Trường tư thục: Rõ quyền, tăng tự chủ

Thông tư số 48/2026/TT-BGDĐT được ban hành nhằm thay thế Thông tư số 40/2021/TT-BGDĐT, bảo đảm sự thống nhất với các quy định mới của Luật Giáo dục và đáp ứng yêu cầu đổi mới quản trị trong hệ thống trường phổ thông tư thục. Quy định mới hướng đến xây dựng mô hình quản lý hiện đại, minh bạch, hiệu quả và phù hợp với thực tiễn hoạt động của các cơ sở giáo dục ngoài công lập.

Một trong những nội dung quan trọng của Thông tư là làm rõ chức năng, quyền hạn và trách nhiệm của từng chủ thể trong nhà trường.

Theo đó, nhà đầu tư thực hiện quyền của chủ sở hữu; hội đồng trường giữ vai trò quản trị, quyết định các vấn đề chiến lược và giám sát hoạt động của nhà trường; còn hiệu trưởng chịu trách nhiệm trực tiếp quản lý, điều hành toàn bộ hoạt động giáo dục và hành chính.

Việc phân định rõ ba vai trò này giúp khắc phục tình trạng chồng chéo trong quản lý, tăng tính minh bạch, nâng cao hiệu quả điều hành và trách nhiệm giải trình của từng bộ phận.

Thông tư cũng bổ sung quy định đầy đủ hơn về vị trí pháp lý, cơ cấu tổ chức, nguyên tắc hoạt động, nhiệm vụ và quyền hạn của hội đồng trường, đồng thời hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa hội đồng trường, hiệu trưởng và nhà đầu tư trong quá trình quản trị.

Một điểm mới đáng chú ý là Thông tư không còn bắt buộc các trường phải thành lập Ban kiểm soát như trước đây.

Thay vào đó, mỗi trường có thể chủ động lựa chọn bộ phận hoặc cá nhân phù hợp để thực hiện chức năng kiểm soát nội bộ, giám sát việc quản lý tài chính, tài sản và thực hiện quy chế hoạt động.

Quy định này vừa bảo đảm tính độc lập, khách quan trong công tác kiểm tra, giám sát, vừa phù hợp với chủ trương tinh gọn bộ máy, giảm chi phí vận hành nhưng vẫn nâng cao hiệu quả quản trị.

Thông tư 48 tiếp tục mở rộng quyền tự chủ cho các trường phổ thông tư thục trong tổ chức và quản lý hoạt động giáo dục.

Song song với đó, trách nhiệm giải trình của nhà đầu tư, hội đồng trường và hiệu trưởng cũng được quy định rõ ràng hơn. Đây được xem là bước chuyển từ phương thức quản lý hành chính truyền thống sang mô hình quản trị hiện đại, lấy hiệu quả, minh bạch và trách nhiệm làm trung tâm.

Thông tư tiếp tục cho phép các trường phổ thông tư thục tổ chức hoạt động giáo dục ngoài kế hoạch thời gian năm học nhưng không quá 4 tuần trong một năm học và không được thu học phí đối với thời gian học bổ sung này.

Đối với cấp tiểu học, quy định mới bổ sung nhiều yêu cầu chặt chẽ hơn. Việc tổ chức các hoạt động ngoài năm học phải bảo đảm hoàn toàn trên tinh thần tự nguyện, có sự đồng thuận của cha mẹ học sinh, không dạy trước chương trình chính khóa và không tạo áp lực hay quá tải cho học sinh.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, quy định này vừa tạo điều kiện để các trường chủ động tổ chức các hoạt động hỗ trợ học tập, phát triển năng lực cho học sinh, vừa bảo đảm quyền lợi của học sinh và phù hợp với các quy định hiện hành về quản lý dạy thêm, học thêm.

Việc ban hành Thông tư số 48/2026/TT-BGDĐT được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng pháp lý đồng bộ cho hệ thống trường phổ thông tư thục phát triển theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và minh bạch.

Thông qua việc tăng quyền tự chủ đi đôi với nâng cao trách nhiệm giải trình, quy định mới sẽ giúp các cơ sở giáo dục ngoài công lập chủ động hơn trong quản trị, nâng cao chất lượng dạy học và đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục trong giai đoạn mới.