tàu mẹ hoạt động trên biển sẽ thay đổi điều đó. Nó có thể vận chuyển các XXLUUV đến khu vực gần nơi dự kiến hoạt động, sau đó triển khai chúng ngay trên biển. Khi nhiệm vụ kết thúc, tàu mẹ cũng có thể thu hồi phương tiện và hỗ trợ bảo dưỡng, tiếp tế.

Tàu mẹ có thể đảm nhiệm cả vận chuyển lẫn triển khai

Thiết kế mới dường như cho phép con tàu thực hiện hai chức năng chính. Thứ nhất, nó có thể đóng vai trò như một trạm hỗ trợ và tiếp tế cơ động, vận chuyển các tàu ngầm tự hành cỡ lớn đồng thời cung cấp dịch vụ bảo trì và hậu cần. Thứ hai, con tàu có thể trở thành bệ phóng và thu hồi trên biển cho các XXLUUV, giúp những phương tiện này được triển khai từ các vị trí cách xa bờ biển Trung Quốc.

Nếu XXLUUV phải xuất phát trực tiếp từ đất liền, chúng sẽ bị giới hạn bởi vị trí các cơ sở phóng. Sau khi rời căn cứ, chúng cũng phải di chuyển qua những vùng biển có thể bị theo dõi trước khi tới khu vực hoạt động.

Một tàu mẹ di động có thể đưa phương tiện đến gần khu vực tuần tra hơn trước khi triển khai. Cách tiếp cận này vừa rút ngắn quãng đường mà XXLUUV phải tự di chuyển, vừa mở rộng các lựa chọn về địa điểm triển khai.

Thiết kế giống tàu đổ bộ nhưng không dành cho tàu đổ bộ

Điểm đặc biệt nhất của con tàu nằm ở phần đuôi.

Cấu hình của nó có nét tương đồng với một số tàu đổ bộ lưỡng cư, đặc biệt là sàn tàu hình giếng lớn ở phía sau. Cách bố trí này khác đáng kể so với các tàu đổ bộ thông thường và dường như được thiết kế để xử lý những phương tiện dưới nước có kích thước rất lớn.

Ở đuôi tàu là một khu vực sàn giếng mở. Bên dưới khu vực này có thể bố trí một giá đỡ lớn để nâng đỡ XXLUUV.

Giá đỡ được cho là có thể hạ xuống nước thông qua 12 cần cẩu nâng theo phương thẳng đứng. Cơ cấu này sẽ tạo thành một hệ thống hỗ trợ cho quá trình đưa tàu ngầm không người lái xuống nước và thu hồi chúng sau khi hoàn thành nhiệm vụ.

Nếu đúng như cấu hình quan sát được, phương án này cho phép các phương tiện khổng lồ được đưa xuống và đưa lên khỏi mặt nước mà không cần sử dụng cần cẩu thông thường hoặc ụ tàu ngầm truyền thống.

XXLUUV có thể đảm nhiệm những nhiệm vụ nào

Một trong những nhiệm vụ tiềm năng đáng chú ý nhất của các phương tiện này là tình báo, giám sát và trinh sát tầm xa. Với khả năng hoạt động dưới nước trong thời gian dài, các tàu ngầm tự hành có thể được sử dụng để theo dõi hoạt động hàng hải, giám sát lực lượng hải quân hoặc thu thập dữ liệu âm thanh dưới nước.

Kích thước lớn cũng mang lại cho XXLUUV khả năng mang tải trọng đáng kể hơn nhiều so với các phương tiện không người lái dưới nước thông thường.

Về lý thuyết, chúng có thể được cấu hình để mang thủy lôi, ngư lôi hoặc các loại vũ khí khác. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng công khai xác định chính xác loại vũ khí nào Trung Quốc dự định trang bị cho các XXLUUV của mình.

Nếu được phát triển thành công, kích thước và khả năng mang tải của những phương tiện này có thể cho phép chúng thực hiện một số nhiệm vụ vốn trước đây thường được giao cho tàu ngầm có người lái.