Trung Quốc vượt Mỹ trở thành nhà đầu tư lớn nhất vào Đức

Thủ tướng Đức Friedrich Merz (bên trái) tham dự cuộc họp cùng Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường ở Bắc Kinh ngày 25/2. Ảnh: EPA

Diễn biến này phản ánh thay đổi trong chiến lược mở rộng của doanh nghiệp Trung Quốc và phản ánh sự dịch chuyển đáng chú ý của dòng vốn toàn cầu hiện nay.

Trung Quốc tăng tốc đầu tư vào Đức

Theo báo cáo thường niên của Cơ quan Phát triển thương mại và đầu tư Đức (GTAI) được South China Morning Post (SCMP) dẫn lại, năm 2025, các doanh nghiệp Trung Quốc triển khai 228 dự án đầu tư mới và mở rộng tại Đức, tăng 14,6% so với năm trước. Trong khi đó, số dự án của Mỹ giảm còn 206. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 2017 Trung Quốc đứng đầu danh sách các nguồn đầu tư nước ngoài vào Đức - nền kinh tế lớn nhất Liên minh châu Âu (EU).

Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở số lượng, mà còn ở chất lượng đầu tư. Phần lớn các dự án của doanh nghiệp Trung Quốc tập trung vào điện tử, tự động hóa, logistics, năng lượng và số hóa - những lĩnh vực đang định hình tương lai công nghiệp toàn cầu. Hơn 20% số dự án liên quan trực tiếp đến sản xuất và nghiên cứu - phát triển (R&D), tỷ lệ cao hơn mức trung bình của các nhà đầu tư nước ngoài khác tại Đức.

Xu hướng này cho thấy các công ty Trung Quốc không còn chỉ tìm kiếm thị trường tiêu thụ ở châu Âu mà còn muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghiệp, công nghệ và đổi mới sáng tạo của Đức - quốc gia vốn nổi tiếng với nền sản xuất chất lượng cao và hệ sinh thái kỹ thuật hàng đầu thế giới.

SCMP dẫn lời ông Thomas Bozoyan, chuyên gia của GTAI, các doanh nghiệp Trung Quốc đang mở rộng hiện diện trong các lĩnh vực công nghệ tương lai, ứng dụng công nghiệp tiên tiến và dịch vụ dựa trên tri thức. Điều đó phản ánh sự chuyển đổi trong mô hình đầu tư của Trung Quốc ra nước ngoài, từ quy mô thương mại sang chiều sâu công nghệ và công nghiệp.

Trong nhiều năm, Đức được xem là “trái tim công nghiệp” của châu Âu, đặc biệt ở các lĩnh vực ô tô, máy móc, tự động hóa và công nghệ xanh. Đối với doanh nghiệp Trung Quốc, hiện diện tại Đức giúp tiếp cận thị trường châu Âu thuận lợi hơn và tạo cơ hội học hỏi công nghệ, hợp tác nghiên cứu, xây dựng hình ảnh thương hiệu toàn cầu.

Một điểm đáng lưu ý khác là phần lớn dòng vốn lần này đến từ các dự án “greenfield” -tức xây dựng nhà máy, trung tâm nghiên cứu hoặc mở rộng hoạt động hiện có - thay vì các thương vụ mua bán và sáp nhập như trước đây. Như vậy, doanh nghiệp Trung Quốc lựa chọn hướng đầu tư dài hạn, tạo sự hiện diện trực tiếp trong nền kinh tế Đức. Các dự án mới không chỉ bổ sung năng lực sản xuất mà còn tạo việc làm và tăng mức độ gắn kết với chuỗi cung ứng địa phương.

Dộng lực tăng trưởng từ dòng vốn đầu tư mới

Trong bối cảnh nền kinh tế châu Âu tăng trưởng chậm, chi phí năng lượng và lao động ở mức cao, việc thu hút thêm đầu tư nước ngoài được xem là yếu tố quan trọng để duy trì sức cạnh tranh công nghiệp. Trong chuyến thăm Bắc Kinh (Trung Quốc) đầu năm 2026, Thủ tướng Đức Friedrich Merz khẳng định, Đức mong muốn có thêm đầu tư từ Trung Quốc nhằm tạo việc làm và thúc đẩy tăng trưởng.

Tổng thể, số lượng dự án đầu tư nước ngoài vào Đức trong năm 2025 giảm 9,3%, còn 1.564 dự án, phản ánh môi trường đầu tư toàn cầu vẫn nhiều khó khăn và thận trọng. Tuy vậy, Đức vẫn cho thấy khả năng chống chịu tương đối tốt so với nhiều quốc gia khác trong Liên minh châu Âu (EU), nơi số dự án đầu tư giảm khoảng 18%.

Giới quan sát nhận định, xu hướng đầu tư của doanh nghiệp Trung Quốc vào Đức có thể tiếp tục gia tăng trong những năm tới, đặc biệt ở các lĩnh vực như công nghệ xanh, pin, xe điện, trí tuệ nhân tạo và tự động hóa - nơi Trung Quốc đang sở hữu năng lực cạnh tranh ngày càng lớn.

Việc Trung Quốc vượt Mỹ về số dự án đầu tư tại Đức phản ánh một giai đoạn mới của kinh tế toàn cầu, khi các doanh nghiệp châu Á ngày càng đóng vai trò nổi bật trong việc định hình chuỗi cung ứng, công nghệ và tương lai công nghiệp của châu Âu.