Trung Quốc tăng tốc đóng tàu sân bay hạt nhân đầu tiên, tham vọng sở hữu 9 tàu sân bay vào năm 2035

Tàu sân bay siêu hạng hạt nhân Trung Quốc đang được xây dựng (bên trái) và tàu Phúc Kiến. Ảnh: MW.

Các hình ảnh vệ tinh mới chụp tại xưởng đóng tàu Đại Liên ở miền Bắc Trung Quốc đã xác nhận rằng quá trình chế tạo tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân đầu tiên của nước này đang tiến triển với tốc độ rất nhanh, mở đường cho việc hoàn thành con tàu vào đầu thập niên 2030 và chính thức đưa vào biên chế trước giữa thập kỷ.

Chỉ trong chưa đầy một năm, các khối thân tàu được chế tạo sẵn đã được lắp ráp thành một cấu trúc thân tàu có hình dạng rõ ràng. Các nhà phân tích cho rằng điều này cho thấy tốc độ và quy mô đặc biệt mà ngành công nghiệp đóng tàu của Trung Quốc hiện có thể đạt được.

Những dấu hiệu tiến triển nhanh chóng này xuất hiện sau khi Bộ Chiến tranh Mỹ công bố một báo cáo đánh giá rằng Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA Navy) đặt mục tiêu sở hữu thêm sáu tàu sân bay có khả năng vận hành máy bay cánh cố định vào năm 2035, nâng tổng số tàu sân bay loại này lên chín chiếc.

Máy bay chiến đấu thế hệ thứ 5 J-35 của Trung Quốc cất cánh từ siêu tàu sân bay Phúc Kiến. Ảnh: MW.

Hiện các nhà máy đóng tàu Trung Quốc được cho là đang đồng thời chế tạo hai siêu tàu sân bay mới, bao gồm chiếc tàu sân bay hạt nhân tại xưởng Đại Liên và một tàu sân bay chạy bằng động cơ thông thường.

Thiết kế của cả hai con tàu được cho là sẽ chịu ảnh hưởng lớn từ kinh nghiệm đóng tàu sân bay siêu cỡ đầu tiên của Trung Quốc là Phúc Kiến, chiếc tàu đã chính thức đi vào hoạt động từ tháng 11/2025.

So với tàu Phúc Kiến, thế hệ siêu tàu sân bay mới được kỳ vọng không chỉ lớn hơn và sử dụng động cơ hạt nhân, mà còn được trang bị thêm một máy phóng máy bay thứ tư và một thang nâng máy bay thứ ba, cho phép tốc độ xuất kích tăng khoảng 33%.

Siêu tàu sân bay đầu tiên của Trung Quốc, tàu Phúc Kiến. Ảnh: MW.

Không đoàn trên tàu dự kiến vẫn bao gồm các loại máy bay chủ lực hiện nay như tiêm kích tàng hình thế hệ 5 J-35, tiêm kích chiếm ưu thế trên không tầm xa J-15T, máy bay tác chiến điện tử J-15D và máy bay cảnh báo sớm trên không KJ-600.

Xưởng đóng tàu Giang Nam, nơi từng chế tạo tàu Phúc Kiến, dự kiến sẽ tiếp tục tham gia chương trình đóng siêu tàu sân bay cùng với xưởng Đại Liên và có thể sẽ tập trung vào các tàu sân bay sử dụng động cơ thông thường.

Việc kết hợp giữa tàu sân bay hạt nhân và tàu sân bay chạy động cơ truyền thống được cho là sẽ giúp hải quân Trung Quốc xây dựng một hạm đội cân bằng hơn. Các tàu sân bay hạt nhân phù hợp với các chiến dịch xa bờ ở Tây Thái Bình Dương, Trung Đông hay Ấn Độ Dương, nơi tầm hoạt động lớn là yếu tố then chốt.

Tàu sân bay siêu hạng lớp Gerald Ford của Hải quân Mỹ - Các tàu này không thể tích hợp máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm do sự chậm trễ trong quá trình phát triển. Ảnh: MW.

Trong khi đó, tàu sân bay động cơ thông thường có ưu thế về chi phí đóng mới thấp hơn đáng kể, chi phí vận hành và bảo dưỡng thấp hơn, đồng thời thời gian sửa chữa ngắn hơn nhiều. Điều này khiến chúng đặc biệt phù hợp cho các nhiệm vụ tác chiến khu vực, nơi không cần tới tầm hoạt động cực xa của tàu sân bay hạt nhân.

Những hình ảnh mới công bố hồi tháng 11 cũng cho thấy kết cấu bảo vệ lò phản ứng hạt nhân đã được lắp đặt trên siêu tàu sân bay đầu tiên của Trung Quốc, qua đó xác nhận các đánh giá trước đó rằng con tàu sẽ sử dụng năng lượng hạt nhân.

Thông tin này nối tiếp các báo cáo từ tháng 11/2024 cho biết Trung Quốc đang xây dựng một nguyên mẫu lò phản ứng hạt nhân dành cho tàu chiến mặt nước gần thành phố Lạc Sơn.

Ngoài ra, các hình ảnh vệ tinh cũng cho thấy Trung Quốc đang mở rộng cơ sở hạ tầng tại một căn cứ hải quân ở Thanh Đảo, tỉnh Sơn Đông. Các hạng mục mới bao gồm việc kéo dài cầu cảng và xây dựng các cơ sở khử từ cho tàu chiến.

Hiện căn cứ này là nơi neo đậu của tàu sân bay Liêu Ninh và được dự đoán sẽ tiếp nhận một siêu tàu sân bay mới vào đầu những năm 2030.

Chương trình phát triển tàu sân bay của Trung Quốc đang tăng tốc trong bối cảnh chương trình tàu sân bay lớp Gerald Ford của Mỹ liên tục gặp tình trạng chậm tiến độ cùng nhiều vấn đề kỹ thuật nghiêm trọng chưa được giải quyết triệt để.