Trung tâm dữ liệu trở thành mặt trận mới của cạnh tranh địa chính trị
Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) và điện toán đám mây đang biến các trung tâm dữ liệu từ hạ tầng công nghệ đơn thuần thành những tài sản chiến lược, nơi các lợi ích kinh tế, an ninh dữ liệu và cạnh tranh địa chính trị ngày càng đan xen.
Quang cảnh bên ngoài một trung tâm dữ liệu. Ảnh minh họa: Wikimedia Commons
Theo báo chí Anh ngày 17/6, các nhà đầu tư đã rót khoảng 58 tỷ USD vào 42 thương vụ liên quan đến trung tâm dữ liệu từ đầu năm 2026 đến nay, tăng mạnh so với mức 34 tỷ USD của 34 thương vụ so với cùng kỳ năm trước.
Động lực chính đến từ làn sóng phát triển hạ tầng số phục vụ AI. Theo dữ liệu của công ty tư vấn Oxford Economics, hiện có gần 850 dự án trung tâm dữ liệu đang được xây dựng trên toàn thế giới với tổng giá trị ước tính khoảng 7.000 tỷ USD. Mỹ và Trung Quốc dẫn đầu về số lượng dự án đang triển khai, lần lượt là 228 và 98 dự án.
Sức hút của lĩnh vực này tiếp tục được thể hiện qua hàng loạt dự án mới. Tập đoàn DayOne của Singapore đang lên kế hoạch đầu tư 1,2 tỷ euro vào các trung tâm dữ liệu tại Phần Lan, trong khi trung tâm dữ liệu Green Mountain của Na Uy đã huy động thành công khoản tài trợ trị giá 371 triệu euro.
Tuy nhiên, đằng sau sức nóng của thị trường là những rào cản mới xuất phát từ môi trường địa chính trị ngày càng phức tạp.
Theo bà Kirsty Barnes, đối tác tại hãng luật Simmons & Simmons, các trung tâm dữ liệu đang dần trở thành "chiến trường ủy nhiệm" của cạnh tranh địa chính trị. Khi AI thúc đẩy dòng vốn toàn cầu đổ vào hạ tầng số, các trung tâm dữ liệu ngày càng được xem là tài sản chiến lược và được đánh giá dưới góc độ an ninh dữ liệu cũng như chủ quyền dữ liệu.
Một số nhà đầu tư đã tỏ ra thận trọng với các dự án có sự hiện diện của TikTok hoặc công ty mẹ ByteDance. Một số tổ chức cho vay đã từ chối tham gia tài trợ cho dự án của DayOne tại Phần Lan cũng như thương vụ của Green Mountain tại Na Uy do lo ngại liên quan đến quyền riêng tư dữ liệu và sự khó lường trong quan hệ giữa phương Tây với Trung Quốc.
Ở chiều ngược lại, những lo ngại cũng xuất hiện từ phía Trung Quốc. Khi Green Mountain tìm kiếm nguồn tài trợ vào năm 2024, ByteDance đã yêu cầu không có sự tham gia của các ngân hàng hoặc nhà đầu tư Mỹ trong cấu trúc tài chính của dự án.
Dù vậy, Green Mountain cuối cùng vẫn huy động được vốn với sự dẫn dắt của tổ chức tài chính Macquarie Capital Principal Finance cùng sự tham gia của ngân hàng Nomura của Nhật Bản, công ty đầu tư Patrizia của Đức và nhà đầu tư hạ tầng Kommunalkredit của Áo.
Theo một số nhà đầu tư, các chủ sở hữu trung tâm dữ liệu hiện thường phải cân nhắc giữa việc lựa chọn những khách thuê Trung Quốc có khả năng mang lại doanh thu cao hơn hoặc các tập đoàn công nghệ Mỹ được xem là lựa chọn an toàn hơn về mặt chính trị.
Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp Trung Quốc nào cũng khiến nhà đầu tư e ngại. Alibaba, một trong những tập đoàn công nghệ lớn của Trung Quốc với lịch sử hoạt động lâu năm hơn, vẫn được nhiều tổ chức tài chính đánh giá là khách thuê ổn định và đáng tin cậy.
Không chỉ các công ty Trung Quốc, những yếu tố liên quan đến rủi ro chính trị và quản trị doanh nghiệp cũng đang ảnh hưởng đến khả năng huy động vốn của các trung tâm dữ liệu.
Tại Hà Lan, Switch Datacenters đã tìm cách huy động nguồn vốn mới cho một trung tâm dữ liệu gần Amsterdam trong hơn một năm qua nhưng gặp không ít trở ngại. Theo các nguồn tin, nguyên nhân một phần xuất phát từ việc ứng dụng nhắn tin Telegram là khách thuê của cơ sở này.
Một số nhà đầu tư bày tỏ lo ngại về các cáo buộc liên quan đến mối liên hệ của chủ sở hữu Telegram với Nga, cũng như những tranh cãi xoay quanh công tác kiểm duyệt nội dung trên nền tảng này. Dù Telegram bác bỏ các cáo buộc và khẳng định đang chủ động xử lý các nội dung vi phạm, những tranh luận này vẫn ảnh hưởng tới đánh giá rủi ro của giới tài chính.
Dù đối mặt với các yếu tố địa chính trị ngày càng phức tạp, dòng vốn toàn cầu vẫn tiếp tục chảy mạnh vào lĩnh vực trung tâm dữ liệu. Điều này cho thấy nhu cầu xây dựng hạ tầng phục vụ AI và nền kinh tế số hiện đủ lớn để duy trì sức hấp dẫn của ngành.
Tuy nhiên, các quyết định đầu tư trong tương lai có thể sẽ không còn chỉ phụ thuộc vào hiệu quả tài chính, mà ngày càng gắn chặt với các yếu tố an ninh quốc gia, chủ quyền dữ liệu và quan hệ giữa các cường quốc.
Tin nóng
Giá vàng trong nước chiều 17-6 giảm từ 300.000 đồng đến 1 triệu đồng/lượng so với sáng nay, trong đó các doanh nghiệp giảm giá thu mua mạnh hơn giá bán ra.
Chậm nhất đến ngày 01/7/2027, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập phải hoàn thành việc bố trí vào vị trí việc làm và xếp lương tương ứng với vị trí việc làm đối với viên chức thuộc phạm vi quản lý.
Ngày 17/6, Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) cho biết, trong tháng 5 vừa qua, lượng dự trữ dầu của các nước thành viên Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 1990 do tác động của cuộc xung đột ở Trung Đông.
Giải ngân vốn ODA và vay ưu đãi nước ngoài mới đạt 9,99% kế hoạch năm, trong khi đây vẫn là nguồn lực quan trọng phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế. Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng yêu cầu khẩn trương tháo gỡ các điểm nghẽn, báo cáo Thủ tướng những vướng mắc vượt thẩm quyền trước ngày 26/6.
Theo Bộ Tài chính, nhập khẩu xăng dầu, máy móc, thiết bị và nguyên liệu phục vụ sản xuất là những yếu tố chính khiến cán cân thương mại chuyển sang nhập siêu.
Chiều 17/6, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường (dự thảo Luật).
Tin mới
Đến năm 2030 hình thành tối thiểu 10 doanh nghiệp công nghệ chiến lược quy mô lớn trong nước; Việt Nam - Ba Lan kết nối hợp tác về kinh tế tuần hoàn và công nghệ xanh; Ngân hàng Nhà nước đề xuất nới trần vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn lên 40%… là những tin tức kinh tế đáng chú ý ngày 17/6.
Bộ Tài chính đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư hướng dẫn một số điều của Nghị định số 200/2026/NĐ-CP về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ. Dự thảo hợp nhất các quy định hiện hành, đồng thời bổ sung nhiều nội dung mới về đăng ký, lưu ký, giao dịch và quản lý thông tin trái phiếu, qua đó góp phần nâng cao tính minh bạch, tăng cường kỷ luật thị trường và bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư.
Sau gần 3 năm áp dụng mức trần 30%, NHNN đề xuất nâng tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn lên 40%. Đây được xem là bước đi nhằm tăng khả năng cung ứng tín dụng, phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2026-2030.
BIDV vừa kiện toàn bộ máy lãnh đạo cấp cao khi bầu ông Lê Ngọc Lâm giữ chức Chủ tịch Hội đồng quản trị và bổ nhiệm ông Hoàng Việt Hùng làm Tổng Giám đốc từ ngày 1/7/2026. Động thái này đánh dấu bước chuyển giao nhân sự quan trọng tại ngân hàng có quy mô tài sản lớn nhất Việt Nam.
Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng vừa ký ban hành Quyết định số 1417/QĐ-BCT ban hành Kế hoạch thực hiện định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI của Bộ Công Thương.
Ngân hàng Nhà nước đề xuất nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn từ 30% lên 40% giúp gia tăng khả năng mở rộng tín dụng trung và dài hạn.
Ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được sử dụng tối đa 40% nguồn vốn ngắn hạn để cho vay trung hạn và dài hạn