Trung tướng Ngô Thị Hoàng Yến: 6 điểm mới nổi bật của Luật Lý lịch tư pháp sửa đổi

Ngày 5-12-2025, tại Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp (Luật số 107/2025/QH15 ngày 15-12-2025). Luật có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1-7-2026.

Trung tướng Ngô Thị Hoàng Yến, Cục trưởng Cục Hồ sơ nghiệp vụ, Bộ Công an đã trao đổi về những điểm mới nổi bật của Luật; những chính sách mới liên quan đến cải cách thủ tục hành chính và cập nhật, xác minh thông tin án tích.

Trung tướng Ngô Thị Hoàng Yến, Cục trưởng Cục Hồ sơ nghiệp vụ, Bộ Công an thông tin về những điểm mới nổi bật của Luật số 107/2025/QH15.

. Kính thưa Trung tướng Ngô Thị Hoàng Yến, xin bà cho biết về những điểm mới nổi bật của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp?

+ Trung tướng Ngô Thị Hoàng Yến: Luật có nhiều điểm mới khắc phục khó khăn, vướng mắc trong quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp và cấp Phiếu lý lịch tư pháp (LLTP) cho công dân. Những quy định này phù hợp với chủ trương sắp xếp, tinh gọn bộ máy, cải cách thủ tục hành chính phục vụ nhân dân, tổ chức và doanh nghiệp. Những quy định mới nổi bật gồm:

Thứ nhất, thay đổi nhiệm vụ quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp và dịch vụ công cấp Phiếu LLTP từ Bộ Tư pháp sang Bộ Công an.

Thứ hai, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong xây dựng cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp, góp phần xây dựng Chính phủ số.

Thứ ba, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cấp Phiếu LLTP bản điện tử. Thông tin lý lịch tư pháp của công dân sẽ được cập nhật, hiển thị trên VNeID, có giá trị như Phiếu LLTP. Cá nhân không cần yêu cầu cấp Phiếu khi thông tin đã sẵn có trên ứng dụng.

Thứ tư, cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp được xây dựng tập trung tại Bộ Công an, kết nối liên thông với dữ liệu quốc gia về dân cư. Điều này tạo điều kiện thuận lợi để người dân thực hiện dịch vụ mọi lúc, mọi nơi, không phân biệt địa giới hành chính.

Thứ năm, Luật quy định chặt chẽ hơn việc yêu cầu cung cấp Phiếu LLTP nhằm hạn chế lạm dụng. Đối với Phiếu số 1, các cơ quan chỉ được yêu cầu trong một số trường hợp đặc biệt phục vụ tuyển dụng các ngành nghề liên quan an ninh, quốc phòng hoặc bảo vệ đối tượng yếu thế. Với Phiếu số 2, cơ quan, tổ chức, cá nhân không được yêu cầu cá nhân cung cấp loại phiếu này.

Thứ sáu, thay việc cấp Phiếu LLTP bằng hình thức cung cấp thông tin theo yêu cầu của các cơ quan tiến hành tố tụng, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị.

Cán bộ Phòng Hồ sơ nghiệp vụ hướng dẫn, giải quyết thủ tục hành chính cấp Phiếu lý lịch tư pháp cho công dân

. Chính sách mới liên quan đến cải cách thủ tục hành chính được quy định cụ thể như thế nào trong Luật, thưa bà?

+ Luật đặt trọng tâm vào đơn giản hóa thủ tục và tăng cường dịch vụ công trực tuyến. Một điểm mới quan trọng là cá nhân yêu cầu cấp Phiếu LLTP bằng hình thức trực tuyến là mặc định, thông qua ứng dụng VNeID hoặc Cổng Dịch vụ công Quốc gia. Thông tin lý lịch tư pháp hiển thị trên VNeID giúp tiết kiệm thời gian, chi phí. Đối với người nước ngoài hoặc người chưa có định danh điện tử mới áp dụng hình thức trực tiếp hoặc bưu chính.

Luật cũng rút ngắn thời hạn cấp Phiếu LLTP xuống còn 5 ngày làm việc. Trường hợp cần xác minh thêm có thể kéo dài nhưng không quá 15 ngày. Ngoài ra, việc các cơ quan nhà nước chủ động khai thác dữ liệu thay vì yêu cầu người dân cung cấp giấy tờ là bước chuyển quan trọng hướng tới Chính phủ số.

. Việc giao Bộ Công an quản lý cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp hỗ trợ thế nào cho hoạt động tố tụng và bảo đảm quyền lợi công dân?

+ Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp tập trung tại Bộ Công an giúp bảo đảm thông tin về án tích, thông tin cấm đảm nhiệm chức vụ... được cập nhật kịp thời, chính xác. Các cơ quan chức năng có thể tra cứu nhanh chóng, phục vụ điều tra, truy tố, xét xử và quản lý người chấp hành án, từ đó bảo đảm trật tự xã hội và quyền lợi hợp pháp của công dân.

Trung tướng Ngô Thị Hoàng Yến kiểm tra việc thực hiện dịch vụ công cấp Phiếu lý lịch tư pháp tại Công an TP Hà Nội

. Người dân cần lưu ý những vấn đề gì khi Luật chính thức có hiệu lực từ ngày 1-7-2026?

+ Một là, công dân từ đủ 16 tuổi trở lên có quyền yêu cầu cấp cả hai loại Phiếu LLTP cho mình.

Hai là, Luật hạn chế tối đa việc lạm dụng yêu cầu nộp Phiếu LLTP. Cơ quan, tổ chức không được yêu cầu cá nhân cung cấp Phiếu số 2. Phiếu số 1 chỉ yêu cầu trong các trường hợp luật định.

Ba là, Phiếu LLTP điện tử và bản giấy có giá trị pháp lý như nhau. Khi thông tin đã hiển thị trên VNeID, công dân có thể sử dụng ngay mà không phải nộp phí cung cấp thông tin.

Bốn là, hình thức trực tuyến là chủ đạo. Việc ủy quyền cũng được nới lỏng. Cá nhân có thể ủy quyền cho người khác làm thủ tục (bằng văn bản). Riêng trường hợp làm cho cha, mẹ, vợ, chồng, con hoặc người giám hộ thì không cần văn bản ủy quyền.

Theo Bocongan.gov.vn