Trung Quốc sẽ xây bệ phóng tên lửa điện trên 'nóc nhà thế giới'?

Tại một thị trấn nhỏ thuộc thành phố Tư Dương (Ziyang, tỉnh Tứ Xuyên), các nhà khoa học Trung Quốc đang theo đuổi tham vọng phát triển hệ thống phóng tên lửa trên cao nguyên Thanh Tạng bằng điện từ - công nghệ được kỳ vọng có thể thay đổi hoàn toàn cách con người đưa tàu vũ trụ lên quỹ đạo, theo SCMP.

Cuối tháng 3, chính quyền thành phố Tư Dương thông báo một cơ sở nghiên cứu đã thử nghiệm thành công hệ thống dẫn hướng siêu dẫn nhiệt độ cao, được xem là bước đột phá quan trọng trong công nghệ phóng tên lửa bằng điện từ.

Mô hình bệ phóng điện từ tên lửa của Viện Nghiên cứu Phóng điện từ Tử Dương. Ảnh: Baidu.

Thông qua dự án này cùng nhiều chương trình nghiên cứu tương tự trên cả nước, các nhà khoa học Trung Quốc đang phát triển công nghệ sử dụng lực điện từ để tăng tốc tên lửa ngay từ mặt đất, trước khi các động cơ nhiên liệu hóa học được kích hoạt.

"Một số kỹ sư trẻ đầy táo bạo và tài năng trong ngành vũ trụ Trung Quốc đã đề xuất ý tưởng xây dựng tuyến phóng điện từ tại các khu vực có độ cao lớn và không khí loãng trên cao nguyên Thanh Tạng từ hơn 20 năm trước", một nhà khoa học không gian tại Bắc Kinh cho biết.

Theo vị chuyên gia, dự án sẽ phải đối mặt với rất nhiều thách thức trong quá trình triển khai, nhưng hoàn toàn khả thi về mặt kỹ thuật.

Theo báo Ziyang Daily, hệ thống được đề xuất sử dụng mô hình kết hợp giữa tàu đệm từ siêu dẫn và công nghệ điện từ để gia tốc phương tiện phóng.

Dự án do Viện Nghiên cứu Công nghệ Phóng Hàng không Vũ trụ Thương mại Tư Dương phát triển. Viện được thành lập năm 2023 dưới sự bảo trợ của Học viện Công nghệ HIWING thuộc Tập đoàn Khoa học và Công nghiệp Hàng không Vũ trụ Trung Quốc (CASIC).

Theo Sichuan Online, công nghệ này có thể giải quyết ba hạn chế lớn của ngành vũ trụ hiện nay gồm chi phí cao, khả năng triển khai linh hoạt thấp và khó duy trì tần suất phóng lớn. Theo ước tính, chi phí phóng có thể giảm khoảng 10 lần so với công nghệ truyền thống.

Kế hoạch xây dựng bao gồm hệ thống lưu trữ năng lượng, mạng lưới phân phối điện, khu tích hợp và thử nghiệm tên lửa, đường ray phóng cùng các công trình bảo vệ ở cuối đường băng, nhằm hình thành một hệ thống phóng điện từ thương mại hoàn chỉnh.

Nền tảng của dự án bắt nguồn từ bằng sáng chế do nhóm của kỹ sư điện từ hàng đầu Trung Quốc Mã Vĩ Minh (Ma Weiming) đăng ký năm 2019. Theo đó, điện năng sẽ được chuyển hóa thành lực điện từ để tăng tốc tên lửa trên đường ray lên tốc độ gấp nhiều lần tốc độ âm thanh trước khi động cơ được khởi động.

Nếu thành công, đây sẽ là bước thay đổi lớn nhất trong công nghệ phóng tên lửa kể từ khi con người bước vào kỷ nguyên chinh phục không gian. Từ chương trình Sputnik của Liên Xô, các sứ mệnh Apollo của NASA cho đến Falcon và Starship của SpaceX, các phương tiện phóng đều dựa gần như hoàn toàn vào động cơ hóa học.

Một trong những địa điểm được nhắc đến nhiều là cao nguyên Thanh Tạng. Không khí loãng ở khu vực có độ cao lớn giúp giảm lực cản khí động học và nhiệt sinh ra trong quá trình tăng tốc, từ đó nâng cao hiệu suất phóng.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng dự án vẫn còn đối mặt với những thách thức kỹ thuật rất lớn. Việc hiện thực hóa ý tưởng này đòi hỏi phải xây dựng đường ray phóng dài hàng kilomet với độ chính xác cực cao, hệ thống lưu trữ năng lượng khổng lồ có khả năng giải phóng lượng điện cực lớn trong thời gian rất ngắn, cùng các hệ thống điều khiển tiên tiến và những mẫu tên lửa đủ sức chịu được lực gia tốc cực mạnh trong quá trình phóng.