Trung ương Hội cựu chiến binh Việt Nam kiến nghị vụ 6 cựu chiến binh kêu oan
Trung ương Hội Cựu chiến binh Việt Nam đã có kiến nghị gửi Chánh án TAND Tối cao, Viện trưởng VKSND Tối cao vụ sáu cựu chiến binh kêu oan tội hủy hoại rừng.
Ngày 3-6, Ban chấp hành Trung ương Hội Cựu chiến binh Việt Nam đã có kiến nghị gửi Chánh án TAND Tối cao, Viện trưởng VKSND Tối cao liên quan vụ án sáu cựu chiến binh kêu oan tội hủy hoại rừng. Vụ án trên xảy ra cách đây 11 năm tại tỉnh Đắk Nông (cũ), nay là tỉnh Lâm Đồng.

Các cựu chiến binh tại tòa. Ảnh: N.N
Theo kiến nghị, thời gian qua, Trung ương Hội Cựu chiến binh Việt Nam đã cử cán bộ nghiên cứu hồ sơ vụ án, tham gia bảo vệ và nhiều lần có văn bản kiến nghị gửi các cơ quan tiến hành tố tụng đề nghị xem xét, chỉ đạo giải quyết vụ án khách quan, đúng quy định pháp luật.
Theo đó, đối chiếu với hồ sơ vụ án, vẫn còn nhiều vấn đề quan trọng chưa được làm rõ một cách đầy đủ, khách quan và toàn diện; nhiều mâu thuẫn trong chứng cứ chưa được giải quyết thấu đáo, đặc biệt liên quan đến việc xác định hiện trạng rừng, tính hợp pháp của kết luận giám định và hệ thống chứng cứ buộc tội.

Vụ án đã trải qua rất nhiều phiên xét xử. Ảnh tư liệu

Các cựu chiến binh trao đổi với PV. Ảnh: H.T
Vì vậy, Trung ương Hội Cựu chiến binh Việt Nam mong muốn việc giải quyết vụ án bên cạnh việc bảo đảm yêu cầu đấu tranh phòng, chống vi phạm pháp luật về quản lý, bảo vệ rừng, cũng cần đặc biệt thận trọng, khách quan, bảo đảm đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không để xảy ra oan sai.
Vẫn theo kiến nghị, Trung ương Hội cựu chiến binh cho rằng cơ quan điều tra xác định các bị cáo chặt, phá rừng trong bốn ngày, trong đó có hai ngày của tháng 1-2015, hai ngày của tháng 4-2015. Trong khi đó, văn bản tháng 3-2015 của Chi cục Kiểm lâm tỉnh Đắk Nông (cũ) xác định rừng nơi xảy ra vụ án đã bị thiệt hại 100%. Tuy nhiên, cơ quan điều tra vẫn xác định vào ngày 19 và 20-4-2015, các bị cáo vẫn tiếp tục phá rừng là thiếu thuyết phục, không định lượng được hành vi phạm tội.
Việc xác định hiện trạng rừng liên quan vụ án chủ yếu dựa trên tài liệu bản đồ, số liệu kiểm kê và lời khai. Tuy nhiên, hồ sơ lại thiếu hoạt động đo đếm, kiểm tra thực địa theo đúng yêu cầu chuyên môn; không xác định cụ thể số lượng gốc cây, mật độ cây, độ che phủ… để đánh giá khu vực xảy ra vụ án có đủ tiêu chí được xác định là rừng hay không.
“Sau nhiều năm điều tra lại, hồ sơ vụ án vẫn không có biên bản đo đạc, kiểm đếm thực địa đầy đủ theo yêu cầu; không xác định được cụ thể số lượng cây, chủng loại, kích thước và trạng thái rừng tại thời điểm xảy ra vụ việc”, văn bản kiến nghị nêu.
Vẫn theo kiến nghị, ngày 27-6-2022, Hội đồng giám định tư pháp trong lĩnh vực lâm nghiệp thuộc Bộ NN&PTNT (nay là Bộ NN&MT), đã ban hành kết luận giám định, xác định: Không đủ cơ sở xác định ranh giới, diện tích, trạng thái rừng cũng như giá trị thiệt hại của rừng.
Trung ương Hội Cựu chiến binh Việt Nam cho rằng, kết luận giám định nói trên là tài liệu chuyên môn quan trọng cần được xem xét, đánh giá đầy đủ, khách quan trong quá trình giải quyết vụ án.

Khu vực xảy ra vụ án. Ảnh: T.T
Tuy nhiên, cơ quan tố tụng lại tái sử dụng kết luận của giám định viên Huỳnh Văn Triệu (kết luận này đã bị TAND tỉnh Đắk Lắk Cấp cao tại TP.HCM bác bỏ vì không đúng quy định-PV) làm căn cứ buộc tội, truy tố và xét xử kết án các bị cáo là biểu hiện vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng.
“Lẽ ra trong trường hợp này, Cơ quan CSĐT Công an TP Gia Nghĩa phải căn cứ vào kết luận giám định của Bộ NN&PTNT để đình chỉ vụ án, đình chỉ bị can vì đã hết thời hạn điều tra mà không chứng minh được hành vi phạm tội”, văn bản kiến nghị nêu.
Do đó, Trung ương Hội Cựu chiến binh Việt Nam kiến nghị Chánh án TAND Tối cao, Viện trưởng VKSND Tối cao quan tâm, chỉ đạo các cơ quan tiến hành tố tụng xem xét, giải quyết vụ án một cách khách quan, toàn diện, đúng quy định của pháp luật; bảo đảm nguyên tắc suy đoán vô tội, bảo vệ công lý, quyền con người, quyền công dân và quyền, lợi ích hợp pháp của các cựu chiến binh trong vụ án.
Tòa cấp cao bác bỏ chứng cứ buộc tội
Theo hồ sơ, các cựu chiến binh liên quan vụ án gồm: Đỗ Mạnh Hùng (64 tuổi), Ngân Xuân Dũng (66 tuổi), Vũ Tất Đắc (73 tuổi), Hoàng Văn Sằn (69 tuổi), Nguyễn Nam Thái (59 tuổi) và Cao Minh Điến (58 tuổi, cùng ngụ xã Trường Xuân, tỉnh Lâm Đồng). Họ cùng bị truy tố, xét xử về tội hủy hoại rừng.
Tháng 4-2016, TAND thị xã Gia Nghĩa (cũ) xử sơ thẩm lần đầu, phạt các bị cáo từ 6 đến 7 tháng tù. Xử phúc thẩm, TAND tỉnh Đắk Nông (cũ) hủy án.
Tháng 9-2017, xử sơ thẩm lần hai, tòa vẫn xác định các bị cáo hủy hoại rừng và tuyên phạt mức án như cũ. Cuối năm 2017, TAND tỉnh Đắk Nông (cũ) xử phúc thẩm lần hai, tuyên y án sơ thẩm.
Năm 2020, khi cả 6 cựu chiến binh chấp hành án xong thì Chánh án TAND Cấp cao tại TP.HCM có quyết định kháng nghị giám đốc thẩm theo hướng không đủ căn cứ phạt tù họ về tội hủy hoại rừng. Xử giám đốc thẩm, TAND Cấp cao tại TP.HCM hủy án để điều tra lại.
Theo bản án của TAND Cấp cao tại TP.HCM, nơi xảy ra vụ án được xác định là rừng nhưng trong hồ sơ vụ án không có tài liệu, chứng cứ nào để chứng minh là rừng, chủng loại rừng theo quy định tại Nghị định 23/2006 của Chính phủ.
Cũng theo TAND Cấp cao tại TP.HCM, hai kết luận giám định đều do ông Huỳnh Văn Triệu ký là trái quy định. Bởi lẽ, việc giám định thuộc nhiều lĩnh vực chuyên môn, phải giám định tập thể theo quy định của Luật giám định tư pháp năm 2013. Các cơ quan tiến hành tố tụng căn cứ vào kết luận nêu trên để điều tra, truy tố, xét xử các bị cáo là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng.
Tòa cấp cao cũng cho rằng, biên bản vi phạm hành chính ngày 27-3-2015 của Chi cục kiểm lâm thị xã Gia Nghĩa, xác định diện tích rừng tại lô 3 và 6 khoảnh 1, tiểu khu 1710 mức độ thiệt hại 100%. Tuy nhiên, cơ quan điều tra vẫn xác định trong các ngày 19 và 20-4-2015, các cựu chiến binh tiếp tục phá rừng tại tiểu khu 1710 là không đủ cơ sở.











