Từ 1/9, cơ sở giáo dục được ký hợp đồng toàn thời gian với nhà giáo sau nghỉ hưu

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư số 59/2026/TT-BGDĐT quy định về nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu và nhà giáo thỉnh giảng.

Thông tư có hiệu lực từ ngày 1/9/2026, thay thế Thông tư số 44/2011/TT-BGDĐT và Thông tư số 11/2013/TT-BGDĐT. Việc ban hành thông tư nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Nhà giáo, Luật Giáo dục, Luật Giáo dục nghề nghiệp và Luật Giáo dục đại học, đồng thời tạo hành lang pháp lý thống nhất để các cơ sở giáo dục khai thác hiệu quả nguồn nhân lực là những nhà giáo, chuyên gia giàu kinh nghiệm.

Một trong những điểm mới đáng chú ý của thông tư là bổ sung cơ chế cho phép các cơ sở giáo dục ký hợp đồng lao động toàn thời gian với nhà giáo sau khi nghỉ hưu khi đáp ứng các điều kiện theo quy định.

Thông tư quy định cụ thể nguyên tắc ký kết hợp đồng, điều kiện của nhà giáo, thời giờ làm việc, tiền lương, phụ cấp, quyền và trách nhiệm của nhà giáo cũng như trách nhiệm của cơ sở giáo dục khi sử dụng đội ngũ này. Đồng thời nhấn mạnh việc sử dụng nhà giáo sau nghỉ hưu không được ảnh hưởng đến chiến lược phát triển đội ngũ kế cận, không thay thế đội ngũ nhà giáo cơ hữu và phải tuân thủ quy định của pháp luật về lao động.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, quy định mới góp phần tận dụng nguồn nhân lực chất lượng cao đã nghỉ hưu, đặc biệt là các chuyên gia, nhà khoa học, giảng viên giàu kinh nghiệm; đồng thời tạo cơ sở pháp lý rõ ràng để các cơ sở giáo dục sử dụng đội ngũ này trong giảng dạy, nghiên cứu khoa học và nâng cao chất lượng đào tạo.

Đối với hoạt động thỉnh giảng, thông tư thống nhất các khái niệm về nhà giáo thỉnh giảng, cơ sở thỉnh giảng và hợp đồng thỉnh giảng. Hoạt động thỉnh giảng không chỉ giới hạn ở việc giảng dạy môn học mà còn có thể tham gia hướng dẫn thực hành, nghiên cứu khoa học, biên soạn giáo trình, hướng dẫn khóa luận, luận văn, luận án và các hoạt động chuyên môn khác theo quy định.

Thông tư cũng quy định cụ thể hơn về tiêu chuẩn, điều kiện, định mức giờ thỉnh giảng, quyền và trách nhiệm của nhà giáo thỉnh giảng cũng như của cơ sở giáo dục. Đồng thời, phân định rõ việc áp dụng hợp đồng lao động hoặc hợp đồng dịch vụ tùy theo tính chất của hoạt động thỉnh giảng, khắc phục những bất cập trước đây khi các văn bản cũ chưa làm rõ bản chất pháp lý của hoạt động này, góp phần bảo đảm việc áp dụng pháp luật thống nhất.

Bên cạnh đó, nhiều quy định mới được bổ sung nhằm nâng cao trách nhiệm của các cơ sở giáo dục và nhà giáo.

Theo đó, các cơ sở giáo dục phải xây dựng kế hoạch sử dụng nhà giáo thỉnh giảng; công khai danh sách nhà giáo thỉnh giảng trên trang thông tin điện tử (trừ một số trường hợp đặc thù); định kỳ đánh giá chất lượng giảng dạy, lấy ý kiến phản hồi của người học và sử dụng kết quả đánh giá làm căn cứ xem xét tiếp tục hoặc chấm dứt hợp đồng.

Đối với nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu, cơ sở giáo dục phải công khai danh sách, chức danh theo vị trí việc làm và chịu trách nhiệm bảo đảm tỷ lệ sử dụng đội ngũ này theo quy định về kiểm định chất lượng và quy mô đào tạo.

Thông tư cũng nêu rõ, các cơ sở giáo dục được sử dụng đội ngũ nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu nhằm nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học. Kết quả công tác của đội ngũ này là một trong những căn cứ để xác định năng lực đào tạo, quy mô tuyển sinh và kiểm định chất lượng theo quy định của pháp luật về giáo dục. Tuy nhiên, việc sử dụng nhà giáo sau khi nghỉ hưu không thay thế các điều kiện bắt buộc về đội ngũ nhà giáo cơ hữu theo quy định của pháp luật hiện hành.