Trường học muốn đạt chuẩn tiếng Anh mức cao, lãnh đạo cũng cần 'năng lực ngoại ngữ'

Bộ GD&ĐT vừa ban hành Thông tư số 94/2026/TT-BGDĐT quy định chi tiết tiêu chuẩn, tiêu chí và việc đánh giá mức độ triển khai thực hiện Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học”.

Thông tư có hiệu lực từ ngày 19.12.2026, quy định 3 mức độ đánh giá đối với các cơ sở giáo dục, từ Mức độ 1 đến Mức độ 3. Các tiêu chí được xây dựng riêng cho từng loại hình gồm giáo dục mầm non, phổ thông, thường xuyên, nghề nghiệp và đại học. trong đó Mức độ 3 là mức cao nhất, đặt ra những yêu cầu cao hơn đối với đội ngũ lãnh đạo và cán bộ quản lý tại các cơ sở giáo dục.

Ảnh minh hoạ

Ít nhất 2 lãnh đạo trường phổ thông có khả năng làm việc trực tiếp bằng tiếng Anh

Theo Phụ lục ban hành kèm Thông tư số 94, đối với các cơ sở giáo dục phổ thông gồm tiểu học, THCS và THPT, năng lực sử dụng tiếng Anh của đội ngũ lãnh đạo là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá mức độ triển khai Đề án.

Cụ thể, ở Mức độ 1, nhà trường phải có ít nhất 1 lãnh đạo có năng lực sử dụng tiếng Anh để làm việc trực tiếp với người nước ngoài. Khi nâng lên Mức độ 3, yêu cầu tăng lên ít nhất 2 lãnh đạo đáp ứng điều kiện này.

Yêu cầu trên gắn với mục tiêu xây dựng môi trường sử dụng tiếng Anh thực chất, tăng cường giao lưu và hợp tác quốc tế. Theo đó, ở Mức độ 3, nhà trường phải tổ chức tối thiểu 3 hoạt động hoặc sự kiện hợp tác quốc tế, giao lưu văn hóa, thể thao hoặc kết nối giáo dục có sử dụng tiếng Anh hằng năm.

Việc có ít nhất 2 lãnh đạo sử dụng được tiếng Anh trong công việc được đặt ra nhằm tăng khả năng chủ động trong tổ chức hoạt động đối ngoại, kết nối với các đối tác và điều hành những chương trình hợp tác.

Phải nâng chuẩn đội ngũ quản lý

Đối với các cơ sở giáo dục thường xuyên (GDTX), tiêu chí đánh giá tập trung vào tỷ lệ cán bộ quản lý hoàn thành chương trình hoặc hoạt động bồi dưỡng phù hợp về triển khai Đề án và khả năng vận dụng vào công tác quản lý, chỉ đạo chuyên môn. Theo đó, để đạt Mức độ 1, tỷ lệ cán bộ quản lý đáp ứng yêu cầu phải từ 60% trở lên; ở Mức độ 2 là từ 80% trở lên. Đến Mức độ 3, yêu cầu được nâng lên 100% cán bộ quản lý.

Trong khi đó, đối với giáo dục nghề nghiệp (GDNN), Phụ lục quy định tiêu chí về tỷ lệ cán bộ quản lý cấp khoa, phòng, bộ môn, trung tâm đáp ứng yêu cầu năng lực tiếng Anh do cơ sở xác định. Cụ thể, ở Mức độ 1, tỷ lệ này phải đạt từ 50% đến dưới 70%; Mức độ 2 là từ 70% đến dưới 90%; còn Mức độ 3 phải đạt từ 90% trở lên.

Không chỉ yêu cầu về năng lực ngoại ngữ, các cơ sở GDNN còn phải bảo đảm tỷ lệ cán bộ quản lý và nhà giáo trực tiếp tham gia ít nhất 1 hoạt động hợp tác quốc tế có sử dụng tiếng Anh trong năm học. Tỷ lệ này lần lượt là từ 10% đến dưới 20% ở Mức độ 1, từ 20% đến dưới 30% ở Mức độ 2 và từ 30% trở lên ở Mức độ 3.

Đối với giáo dục đại học, Phụ lục đặt ra tiêu chí về tỷ lệ các hoạt động giao tiếp nội bộ giữa cán bộ, giảng viên và người học sử dụng tiếng Anh theo kế hoạch của nhà trường. Theo đó, tỷ lệ này ở Mức độ 1 là từ 25% đến dưới 50%; Mức độ 2 từ 50% đến dưới 75% và Mức độ 3 phải đạt từ 75% trở lên.

Như vậy, tùy theo loại hình cơ sở giáo dục, yêu cầu đối với đội ngũ quản lý được thể hiện qua năng lực sử dụng tiếng Anh, mức độ tham gia bồi dưỡng hoặc khả năng tổ chức, duy trì các hoạt động có sử dụng ngoại ngữ.

Vai trò của người đứng đầu

Bên cạnh các tiêu chí về năng lực ngoại ngữ, Thông tư số 94 cũng quy định trách nhiệm của hiệu trưởng hoặc người đứng đầu cơ sở giáo dục trong tổ chức thực hiện, đánh giá và bảo đảm điều kiện triển khai Đề án.

Theo đó, người đứng đầu có trách nhiệm quyết định thành lập Hội đồng tự đánh giá với số lượng thành viên là số lẻ, từ 5 thành viên trở lên. Hội đồng có Chủ tịch là một cấp phó của người đứng đầu, Thư ký và các ủy viên đại diện cho ban lãnh đạo, bộ phận chuyên môn.

Căn cứ kết quả đánh giá của Hội đồng, người đứng đầu ban hành quyết định tự công nhận mức độ triển khai Đề án tại đơn vị. Đồng thời, người đứng đầu phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của các thông tin, dữ liệu và minh chứng được sử dụng trong quá trình đánh giá.

Về nguồn lực, Thông tư cũng quy định trách nhiệm bảo đảm kinh phí bồi dưỡng, nâng cao năng lực ngoại ngữ cho nhà giáo và cán bộ quản lý; đồng thời thực hiện đầy đủ chế độ, chính sách đối với giáo viên giảng dạy song ngữ hoặc dạy các môn học bằng tiếng Anh.

Kết quả tự đánh giá phải được công khai trên cổng thông tin điện tử của nhà trường hoặc niêm yết công khai tại cơ sở giáo dục. Hằng năm, các đơn vị phải tổ chức rà soát, cập nhật dữ liệu và báo cáo kết quả lên cơ quan quản lý giáo dục trực tiếp trước ngày 30.6.

Với các quy định này, Thông tư số 94 không chỉ đặt ra yêu cầu về năng lực tiếng Anh đối với giáo viên, học sinh mà còn xác định rõ vai trò của đội ngũ lãnh đạo trong quá trình chuyển đổi môi trường sử dụng ngoại ngữ tại trường học. Để đạt Mức độ 3, các cơ sở giáo dục cần có lộ trình nâng cao năng lực đội ngũ quản lý, chủ động tổ chức hoạt động hợp tác, đồng thời bảo đảm nguồn lực và công khai minh bạch kết quả triển khai.