Trung tướng Mỹ: Chậm giao tiêm kích F-16 cho Ukraine là sai lầm lớn nhất

Trung tướng David Deptula - cựu sĩ quan Không quân Mỹ (USAF) gần đây đã chỉ trích chính sách của nước này về việc từ chối cung cấp tiêm kích F-16 cho Ukraine vào giai đoạn đầu của cuộc xung đột giữa Moskva và Kyiv bắt đầu từ tháng 2/2014.

Ông Deptula nhận xét: "Một trong những sai lầm lớn mà các đồng minh, chủ yếu là Mỹ dưới thời các Tổng thống Biden và Trump đã mắc phải là nghe theo lời lẽ của Nga và ban đầu đã từ chối đưa các phương tiện tấn công hiệu quả đến Ukraine".

Trung tướng Deptula nói đây là một bài học kinh nghiệm về tốc độ và phạm vi hỗ trợ cần thiết. Ông lập luận rằng việc cung cấp sớm vũ khí tối tân có thể đã thay đổi cục diện chiến trường Đông Âu.

Vị sĩ quan cao cấp nhận xét "các máy bay chiến đấu của Mỹ có khả năng tấn công sâu vào lãnh thổ đối phương một cách nhanh chóng, làm phức tạp các chiến thuật cơ động của Nga".

"Chúng ta có thể làm điều đó trong năm đầu tiên chiến tranh và chấm dứt nó. Hãy tưởng tượng Không quân Ukraine có thể làm được gì nếu họ có một phi đội F-35. Hãy cho tôi một phi đội F-35 hoặc F-22 và mọi chuyện sẽ kết thúc trong một tháng".

Những lập luận của ông Deptula mâu thuẫn với quan điểm chung của các nhà phân tích từ phương Tây, cũng như Nga, họ tin rằng F-16 đòi hỏi nhiều năm huấn luyện và chuẩn bị, đồng thời rất tốn kém để vận hành, khiến việc thiết lập một phi đội F-16 là vô cùng khó khăn.

Tuy nhiên nếu Mỹ đã chuẩn bị cho điều này vào giữa những năm 2010, thay vì chờ đến năm 2022, thì chắc chắn việc tạo ra một lực lượng không quân mạnh mẽ hơn ở Ukraine đã khả thi.

Yếu tố chính dẫn đến sự chậm trễ trong việc cung cấp máy bay F-16 cho Ukraine là do Mỹ không muốn chuyển giao chiến đấu cơ của mình cho nước này, thay vào đó, họ cho phép các quốc gia châu Âu viện trợ F-16 cho Kyiv.

Trong số đó có 30 máy bay do Bỉ hứa hẹn, 24 chiếc từ Hà Lan, 19 chiếc từ Đan Mạch và 14 chiếc từ Na Uy. Tất cả những quốc gia này chỉ có thể "thanh lý" tiêm kích của họ sau khi nhận được chiến đấu cơ F-35A thế hệ mới.

Để F-16 được giao sớm hơn, cần phải tìm kiếm các nguồn cung khác. Việc tạm ngừng sản xuất F-16 tại Mỹ kéo dài từ năm 2018 đến năm 2022, đã tạo thêm trở ngại cho việc giao máy bay mới.

Ngoài ra việc chế tạo phiên bản F-16 Block 70/72, bắt đầu vào năm 2022, đã bị chậm tiến độ nghiêm trọng. Chi phí để tạo ra một phi đội quy mô đáng kể cho Ukraine từ loại máy bay này cũng quá cao.

Mặc dù những chiếc F-16 đã bắt đầu được bàn giao, vượt qua sự chậm trễ đáng kể, nhưng hiệu quả chiến đấu của phi đội F-16 thuộc Không quân Ukraine vẫn còn hạn chế.

Ban đầu, sự thiếu hụt phi công trải qua đào tạo bài bản được coi là trở ngại chính đối với việc tích hợp F-16 vào Không quân Ukraine - lực lượng vốn chỉ sử dụng máy bay chiến đấu của Liên Xô.

Theo thông tin hiện có, rào cản ngôn ngữ, thiếu hụt học viên đủ tiêu chuẩn và nhiều vấn đề khác được cho là những trở ngại bổ sung trong quá trình huấn luyện.

Sau những tổn thất đáng kể về F-16 của Ukraine trong các vụ tai nạn (4 vụ rơi đã được xác nhận, trong khi các báo cáo chưa chính thức cho thấy thêm các sự cố trên không), nhiều người cho rằng hiện tại phi công hợp đồng phương Tây hiện đang điều khiển chúng.

Việc tích hợp F-16 vào Không quân Ukraine càng trở nên phức tạp hơn bởi thực tế là, theo các sĩ quan Kyiv, cần phải phát triển một bộ chiến thuật hoàn toàn mới để vận hành các máy bay chiến đấu này.

Họ chỉ trích chiến thuật không chiến được giảng dạy ở các nước NATO là "không phù hợp" để chống lại máy bay Nga, đặc biệt là khi xét đến hệ thống phòng không mặt đất tiên tiến của Nga.

Một báo cáo của Giám đốc điều hành Rostec - ông Sergey Chemezov cũng nhấn mạnh rằng các máy bay này buộc phải hoạt động ở độ cao thấp trong không phận xa phía sau tiền tuyến để tránh bị tiêm kích Nga nhắm mục tiêu.

Các nguồn tin Ukraine đã nhiều lần cảnh báo rằng tiêm kích F-16 và Mirage 2000 do Pháp cung cấp có hiệu suất kém hơn đáng kể so với máy bay chiến đấu hiện đại của Nga.

Điều này càng làm suy yếu khẳng định của Trung tướng Deptula đó là việc giao máy bay chiến đấu sớm hơn sẽ làm thay đổi đáng kể cục diện chiến tranh.

Thực tế cho thấy những máy bay chiến đấu F-16 do các nước thành viên NATO cung cấp chưa mang lại cho Không quân Ukraine bất kỳ khả năng mới nào về cơ bản.

Những tiêm kích này chỉ đơn giản là bổ sung cho phi đội máy bay của họ sau khi lực lượng không quân thời Liên Xô của Ukraine bị tổn thất nặng do nhiều năm hao mòn tự nhiên.

Bạch Dương