TT Putin: Hormuz đã đóng cửa, cảnh báo 'kỷ nguyên giá năng lượng mới'

Tổng thống Vladimir Putin. Ảnh: Reuters.

Phát biểu tại cuộc họp chính phủ về thị trường năng lượng ngày 9/3, nhà lãnh đạo Nga cho biết nếu căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran tiếp tục leo thang, hoạt động khai thác và xuất khẩu dầu tại khu vực vùng Vịnh có thể bị gián đoạn nghiêm trọng, kéo theo cú sốc lớn đối với thị trường năng lượng toàn cầu.

Cú sốc năng lượng toàn cầu

Theo ông Putin, khoảng một phần ba lượng dầu vận chuyển bằng đường biển trên thế giới đi qua eo biển Hormuz. Riêng trong năm 2025, lưu lượng này đạt khoảng 14 triệu thùng mỗi ngày, trong đó gần 80% được chuyển tới các nền kinh tế châu Á -Thái Bình Dương. “Tuyến vận tải này hiện nay trên thực tế đã bị đóng lại”, ông Putin nói, đồng thời cảnh báo nguồn cung dầu phụ thuộc vào Hormuz có thể ngừng hoàn toàn trong vòng một tháng tới nếu tình hình tiếp tục xấu đi.

Theo các số liệu được ông Putin dẫn lại, lưu lượng giao thông qua Hormuz đã giảm tới 80% chỉ trong tuần qua, trong khi giá dầu thô toàn cầu đã vượt mốc 100 USD/thùng và tăng hơn 30% trong vòng một tuần. Nhà lãnh đạo Nga cho rằng sự gián đoạn nguồn cung năng lượng sẽ nhanh chóng lan rộng sang nền kinh tế toàn cầu, đẩy lạm phát tăng cao và làm suy giảm sản lượng công nghiệp.

“Thế giới đang tiến tới một thực tế giá cả mới, và điều đó gần như không thể tránh khỏi”, ông Putin nhận định. Trong bối cảnh thị trường năng lượng biến động mạnh, ông Putin khẳng định Nga vẫn là “nhà cung cấp năng lượng đáng tin cậy” và sẽ tiếp tục xuất khẩu dầu khí cho các đối tác thân cận, đặc biệt là các quốc gia châu Á cùng một số nước châu Âu như Slovakia và Hungary.

Tại căn cứ Paphos, Tổng thống Macron khẳng định hải quân Pháp triển khai nhiệm vụ "phòng thủ và hộ tống" nhằm bảo vệ an toàn hàng hải và khôi phục lưu thông qua eo biển Hormuz - huyết mạch năng lượng toàn cầu. Để hỗ trợ mục tiêu này, Pháp huy động lực lượng hùng hậu gồm tàu sân bay Charles de Gaulle, 10 khinh hạm và 2 tàu đổ bộ tới Đông Địa Trung Hải và Biển Đỏ.

Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố đang cân nhắc việc "tiếp quản" Hormuz và cảnh báo Iran không được can thiệp. Ông nhấn mạnh bất kỳ hành động sai lầm nào từ phía Tehran sẽ là "dấu chấm hết" cho quốc gia này. Với vị thế là điểm nghẽn hàng hải chiến lược nhất thế giới, an ninh tại Hormuz hiện là ưu tiên hàng đầu, bởi mọi sự gián đoạn đều gây chấn động tức thì đến thị trường năng lượng và thương mại quốc tế.

Iran: Lãnh đạo mới và lời đe dọa 200 USD/thùng

Trong bối cảnh chiến sự giữa Mỹ - Israel và Iran tiếp tục leo thang, các cuộc không kích mới nhất của Israel nhằm vào cơ sở năng lượng tại Tehran đã làm dấy lên lo ngại về khả năng xung đột lan rộng ra toàn khu vực Vùng Vịnh. Các cuộc tấn công này không chỉ gây thiệt hại về người và cơ sở hạ tầng, mà còn khiến thị trường năng lượng toàn cầu đứng trước nguy cơ biến động mạnh.

Song song với diễn biến quân sự, Iran cũng trải qua một bước ngoặt chính trị quan trọng khi ông Mojtaba Khamenei được bổ nhiệm làm lãnh tụ tối cao mới, kế nhiệm người cha quá cố Ayatollah Ali Khamenei. Sự thay đổi quyền lực diễn ra trong bối cảnh chiến sự khốc liệt, làm gia tăng những bất định về hướng đi tiếp theo của Tehran.

Israel được cho là đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào ít nhất năm cơ sở năng lượng tại Tehran và khu vực lân cận. Những vụ tấn công này gây ra các đám cháy lớn cùng những cột khói đen dày đặc bao phủ nhiều khu vực của thủ đô Iran, theo Guardian.

Công ty phân phối dầu quốc gia Iran cho biết ít nhất bốn nhân viên đã thiệt mạng sau khi các kho chứa nhiên liệu bị đánh trúng. Các vụ nổ cũng được ghi nhận tại thành phố Karaj, gần Tehran, khiến khói lan rộng và làm gia tăng lo ngại về mức độ thiệt hại đối với hệ thống năng lượng của nước này.

Khói bốc lên tại Tehran sau một đợt không kích của Israel. Ảnh: Reuters.

Phản ứng trước các cuộc tấn công, một người phát ngôn của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cảnh báo Tehran sẽ tiến hành những biện pháp trả đũa nếu các cuộc tấn công tiếp tục.

"Nếu các vị có thể chịu được mức giá dầu hơn 200 USD/thùng, hãy tiếp tục trò chơi này", người phát ngôn IRGC tuyên bố, ám chỉ khả năng gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.

IRGC đồng thời cảnh báo rằng các quốc gia Vùng Vịnh nên gây sức ép buộc Mỹ và Israel chấm dứt những cuộc tấn công. Theo tuyên bố được truyền thông nhà nước Iran dẫn lại, nếu các hành động quân sự tiếp diễn, "những hành động tương tự sẽ diễn ra trong khu vực".

Những cảnh báo này làm dấy lên lo ngại về một kịch bản xung đột lan rộng, trong đó các cơ sở dầu khí tại Vùng Vịnh, vốn là khu vực cung cấp phần lớn nguồn năng lượng cho thế giới, có thể trở thành mục tiêu.

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright. Ảnh: Reuters.

Trước những lo ngại của thị trường, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright tìm cách trấn an dư luận. Trả lời phỏng vấn CNN, ông cho biết Washington không có kế hoạch nhắm mục tiêu vào hạ tầng năng lượng của Iran và cho rằng bất kỳ gián đoạn nào đối với nguồn cung dầu và khí đốt toàn cầu "có thể chỉ kéo dài trong thời gian ngắn, tối đa vài tuần".

Iran hiện chiếm khoảng 4% sản lượng dầu toàn cầu, trong đó phần lớn được xuất khẩu sang Trung Quốc. Vì vậy, bất kỳ sự gián đoạn kéo dài nào đối với sản lượng của nước này đều có thể tác động đáng kể đến thị trường năng lượng quốc tế, theo Guardian.

Trong khi chiến sự tiếp tục diễn biến phức tạp, Iran đồng thời chứng kiến một sự kiện chính trị quan trọng khi ông Mojtaba Khamenei, con trai của cố lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei, được lựa chọn làm người kế nhiệm.

Quyết định này được Hội đồng Chuyên gia, cơ quan tôn giáo có thẩm quyền lựa chọn lãnh tụ tối cao, công bố hôm 8/3 (giờ địa phương). Trong tuyên bố được truyền thông nhà nước đăng tải, cơ quan này cho biết ông Mojtaba Khamenei được lựa chọn thông qua một "cuộc bỏ phiếu mang tính quyết định".

Việc chuyển giao quyền lực từ cha sang con được xem là sự kiện chưa từng có trong lịch sử Cộng hòa Hồi giáo Iran kể từ cuộc Cách mạng năm 1979, vốn được thiết lập nhằm lật đổ chế độ quân chủ cha truyền con nối.

Tân Lãnh tụ Tối cao Cộng hòa Hồi giáo Iran Mojtaba Khamenei, con trai của cố lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei. Ảnh: Reuters.

Trong khi đó, quân đội Israel tuyên bố sẽ tiếp tục truy đuổi bất kỳ người kế nhiệm nào của Ali Khamenei nếu họ đóng vai trò quyết định trong cuộc xung đột hiện nay. Tuyên bố này làm gia tăng lo ngại rằng căng thẳng giữa hai quốc gia có thể tiếp tục leo thang.

Trên thực địa, giao tranh đã lan rộng ra nhiều khu vực trong khu vực Trung Đông. Iran được cho là đã tiến hành các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa nhằm vào một số quốc gia Vùng Vịnh, bao gồm Arab Saudi, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Qatar, Bahrain và Kuwait.

Arab Saudi cho biết đã đánh chặn 15 máy bay không người lái, trong khi Bahrain báo cáo thiệt hại vật chất tại một nhà máy khử mặn. Tại Arab Saudi, một đầu đạn rơi xuống khu dân cư khiến hai người thiệt mạng và nhiều người khác bị thương, theo Guardian.

Song song với đó, các cuộc không kích của Israel tại Lebanon và Gaza vẫn tiếp diễn, cùng với những đợt phóng tên lửa qua lại giữa Israel và Iran. Các nhà phân tích cho rằng nếu xung đột tiếp tục mở rộng, Trung Đông có thể đối mặt với nguy cơ bước vào một cuộc chiến khu vực với những hệ lụy sâu rộng đối với an ninh và kinh tế toàn cầu.

Đại Hoàng - Phương Linh