Trường Giang khuyên Đình Bắc 'lo bóng đá đi': Đừng buộc cầu thủ trẻ tránh xa showbiz

Khi bị dư luận đẩy thành thông điệp rằng cầu thủ trẻ không nên xuất hiện trong không gian giải trí, câu chuyện đã vượt khỏi phạm vi một lời nhắc nhở cá nhân và chạm vào vấn đề rộng hơn của bóng đá hiện đại: cầu thủ vừa là người thi đấu, vừa là nhân vật công chúng.

Quan trọng là phong độ

Không phải xuất hiện hay không xuất hiện mới là vấn đề, mà là cầu thủ giữ phong độ và bản sắc nghề nghiệp ra sao trong thế giới giao thoa giữa thể thao và giải trí mới là cốt lõi của vấn đề.

Lời nhắc “lo bóng đá đi, bớt đi mấy cái này lại” của nghệ sĩ Trường Giang với Nguyễn Đình Bắc tại một sự kiện giải trí, về bản chất, không có gì đáng tranh cãi. Đó là lời nói của một đàn anh trong showbiz, hiểu rõ những cám dỗ của ánh đèn sân khấu, và muốn nhắc một cầu thủ trẻ nhớ đến sân khấu thật sự của mình là sân cỏ.

Nhưng khi đoạn clip lan truyền trên mạng xã hội, câu chuyện đã bị đẩy sang một hướng khác: cầu thủ trẻ không nên xuất hiện ở các sự kiện giải trí. Từ một lời khuyên mang tính cá nhân, nó dần trở thành một yêu cầu đạo đức: muốn chuyên nghiệp thì phải tránh xa showbiz.

Cách nhìn ấy, nếu đặt trong bối cảnh bóng đá hiện đại, là chưa đầy đủ.

Dòng trạng thái trên Facebook: “Quần đùi áo số hợp với Bắc hơn mọi người nhỉ?”, được xem như phản hồi nhẹ nhàng trước tranh cãi về việc tham dự sự kiện giải trí.

Ngày nay, cầu thủ không còn chỉ tồn tại trong 90 phút trên sân cỏ. Họ đồng thời là người nổi tiếng, là nhân vật truyền thông và là thương hiệu cá nhân. Cristiano Ronaldo, Messi hay David Beckham không chỉ được biết đến nhờ bàn thắng, mà còn nhờ hình ảnh ngoài sân đấu. Trong nghiên cứu thể thao - truyền thông, khái niệm “footballers as media companies” (cầu thủ như một công ty truyền thông) đã trở nên quen thuộc.

Vì vậy, vấn đề không nằm ở chỗ cầu thủ có nên bước ra không gian giải trí hay không, mà nằm ở cách họ bước ra như thế nào.

Một cầu thủ chuyên nghiệp không phải là người tự cách ly với xã hội, mà là người biết quản trị thời gian, hình ảnh và năng lượng của mình. Nếu việc tham dự một sự kiện truyền thông được tính toán hợp lý, không ảnh hưởng đến lịch tập luyện, thể lực và phong độ, thì đó không phải là sự xao nhãng, mà là một phần của nghề nghiệp trong môi trường thể thao hiện đại.

Mọi con đường đầu dẫn đến thu nhập

Ở Việt Nam, nơi thu nhập của cầu thủ vẫn còn khiêm tốn so với mặt bằng quốc tế, việc xây dựng thương hiệu cá nhân để mở rộng nguồn thu hợp pháp cũng là nhu cầu chính đáng. Không thể yêu cầu cầu thủ chỉ sống bằng lương và tiền thưởng trong khi xã hội đã bước sang kỷ nguyên kinh tế hình ảnh, nơi sự nổi tiếng cũng là một dạng tài sản.

Trường hợp của Nguyễn Đình Bắc cho thấy sự phức tạp của vấn đề. Anh không phải mẫu cầu thủ buông thả vì ánh đèn showbiz. Những dữ liệu tập luyện ở đội trẻ từng ghi nhận sự cải thiện rõ rệt về thể lực và ý thức kỷ luật của Đình Bắc. Sau những tranh luận xoay quanh cuộc trò chuyện với Trường Giang, anh không chọn cách đôi co.

Đình Bắc là mẫu cầu thủ cá tính, sáng tạo, có chính kiến nhưng sẵn sàng làm theo những gì tốt cho sự nghiệp

Bàn thắng vào lưới Tampines Rovers tại AFC Champions League Two, cùng dòng trạng thái “Quần đùi áo số hợp với Bắc hơn mọi người nhỉ?”, là một cách trả lời mềm mại nhưng thuyết phục. Không phải bằng lý lẽ, mà bằng chuyên môn.

Trong bóng đá, không có câu phản biện nào nặng ký hơn phong độ trên sân.

Ở châu Âu, cầu thủ trẻ được đào tạo song song hai kỹ năng: thi đấu và ứng xử truyền thông. Câu lạc bộ có bộ phận chuyên trách quản lý hình ảnh, lịch trình và phát ngôn. Mọi hoạt động ngoài sân cỏ đều được cân nhắc kỹ lưỡng về thời điểm và tác động. Ở Việt Nam, phần lớn cầu thủ vẫn phải tự xoay xở trong không gian dư luận nhiều cảm xúc và ít chuẩn mực.

Vì thế, thay vì yêu cầu họ bớt xuất hiện, điều cần thiết hơn là giúp họ biết xuất hiện đúng lúc, đúng chỗ và đúng vai trò.

Ranh giới giữa sân cỏ và showbiz là có thật. Nhưng ranh giới ấy không nằm ở chuyện có đi hay không, mà nằm ở kết quả trên sân. Khi cầu thủ thi đấu tốt, hình ảnh ngoài sân cỏ trở thành bình thường. Khi phong độ sa sút, mọi hoạt động bên lề đều dễ bị soi xét. Đó là quy luật khắc nghiệt của nghề cầu thủ, không phải của giới giải trí.

Vì vậy, tranh luận quanh lời khuyên của Trường Giang không nên bị đẩy thành một khuôn mẫu cứng nhắc: cầu thủ trẻ phải “ngoan”, phải “tránh xa ánh đèn”. Bóng đá hiện đại cần những cá nhân biết cân bằng giữa chuyên môn và đời sống công chúng, chứ không phải những con người chỉ tồn tại trong khuôn khổ sân tập.

***

Nguyễn Đình Bắc không cần phải trốn khỏi showbiz. Điều anh cần - và đã cho thấy là hiểu mình thuộc về đâu. Showbiz có thể là phông nền. Còn sân cỏ, vẫn phải là sân khấu chính.

Đặng Hoàng