Trung tướng Trịnh Ngọc Quyên: An ninh văn hóa chỉ bền vững khi được đặt trên nền tảng lòng dân

PGS.TS, Trung tướng Trịnh Ngọc Quyên phát biểu tại hội thảo (Ảnh: Hồ Long)

Phải kiến tạo, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh

Ngày 10/10, tại Hội thảo khoa học cấp quốc gia: “Phát huy giá trị văn hoá Việt Nam thành một động lực quan trọng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới”, PGS.TS, Trung tướng Trịnh Ngọc Quyên, Giám đốc Học viện An ninh nhân dân cho rằng, an ninh văn hóa là một bộ phận quan trọng của an ninh quốc gia, liên quan đến bảo vệ nền tảng tư tưởng, về giá trị văn hóa, bản sắc dân tộc, đạo đức xã hội và mọi giá trị văn hóa. Bảo đảm an ninh văn hóa là một bộ phận trọng yếu của nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự bùng nổ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, bảo đảm an ninh văn hóa đối mặt với nhiều nguy cơ, thách thức. Đặc biệt, thực hiện âm mưu hoạt động “diễn biến hòa bình”, các thế lực thù địch xác định phá hoại văn hóa là mặt trận hàng đầu, có ý nghĩa quyết định cho mọi hoạt động chống phá.

Theo ông Quyên, trên lĩnh vực văn hóa xuất hiện tình trạng “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” của đội ngũ văn nghệ sĩ, trí thức, phóng viên, biên tập viên, cán bộ quản lý văn hóa. Một số nghệ sĩ, trí thức, phóng viên, biên tập viên có hoạt động sáng tác, phổ biến các tác phẩm có nội dung phức tạp, nhạy cảm về chính trị, thể hiện sự hoài nghi, mất niềm tin vào con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, vai trò lãnh đạo của Đảng, sự điều hành, quản lý của Nhà nước.

Trước tình hình trên, lực lượng Công an nhân dân đã chủ động triển khai các biện pháp công tác bảo đảm an ninh văn hóa, qua đó góp phần đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong tình hình mới, đưa văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh và phát triển mềm của đất nước trong bối cảnh tình hình mới.

“Đảm bảo an ninh văn hóa trong tình hình mới là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, có ý nghĩa chiến lược đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Nhiệm vụ này không chỉ dừng lại ở việc ngăn chặn, xử lý nguy cơ và những hành vi xâm phạm văn hóa, mà còn phải kiến tạo, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, phát triển giá trị văn hóa của con người Việt Nam và biến văn hóa thành nguồn lực quan trọng cho sự phát triển của đất nước”, ông Quyên nói.

4 giải pháp trọng tâm

Để góp phần nâng cao hiệu quả công tác đảm bảo an ninh văn hóa, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ phát triển của đất nước trong bối cảnh mới, thời gian tới ông Quyên cho biết lực lượng Công an nhân dân sẽ tiếp tục thực hiện tốt 4 giải pháp trọng tâm.

Thứ nhất, nâng cao nhận thức cho các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể về vị trí, vai trò của công tác đảm bảo an ninh văn hóa trong bối cảnh mới. Trước hết là tham mưu, triển khai, tạo sự thống nhất cao trong nhận thức của cấp ủy, chính quyền, các cơ quan quản lý, lực lượng chuyên trách và toàn thể xã hội về vai trò, vị trí của việc bảo đảm văn hóa trong chiến lược phát triển và bảo vệ Tổ quốc. Trong lĩnh vực văn hóa, nguyên tắc “phát triển tới đâu, bảo đảm an ninh tới đó” phải trở thành kim chỉ nam cho mọi cấp ủy, chính quyền trong mọi chủ trương, chương trình phát triển.

Thứ hai, tăng cường công tác nắm tình hình, dự báo nguy cơ mất an ninh trên lĩnh vực văn hóa trong bối cảnh tình hình mới. Thời gian tới, lực lượng Công an các cấp cần chủ động nắm tình hình liên quan đến âm mưu, hoạt động của các thế lực thù địch. Nhất là âm mưu “diễn biến hòa bình”, các hoạt động thông qua triển khai các chương trình hợp tác trên lĩnh vực văn hóa, thông qua hoạt động của các trung tâm văn hóa người Việt Nam ở nước ngoài. Nắm tình hình liên quan đến hoạt động sáng tác, truyền bá các tác phẩm văn hóa nghệ thuật có nội dung phức tạp, nhạy cảm về chính trị. Phát hiện những sơ hở, thiếu sót trong công tác quản lý trên lĩnh vực văn hóa để chủ động tham mưu xử lý.

Thứ ba, tăng cường quản lý nhà nước trên lĩnh vực văn hóa. Rà soát, điều chỉnh, bổ sung những văn bản pháp luật về di sản, báo chí, xuất bản, điện ảnh, quảng cáo, biểu diễn nghệ thuật, lễ hội, sở hữu trí tuệ; các quy định cần làm rõ trách nhiệm của các cơ quan chủ quản, các đơn vị, tổ chức, chủ thể sáng tác văn hóa, nhà cung cấp dịch vụ.

Cùng với đó, cần thay đổi tư duy quản lý nhà nước về an ninh trên lĩnh vực văn hóa từ quản lý hành chính, xử lý vụ việc sang quản trị, chống rủi ro, chủ động phòng ngừa, kiểm soát các nguy cơ gây mất an ninh về văn hóa từ sớm, từ xa; tăng cường quản lý về an ninh văn hóa trên không gian mạng; xây dựng hệ thống giám sát, phân tích dữ liệu và cảnh báo sớm đối với các sản phẩm văn hóa có nội dung xuyên tạc lịch sử, phủ nhận giá trị dân tộc, truyền bá bạo lực, đồi trụy.

Thứ tư, xây dựng thế trận an ninh văn hóa trong bối cảnh tình hình mới. An ninh văn hóa chỉ bền vững khi được đặt trên nền tảng lòng dân, có sự tham gia của cộng đồng xã hội và khả năng tự bảo vệ của mỗi chủ thể trên lĩnh vực văn hóa.

Thời gian tới, lực lượng Công an sẽ tập trung quán triệt tinh thần Nghị quyết 80 về xây dựng thế trận an ninh văn hóa, an ninh con người và chủ quyền văn hóa số. Gắn nhiệm vụ bảo vệ và bảo đảm an ninh văn hóa với thế trận an ninh nhân dân, thế trận quốc phòng toàn dân và khối đại đoàn kết dân tộc. Xây dựng, củng cố phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc” trên lĩnh vực văn hóa xuất phát từ quan điểm bảo vệ an ninh quốc gia là sự nghiệp của toàn dân, qua phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc” góp phần huy động sức mạnh quần chúng nhân dân, sự đồng thuận của toàn xã hội và người dân. Xây dựng ý thức chấp hành pháp luật và khả năng phòng ngừa từ cơ sở trong bảo đảm an ninh văn hóa.