TSMC lần đầu lọt top 10 doanh nghiệp giá trị nhất thế giới nhờ làn sóng AI

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra những thay đổi sâu sắc trên bản đồ doanh nghiệp toàn cầu. Trong đó, Công ty Sản xuất Chất bán dẫn Đài Loan (TSMC) nổi lên như một trong những cái tên hưởng lợi lớn nhất khi giá trị vốn hóa thị trường tăng hơn gấp đôi chỉ trong một năm, qua đó lần đầu tiên góp mặt trong nhóm 10 doanh nghiệp có giá trị lớn nhất thế giới.

CÁC TẬP ĐOÀN CÔNG NGHỆ “CHIẾM SÓNG” TOP 10 THẾ GIỚI

Theo báo cáo "100 công ty lớn nhất thế giới theo vốn hóa thị trường năm 2026" do PwC công bố, TSMC ghi nhận mức tăng trưởng vốn hóa nhanh nhất trong nhóm 10 doanh nghiệp hàng đầu toàn cầu. Tính đến ngày 31/3/2026, giá trị thị trường của hãng sản xuất chip theo hợp đồng lớn nhất thế giới đạt 1.427 tỷ USD, tăng 101% so với cùng kỳ năm trước.

Nhờ mức tăng trưởng ấn tượng này, TSMC vươn từ vị trí thứ 12 lên thứ 9 trong bảng xếp hạng toàn cầu. Đây cũng là doanh nghiệp duy nhất của Đài Loan (Trung Quốc) góp mặt trong danh sách, đồng thời giúp Đài Loan nâng vị thế từ thứ 7 lên thứ 4 trong số các nền kinh tế có doanh nghiệp nằm trong bảng xếp hạng, chỉ đứng sau Mỹ, Trung Quốc và Saudi Arabia.

Báo cáo của PwC cho thấy cơn sốt AI đang làm thay đổi trật tự ở nhóm doanh nghiệp giá trị nhất thế giới. Đáng chú ý, nhà thiết kế chip Nvidia lần đầu tiên vượt qua Apple để trở thành công ty có vốn hóa lớn nhất toàn cầu, đạt 4.237 tỷ USD.

Sau Nvidia và Apple, các vị trí tiếp theo trong top 10 lần lượt thuộc về Alphabet, Microsoft, Amazon, Saudi Aramco, Broadcom, Meta Platforms, TSMC và Tesla.

Ông Lin Yi-fan, Giám đốc Thị trường của PwC Đài Loan, nhận định nhu cầu mạnh mẽ đối với các thiết bị AI và chất bán dẫn là động lực chính giúp vốn hóa của TSMC tăng gấp đôi trong vòng một năm.

Theo ông Lin, việc TSMC lọt vào nhóm 10 doanh nghiệp giá trị nhất thế giới không chỉ phản ánh thành công của riêng doanh nghiệp này mà còn cho thấy vai trò không thể thay thế của Đài Loan trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu.

"Thành tích này cho thấy vị thế then chốt của Đài Loan trong hệ sinh thái công nghệ thế giới", ông Lin nhận định.

BÀI TOÁN DÀI HẠN VỀ SỰ PHỤ THUỘC VÀO NGÀNH BÁN DẪN

Dù đánh giá cao những thành tựu mà ngành công nghiệp bán dẫn mang lại, PwC cũng cảnh báo rằng sự tập trung quá lớn vào một lĩnh vực có thể tạo ra những rủi ro dài hạn đối với nền kinh tế Đài Loan.

Ông Lin Yi-fan cho rằng sự phụ thuộc mạnh vào ngành bán dẫn đang khiến tăng trưởng giá trị thị trường của Đài Loan gắn chặt với các biến động của chu kỳ ngành. Trong khi chuỗi cung ứng bán dẫn và AI tiếp tục là động lực tăng trưởng quan trọng, những biến động của thị trường chip toàn cầu có thể ảnh hưởng đáng kể đến triển vọng tăng trưởng trong tương lai.

Theo vị chuyên gia này, Đài Loan cần thúc đẩy đa dạng hóa cơ cấu công nghiệp nhằm giảm thiểu các rủi ro phát sinh từ việc phụ thuộc quá nhiều vào một ngành kinh tế chủ lực.

Ở quy mô toàn cầu, báo cáo của PwC cho thấy giá trị vốn hóa cộng gộp của 100 doanh nghiệp lớn nhất thế giới đã tăng 22% trong năm qua, đạt mức kỷ lục 51.800 tỷ USD. Mức tăng thêm 9.211 tỷ USD trong vòng một năm vượt xa tốc độ tăng trưởng 7% được ghi nhận ở giai đoạn trước đó.

Công nghệ thông tin tiếp tục củng cố vị thế là lĩnh vực có giá trị lớn nhất thế giới. Tổng vốn hóa của nhóm doanh nghiệp công nghệ tăng 34%, lên 18.690 tỷ USD. Đây cũng là lĩnh vực hưởng lợi trực tiếp từ làn sóng đầu tư vào AI, điện toán hiệu năng cao và hạ tầng trung tâm dữ liệu.

Bên cạnh công nghệ, các lĩnh vực mang tính nền tảng của nền kinh tế cũng ghi nhận sự tăng trưởng mạnh. Ngành vật liệu tăng 84%, trong khi lĩnh vực công nghiệp tăng 42%.

PwC cho rằng sự dịch chuyển này phản ánh những thay đổi trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu cũng như xu hướng tái phân bổ dòng vốn đầu tư. Nhà đầu tư đang có xu hướng chuyển một phần nguồn vốn khỏi các doanh nghiệp phần mềm để hướng sang nhóm doanh nghiệp sở hữu tài sản hữu hình lớn, có vòng đời dài và ít nguy cơ lỗi thời hơn, được PwC gọi là mô hình "HALO" (Heavy Asset, Low Obsolescence).

Ngược lại, lĩnh vực tài chính chỉ tăng trưởng 6%, thấp hơn đáng kể so với các ngành khác. Theo PwC, nguyên nhân chủ yếu đến từ môi trường lãi suất giảm cùng những bất ổn địa chính trị đang diễn ra tại nhiều khu vực trên thế giới.