Trung Quốc phóng thử tên lửa từ tàu ngầm, phô diễn yếu tố then chốt trong lá chắn hạt nhân

Vụ phóng thử tên lửa đạn đạo từ tàu ngầm của Trung Quốc ở Nam Thái Bình Dương ngày 6/7 đã thu hút sự quan tâm đặc biệt của giới quân sự quốc tế. Theo các nhà phân tích, đây không chỉ là một cuộc thử nghiệm vũ khí mà còn là dịp để Bắc Kinh đánh giá những năng lực nhạy cảm nhất trong hệ thống răn đe hạt nhân trên biển.

Các chuyên gia cho rằng việc chỉ huy, kiểm soát và duy trì liên lạc với tàu ngầm mang tên lửa hạt nhân trong khi vẫn bảo đảm khả năng hoạt động bí mật là một trong những thách thức lớn nhất đối với bất kỳ cường quốc hạt nhân nào.

Theo phía Trung Quốc, cuộc thử nghiệm là hoạt động quân sự thường lệ, không nhằm vào bất kỳ quốc gia hay mục tiêu cụ thể nào và được tiến hành theo đúng kế hoạch huấn luyện.

Tuy nhiên, phía Mỹ chỉ trích việc Trung Quốc chỉ thông báo trước vài giờ về vụ phóng tên lửa đạn đạo từ tàu ngầm ở Thái Bình Dương, cho rằng hành động của Bắc Kinh không đáp ứng tiêu chuẩn mà các cường quốc hạt nhân lớn khác đang tuân thủ.

Truyền thông nhà nước và các quan chức Trung Quốc mô tả cuộc thử nghiệm là một cuộc tập trận quân sự "thường lệ", không nhằm vào mục tiêu hay quốc gia cụ thể nào, và được tiến hành một cách chuyên nghiệp.

Đây được xem là vụ thử tên lửa đạn đạo tầm xa đáng chú ý nhất của Trung Quốc kể từ tháng 9/2024, khi Bắc Kinh phóng một tên lửa từ bệ phóng di động trên đảo Hải Nam.

Một tàu ngầm Type 094A chạy bằng năng lượng hạt nhân của Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA).

Tàu ngầm là chìa khóa cho chiến lược hạt nhân Trung Quốc

Theo các nhà phân tích, tên lửa được phóng hôm thứ Hai xuất phát từ một trong sáu tàu ngầm hạt nhân Type-94 của Trung Quốc, được gọi là SSBN.

SSBN được thiết kế để mang và phóng tên lửa đạn đạo liên lục địa có khả năng mang đầu đạn hạt nhân. Đây là thành phần quan trọng trong năng lực răn đe hạt nhân của các cường quốc.

Các chuyên gia cho rằng, nếu các tàu ngầm này có thể hoạt động mà không bị phát hiện, Trung Quốc sẽ duy trì được khả năng phản công ngay cả khi lực lượng hạt nhân trên đất liền bị vô hiệu hóa trong một cuộc tấn công phủ đầu.

Trong khi đó, Mỹ và các đồng minh vẫn duy trì các hoạt động theo dõi tàu ngầm Trung Quốc bằng tàu chiến, mạng lưới cảm biến dưới nước và máy bay tuần tra săn ngầm P-8 Poseidon. Các hoạt động giám sát này được dự báo sẽ gia tăng cùng với quá trình hiện đại hóa lực lượng tàu ngầm của Trung Quốc.

Một báo cáo của Lầu Năm Góc năm 2022 chỉ ra rằng, Trung Quốc đã bắt đầu vận hành các cuộc tuần tra răn đe gần như liên tục bằng các tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa đạn đạo (SSBN). Mỹ, Nga, Pháp và Anh đã thường xuyên triển khai khả năng tấn công hạt nhân như vậy trong nhiều thập kỷ, và Ấn Độ hiện đang phát triển các tàu ngầm SSBN của riêng mình.

'Bộ ba hạt nhân' của Trung Quốc

Giới phân tích cho rằng vị trí phóng và loại tên lửa sử dụng trong vụ thử vẫn chưa được xác nhận đầy đủ. Tuy nhiên, nhiều khả năng Bắc Kinh đang tiếp tục hoàn thiện năng lực tác chiến của lực lượng tàu ngầm hạt nhân, trước khi đưa vào biên chế thế hệ SSBN mới có độ ồn thấp hơn để thay thế lớp Type-094.

Bình luận về vụ thử, báo Global Times cho rằng đây là minh chứng cho quá trình củng cố bộ ba hạt nhân của Trung Quốc, gồm năng lực phóng vũ khí hạt nhân từ đất liền, trên biển và trên không.

Theo tờ báo này, việc hoàn thiện năng lực răn đe hạt nhân sẽ giúp Trung Quốc nâng cao khả năng ngăn chặn các hành động gây sức ép quân sự hoặc nguy cơ tấn công phủ đầu từ các đối thủ, qua đó góp phần giảm nguy cơ xảy ra xung đột quy mô lớn.