Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết: Chuyển mạnh từ 'phát triển văn hóa' sang 'phát triển bằng văn hóa'

Chiều 17/9, tại Hà Nội, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết chủ trì cuộc làm việc với các cơ quan về phát huy vai trò của văn hóa đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.

Kết luận cuộc làm việc, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh sự thay đổi căn bản trong nhận thức chuyển mạnh từ "phát triển văn hóa" sang "phát triển bằng văn hóa". Trước đây chúng ta đầu tư cho phát triển văn hóa thì bây giờ phải phát triển bằng văn hóa.

Phải thực sự coi văn hóa ngang tầm với các lĩnh vực kinh tế - xã hội; coi văn hóa là một động lực tăng trưởng, phát triển đất nước. Trong đó, văn hóa là sức mạnh mềm, nguồn lực nội sinh.

Văn hóa không đứng cạnh, không đi sau tăng trưởng, mà là nhân tố trực tiếp tạo ra tăng trưởng: sản phẩm, dịch vụ, việc làm, thu nhập, thị trường, thương hiệu và sức hút đầu tư, sức mạnh mềm của quốc gia. Văn hóa không đứng cạnh kinh tế, mà nằm trong mỗi sản phẩm kinh tế.

Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết phát biểu kết luận cuộc làm việc. Ảnh: Thanh Mai

Nghị quyết số 80 đã giao chỉ tiêu rất cụ thể: đến năm 2030, các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 7% GDP, đến năm 2045 đóng góp khoảng 9% GDP; bố trí tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm cho văn hóa; yêu cầu các bộ, ngành nghiên cứu, ban hành chỉ số đo lường. Theo Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Nghị quyết đã có, vấn đề đặt ra là phải tiếp tục thể chế hóa, nghiên cứu thật kỹ để tổ chức thực hiện hiệu quả. Mỗi địa phương, mỗi bộ, ngành phải xác định được những sản phẩm cần tập trung đầu tư.

Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương nhấn mạnh, với mục tiêu các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp 7% GDP vào năm 2030 và phấn đấu đạt 9% vào năm 2045, tốc độ tăng trưởng của các ngành này phải đạt khoảng 14% - 18%/năm; phải phấn đấu vượt mức tăng trưởng trung bình chung của cả nước, của các lĩnh vực khác nói chung.

Xác định xây dựng hệ thống đo lường quốc gia về đóng góp của văn hóa là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, đồng chí Trịnh Văn Quyết giao Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính hoàn thiện, trình ban hành trong quý 4/2026 Bộ chỉ tiêu thống kê về đóng góp của các ngành công nghiệp văn hóa và Bộ chỉ số văn hóa quốc gia. Hai bộ chỉ số phải liên thông, dùng chung dữ liệu gốc, thống nhất khái niệm, phạm vi ngành, phương pháp tính, nguồn dữ liệu và trách nhiệm thu thập, thẩm định, công bố; phân định rõ đóng góp trực tiếp, gián tiếp và tác động lan tỏa.

Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương đề nghị Đảng ủy Chính phủ chỉ đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xây dựng Kế hoạch phát triển các ngành công nghiệp văn hóa đến năm 2030 trên cơ sở ba kịch bản đã có; giao chỉ tiêu từng năm cho từng lĩnh vực trọng tâm về doanh thu, giá trị gia tăng, việc làm, xuất khẩu; xác định sản phẩm chủ lực, thị trường mục tiêu, doanh nghiệp đầu tàu và điều kiện bảo đảm.

Các đại biểu tham dự cuộc làm việc. Ảnh: Thanh Mai

Đồng thời, đề xuất danh mục, tiêu chí và lộ trình công nhận 5-10 thương hiệu quốc gia về công nghiệp văn hóa trong năm 2027; đưa các chỉ tiêu công nghiệp văn hóa vào hệ thống chỉ tiêu kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm của Chính phủ và các địa phương từ kế hoạch năm 2027.

Về tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, đồng chí Trịnh Văn Quyết đề nghị Đảng ủy Quốc hội lãnh đạo tiếp tục hoàn thiện pháp luật về công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo, sở hữu trí tuệ, hợp tác công tư và huy động nguồn lực xã hội trong lĩnh vực văn hóa; giám sát việc thực hiện Nghị quyết số 28/2026/QH16 và Chương trình mục tiêu quốc gia theo kết quả đầu ra, không chỉ theo tiến độ giải ngân.

Đảng ủy Chính phủ chỉ đạo bảo đảm bố trí tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước cho văn hóa và tăng dần; sử dụng 50.000 tỷ đồng của Chương trình mục tiêu quốc gia theo nguyên tắc gắn với sản phẩm, kết quả và khả năng tạo giá trị gia tăng, không dàn trải; đổi mới phân bổ nguồn lực theo đặt hàng, khoán chi, đầu ra, ưu tiên các lĩnh vực có khả năng huy động vốn xã hội và mở rộng thị trường.

Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương cũng kiến nghị Ban Chỉ đạo Trung ương cho chủ trương lựa chọn một số địa phương, lĩnh vực để thí điểm cơ chế đưa tài nguyên văn hóa thành nguồn lực trực tiếp cho tăng trưởng như kinh tế di sản, kinh tế lễ hội, đô thị sáng tạo, kinh tế đêm, không gian sáng tạo và sản phẩm văn hóa số.

Các cơ quan báo chí chủ lực quốc gia đi đầu đổi mới phương thức, khai thác giá trị nội dung trên các nền tảng, quảng bá sản phẩm, điểm đến, thương hiệu văn hóa Việt Nam; xây dựng chỉ số đánh giá tác động của truyền thông đối với quảng bá văn hóa và phát triển thị trường, cung cấp dữ liệu cho hệ thống đo lường.

Quang cảnh buổi làm việc

Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương tin tưởng, thông qua cuộc họp, các cơ quan sẽ có cơ sở và nhiều thông tin để tổng hợp và kiến nghị cụ thể đối với Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam về: thể chế; tổ chức thực hiện; về đầu tư...

Đồng thời, các địa phương cũng sẽ nhận diện rõ văn hóa không chỉ đứng cạnh mà thấm sâu vào từng sản phẩm kinh tế và đóng góp vào tăng trưởng kinh tế, thực sự trở thành một trụ cột trong tăng trưởng kinh tế, là sức mạnh mềm của quốc gia.