Trung Quốc tăng cường mua dầu thô trong hai tháng đầu năm 2026

Một tàu chở dầu của Trung Quốc đang dỡ hàng. Ảnh tư liệu: Getty Images

Các nhà phân tích dự đoán ngay cả khi nguồn cung dầu thô từ Trung Đông bị gián đoạn hoàn toàn, dự trữ chiến lược của Trung Quốc vẫn đủ để hỗ trợ đất nước trong 6 tháng và nước này sẽ không phải đối mặt với khủng hoảng thiếu dầu trong ngắn hạn.

Theo số liệu mới nhất do Cục Hải quan Trung Quốc công bố ngày 10/3, Trung Quốc đã nhập khẩu 96,93 triệu tấn dầu thô trong tháng 1 và tháng 2 năm nay, tăng 16% so với cùng kỳ năm ngoái. Là một nước nhập khẩu dầu thô lớn trên thế giới, sự phụ thuộc của Trung Quốc vào dầu mỏ nước ngoài từ lâu đã duy trì ở mức trên 70%. Năm 2025, tổng lượng dầu thô nhập khẩu của Trung Quốc đạt 578 triệu tấn, tăng 4,4% so với năm trước, trong đó Nga (17,4%), Saudi Arabia (14%) và Iraq (11,2%) là những nguồn cung chính.

Cuộc xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran đã kéo dài hơn một tuần, mặc dù các quan chức Iran đã phủ nhận việc phong tỏa hoàn toàn eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển quan trọng cho 1/5 lượng dầu thô của thế giới, nhưng sự bất ổn trong vận chuyển đã khiến giá dầu quốc tế biến động mạnh . Ngày 9/3, giá dầu đã có lúc chạm mức 120 USD.

Tuy nhiên, giá dầu đã giảm xuống còn 90 USD/thùng vào ngày 10/3 sau khi có tin tức cho rằng Nhóm các quốc gia công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) đã cùng nhau giải phóng dự trữ dầu mỏ và Tổng thống Mỹ Trump ám chỉ rằng cuộc xung đột với Iran có thể sớm kết thúc.

Phó giáo sư Phó Phương Kiếm tại Trường Kinh doanh Lee Kong Chian, Đại học Quản lý Singapore, cho rằng sự biến động mạnh của giá dầu quốc tế chủ yếu là do hoạt động đầu cơ trên thị trường tài chính. Dự kiến sự gián đoạn ở eo biển Hormuz sẽ có tác động hạn chế đến nền kinh tế thực và sẽ không xảy ra tình trạng thiếu dầu trong ít nhất vài tháng. Các quốc gia đều có dự trữ nhất định, Trung Quốc có thể duy trì được ít nhất từ sáu tháng đến một năm.

Bà Erica Downs, nhà nghiên cứu cao cấp tại Trung tâm Chính sách năng lượng toàn cầu thuộc Đại học Columbia, ước tính Trung Quốc hiện đang nắm giữ khoảng 1,4 tỷ thùng dầu thô (khoảng 190 triệu tấn) trong kho dự trữ chiến lược, đủ để duy trì nguồn cung trong sáu tháng ngay cả khi nguồn cung dầu thô từ Trung Đông bị gián đoạn hoàn toàn. Trong cuộc trả lời phỏng vấn với Bloomberg bà cho biết Trung Quốc đã tích lũy dự trữ chiến lược trong 20 năm qua để chuẩn bị cho những thời điểm như thế này.

Bên cạnh dự trữ chiến lược, Phó giáo sư Phó Phương Kiếm cũng nhấn mạnh rằng các nguồn nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc rất đa dạng, nếu xảy ra tình trạng thiếu hụt nguồn cung trong ngắn hạn, vấn đề này có thể được giải quyết hoàn toàn bằng cách tăng cường mua từ Nga.

Ngoài ra, theo Niên giám Thống kê Trung Quốc, dầu thô sẽ chỉ chiếm 18,2% tổng lượng tiêu thụ năng lượng của Trung Quốc trong năm 2024, trong khi than đá chiếm tỷ lệ lớn nhất ở mức 53,2%.

Báo cáo do ông Lục Đình, nhà kinh tế hàng đầu về Trung Quốc tại Nomura Securities công bố vào ngày 3/3, phân tích rằng Trung Quốc phụ thuộc vào nhập khẩu để đáp ứng 73% nhu cầu dầu thô và dòng chảy dầu thô qua eo biển Hormuz chiếm khoảng một nửa tổng lượng dầu thô nhập khẩu của Trung Quốc, ước tính chiếm 6,6% tổng lượng tiêu thụ năng lượng của nước này.

Ông Ngô Trác Ân, chuyên gia kinh tế cao cấp khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại Ngân hàng Natixis, cho rằng nhờ sự đa dạng hóa cơ cấu năng lượng và khả năng tự túc về than đá, Trung Quốc thực sự ít bị ảnh hưởng bởi nguồn cung dầu thô. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng, trong bối cảnh nhu cầu vốn đã yếu của ngành sản xuất Trung Quốc, việc phong tỏa hoàn toàn eo biển Hormuz có thể làm tăng thêm chi phí năng lượng và sản xuất.

Trung Quốc đã đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm nay ở mức 4,5% đến 5%. Nếu xung đột tiếp tục kéo dài, dẫn đến tình trạng thiếu hụt năng lượng trầm trọng hơn và lạm phát cao, điều này sẽ ảnh hưởng đến nhu cầu toàn cầu và tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc năm nay có thể đối mặt với kịch bản giảm tốc xuống dưới 4,5%.

Mạc Luyện (TTXVN)