Trường đại học cần đổi mới đồng bộ từ xây dựng chiến lược, quản trị, đào tạo, hợp tác doanh nghiệp

Trước ngày 1/4/2027 giảm tối thiểu 20% đầu mối cơ sở giáo dục đại học công lập.

Ngày 31/7, Bộ GD-ĐT tập huấn nâng cao năng lực quản trị người đứng đầu cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp trực thuộc trong bối cảnh mới.

Bộ GD-ĐT cho biết, theo Kế hoạch số 06-KH/TW của Ban Chấp hành Trung ương, trước ngày 1/4/2027 sẽ hoàn thành việc sắp xếp các cơ sở giáo dục đại học công lập theo hướng chuyển các cơ sở giáo dục đại học đa ngành, đa lĩnh vực về Bộ GDĐT hoặc địa phương quản lý; sáp nhập, hợp nhất các cơ sở giáo dục trên cùng địa bàn (trừ lĩnh vực đặc thù) và giảm tối thiểu 20% đầu mối cơ sở giáo dục đại học công lập.

Việc sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục đại học hướng tới mục tiêu tinh gọn hệ thống, tập trung nguồn lực để phát triển các cơ sở có năng lực dẫn dắt về đào tạo, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Tuy nhiên, quá trình này không thực hiện theo hướng sáp nhập cơ học mà phải tạo ra năng lực phát triển mới trên cơ sở chiến lược rõ ràng, đội ngũ đủ mạnh, cơ sở vật chất phù hợp và năng lực quản trị hiệu quả.

Cùng với giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp cũng được định hướng đổi mới mô hình quản lý. Theo đó, phần lớn các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, trừ những trường có tính chất đặc thù, sẽ được chuyển về địa phương quản lý nhằm tăng cường sự gắn kết giữa đào tạo với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư và chất lượng nguồn nhân lực.

Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh, chủ đề của năm học được xác định là "Đổi mới tư duy, chuyển biến mạnh mẽ, kết quả thực chất", trong đó đổi mới tư duy được xem là khâu đột phá.

Một trong những rào cản lớn nhất chính là điểm nghẽn trong tư duy. Khi nhận thức của toàn hệ thống chính trị và xã hội thay đổi, những rào cản về nguồn lực hay cơ chế sẽ từng bước được tháo gỡ, tạo điều kiện để giáo dục đại học phát triển.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo, khoa học công nghệ và những biến động toàn cầu đang làm thay đổi nhanh chóng môi trường phát triển, các trường đại học cần đổi mới đồng bộ từ xây dựng chiến lược, quản trị, đào tạo, nghiên cứu đến hợp tác với doanh nghiệp và đối tác quốc tế.

Mỗi cơ sở giáo dục cần xây dựng chiến lược phát triển gắn chặt với chiến lược quốc gia và nhu cầu phát triển của địa phương, vùng. Thay vì chỉ dựa trên điều kiện sẵn có, mỗi cơ sở giáo dục cần chuyển từ cách tiếp cận "nhìn từ trong ra" sang "nhìn từ ngoài vào", xác định rõ vai trò của mình trong bức tranh phát triển chung.

Nhấn mạnh mục tiêu cuối cùng của quá trình đổi mới, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho rằng giá trị của một cơ sở giáo dục đại học không chỉ được đo bằng quy mô đào tạo hay số lượng công trình nghiên cứu, mà quan trọng hơn là những đóng góp đối với sự phát triển của đất nước, của vùng và địa phương nơi trường đứng chân.

Mỗi trường cần xác định rõ sứ mệnh, gắn chiến lược phát triển với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, trở thành trung tâm cung cấp nguồn nhân lực, tri thức và đổi mới sáng tạo cho từng địa phương, từng vùng, qua đó đóng góp vào năng lực cạnh tranh của quốc gia.