Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp Đồng Tháp: Nâng cao hiệu quả phục vụ sản xuất theo hướng xanh, hiện đại và bền vững

Kiện toàn tổ chức, tăng cường kết nối từ cơ sở

Việc sắp xếp tổ chức bộ máy từ đầu năm 2026 đặt ra yêu cầu vừa bảo đảm hoạt động không bị gián đoạn, vừa nhanh chóng hình thành phương thức vận hành phù hợp với mô hình quản lý mới. Với Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp Đồng Tháp (Trung tâm), đây cũng là quá trình chuyển đổi quan trọng từ mô hình có các trạm khuyến nông khu vực sang tăng cường lực lượng chuyên môn tại cấp xã, đồng thời tập trung đầu mối chuyên môn ở cấp tỉnh.

Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp Đồng Tháp kiện toàn tổ chức, khơi thông hoạt động từ cơ sở

Từ ngày 1/1/2026, 23 trạm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp khu vực kết thúc hoạt động theo chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy. Trung tâm hiện tổ chức theo mô hình gồm Ban Giám đốc, 5 phòng chuyên môn, nghiệp vụ, 3 Trại thực nghiệm và Dịch vụ nông nghiệp cùng Trung tâm Dịch vụ kỹ thuật nông nghiệp Cai Lậy.

Sau sắp xếp, lực lượng chuyên môn được bố trí về cấp xã, giúp công tác khuyến nông tiếp tục bám sát địa bàn, nắm bắt trực tiếp nhu cầu sản xuất của người dân. Trong khi đó, Trung tâm giữ vai trò đầu mối chuyên môn cấp tỉnh trong đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật, xây dựng và triển khai các chương trình, dự án, mô hình khuyến nông.

Cùng với kiện toàn tổ chức, mạng lưới khuyến nông cộng đồng cũng được củng cố. Đến nay, 102/102 xã, phường trên địa bàn tỉnh đã thành lập, kiện toàn Tổ khuyến nông cộng đồng với 1.417 thành viên. Đây là lực lượng trực tiếp kết nối cơ quan chuyên môn với chính quyền cơ sở, hợp tác xã và nông dân; hỗ trợ chuyển giao kỹ thuật, tuyên truyền chính sách, nắm bắt nhu cầu và triển khai các chương trình khuyến nông.

Việc kiện toàn, đồng bộ hệ thống khuyến nông từ tỉnh đến cơ sở tạo nền tảng để Trung tâm chuyển trọng tâm từ kiện toàn tổ chức sang nâng cao chất lượng và hiệu quả phục vụ sản xuất. Trong đó, yêu cầu đặt ra là phân định rõ vai trò, trách nhiệm, tăng cường trao đổi thông tin và đánh giá hoạt động thông qua những kết quả cụ thể tại địa bàn.

Đưa khoa học kỹ thuật vào đồng ruộng

Ổn định tổ chức chỉ thực sự có ý nghĩa khi năng lực phục vụ sản xuất được nâng lên. Vì vậy, Trung tâm xác định chuyển giao khoa học kỹ thuật, đào tạo nguồn nhân lực và xây dựng mô hình sản xuất hiệu quả là những nhiệm vụ trọng tâm.

Đến thời điểm này năm 2026, Trung tâm đã tổ chức 10 lớp đào tạo cho 300 lượt cán bộ khuyến nông cấp tỉnh, cấp xã với các nội dung về công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, chuỗi giá trị nông nghiệp, kinh tế tuần hoàn trong nuôi trồng thủy sản, canh tác lúa chất lượng cao, giảm phát thải và sản xuất hữu cơ. Đồng thời, tổ chức 45 cuộc tập huấn với 1.263 lượt thành viên tổ khuyến nông cộng đồng, hợp tác xã, tổ hợp tác và nông dân nòng cốt.

Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp Đồng Tháp thực hiện có hiệu quả công tác tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật.

Điểm mới trong hoạt động đào tạo không chỉ nằm ở số lượng mà ở cách tiếp cận. Nội dung tập huấn ngày càng gắn với nhu cầu thực tiễn, mô hình trình diễn và thực hành tại cơ sở. Theo đánh giá của Trung tâm, trên 90% học viên cho rằng nội dung đào tạo phù hợp, hiệu quả; trên 90% nông dân tham gia đã áp dụng kiến thức được tập huấn vào sản xuất.

Từ chuyển giao kỹ thuật, khuyến nông đang từng bước trở thành một trong những công cụ hỗ trợ tổ chức lại sản xuất. Các mô hình được định hướng vào ứng dụng công nghệ cao, sản xuất an toàn, nông nghiệp hữu cơ, kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải và liên kết tiêu thụ.

Một kết quả nổi bật là việc triển khai Đề án phát triển bền vững 1 triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Tại Đồng Tháp, Trung tâm đã triển khai 18 mô hình trên diện tích 1.436 ha. Kết quả bước đầu cho thấy lượng giống gieo sạ giảm còn 70 kg/ha, năng suất bình quân đạt 7,07 tấn/ha, cao hơn sản xuất đại trà 0,28 tấn/ha; tổng thu bình quân đạt hơn 47,5 triệu đồng/ha, lợi nhuận khoảng 29,17 triệu đồng/ha, tăng thêm hơn 5,59 triệu đồng/ha.

Những kết quả này cho thấy hiệu quả của khuyến nông không chỉ được thể hiện ở số lượng mô hình hay số lượt người được tập huấn, mà quan trọng hơn là khả năng đưa tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, góp phần giảm chi phí, nâng năng suất và tăng hiệu quả kinh tế cho người sản xuất.

Ở cấp cơ sở, khuyến nông còn tham gia hướng dẫn, thẩm định các tiêu chí liên quan đến mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và mô hình nông nghiệp thông minh trong xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026-2030. Đây là sự thay đổi đáng kể về vai trò của khuyến nông: không chỉ chuyển giao kỹ thuật mà còn tham gia hỗ trợ quá trình tổ chức lại sản xuất, phát triển các mô hình phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp của địa phương.

Mở rộng dịch vụ, chuyển đổi số và kết nối nguồn lực

Cùng với khuyến nông, hoạt động dịch vụ nông nghiệp được Trung tâm duy trì theo hướng phục vụ ngày càng tốt hơn nhu cầu của người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp. Các dịch vụ tư vấn quản lý chất lượng an toàn thực phẩm, OCOP, hồ sơ công bố, liên kết sản xuất - tiêu thụ, kiểm định đồng ruộng, kiểm nghiệm thực phẩm và chẩn đoán bệnh động vật tiếp tục được triển khai.

Trong tháng 9/2026, Trung tâm ký 5 hợp đồng tư vấn dịch vụ nông nghiệp, nâng tổng số cơ sở được tư vấn lên 54. Hoạt động kiểm nghiệm thực phẩm cũng được duy trì với 331 mẫu dịch vụ đã thực hiện lũy kế, trong đó 331 mẫu đạt yêu cầu. Tổng thu phí dịch vụ lũy kế đạt hơn 510 triệu đồng.

Qua đó, hoạt động dịch vụ từng bước trở thành một kênh hỗ trợ trực tiếp cho người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp trong kiểm soát chất lượng, hoàn thiện hồ sơ và nâng cao khả năng đáp ứng các yêu cầu của thị trường.

Tại các trại thực nghiệm, hoạt động sản xuất gắn với nghiên cứu, thử nghiệm và chuyển giao tiếp tục được đẩy mạnh. Trại Thực nghiệm và Dịch vụ nông nghiệp Hòa Hưng duy trì các mô hình kinh tế tuần hoàn trong nuôi ếch, thử nghiệm sinh sản cá lăng và nghiên cứu nâng cao tỷ lệ ếch cái. Trại Phú Tân tập trung nghiên cứu, lưu giữ nguồn gen và sản xuất các đối tượng thủy sản nước lợ, mặn; trong khi Trại Vĩnh Hựu phát triển các mô hình sản xuất phù hợp với điều kiện đất nhiễm phèn, xâm nhập mặn.

Mô hình trồng dưa lưới mang lại hiệu quả kinh tế cao

Một hướng đi khác đang được Trung tâm thúc đẩy là hợp tác công - tư, xã hội hóa hoạt động khuyến nông. Thông qua phối hợp với Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, các viện, trường, doanh nghiệp và tổ chức quốc tế, Trung tâm từng bước mở rộng khả năng tiếp nhận công nghệ, huy động nguồn lực và đưa các phương pháp sản xuất mới đến cơ sở.

Chuyển đổi số cũng đang được đưa sâu hơn vào hoạt động quản lý và cung cấp dịch vụ. Trung tâm đã tổ chức tập huấn ứng dụng AI cho viên chức, ứng dụng mã QR trong quản lý hồ sơ khách hàng, cập nhật bản đồ số khách hàng dịch vụ nông nghiệp; đồng thời ứng dụng công nghệ SCADA tại các trạm cấp nước và thí điểm thanh toán tiền nước không dùng tiền mặt.

Việc đẩy mạnh chuyển đổi số, hợp tác công - tư và xã hội hóa không chỉ nhằm đổi mới phương thức quản lý, mà còn hướng tới nâng cao khả năng tiếp cận công nghệ, dịch vụ và nguồn lực cho sản xuất nông nghiệp tại cơ sở.

Những thay đổi này phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn, ứng dụng khoa học công nghệ, số hóa quy trình sản xuất và nâng cao giá trị nông sản mà Đồng Tháp đang theo đuổi. Tỉnh cũng đã ban hành Kế hoạch triển khai Đề án xây dựng Đồng Tháp trở thành tỉnh tiên phong, kiểu mẫu về nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh đến năm 2030.

Tạo nền tảng cho nông nghiệp hiện đại, bền vững

Từ một đơn vị chủ yếu thực hiện chuyển giao kỹ thuật, Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp Đồng Tháp đang từng bước nâng cao vai trò đầu mối chuyên môn, tham gia triển khai chương trình, kết nối chuyên gia, doanh nghiệp và các tổ chức với địa phương, hợp tác xã và người sản xuất.

Ông Nguyễn Tấn Quốc - Giám đốc Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp Đồng Tháp cho biết: Việc sắp xếp tổ chức bộ máy đã tạo ra phương thức vận hành mới. Trung tâm tập trung vào vai trò đầu mối chuyên môn, còn lực lượng khuyến nông cấp xã và các Tổ khuyến nông cộng đồng trực tiếp bám địa bàn. Mô hình này, khi hoàn thiện về cơ chế phối hợp, chất lượng nhân lực và tiêu chí đánh giá, sẽ tạo thành mạng lưới hỗ trợ sản xuất rộng khắp, sát thực tiễn hơn.

Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp Đồng Tháp phát huy vai trò, góp phần thực hiện mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, hiện đại, hiệu quả và bền vững.

Trên nền tảng đó, chương trình khuyến nông Đồng Tháp giai đoạn 2026-2030 tiếp tục đặt trọng tâm vào đào tạo, chuyển giao khoa học kỹ thuật, chuyển đổi số, nông nghiệp công nghệ cao, hữu cơ, sinh thái, kinh tế tuần hoàn, sản xuất giảm phát thải và tổ chức lại sản xuất. Công tác khuyến nông vì thế không chỉ hướng tới “đưa kỹ thuật đến với nông dân”, mà ngày càng chú trọng tạo ra giá trị mới cho ngành hàng, nâng hiệu quả sản xuất, thu nhập và sức cạnh tranh của nông sản.

Đó cũng chính là bước chuyển quan trọng để Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp Đồng Tháp phát huy tốt hơn vai trò trong quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp, góp phần thực hiện mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, hiện đại, hiệu quả và bền vững, qua đó đóng góp thiết thực vào phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.