Từ 15/8, mở rộng cho thuê tài chính sang phần mềm, dữ liệu

Từ ngày 15/8/2026, Thông tư số 31/2026/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước quy định về hoạt động cho thuê tài chính của công ty tài chính tổng hợp và công ty cho thuê tài chính chính thức có hiệu lực, thay thế Thông tư số 26/2024/TT-NHNN.

Ảnh minh họa.

Điểm mới đáng chú ý là phạm vi tài sản cho thuê tài chính được mở rộng, bổ sung phương tiện vận tải và quyền tài sản. Trong nhóm quyền tài sản có thể bao gồm phần mềm, quyền khai thác, tài sản trí tuệ và dữ liệu đáp ứng điều kiện pháp luật.

Quy định này được kỳ vọng mở thêm kênh tiếp cận vốn trung, dài hạn cho doanh nghiệp công nghệ, viễn thông, logistics và doanh nghiệp khởi nghiệp – những chủ thể có giá trị tài sản vô hình lớn nhưng thường thiếu bất động sản hoặc máy móc để bảo đảm cho khoản vay ngân hàng.

Mở “cửa vốn” cho tài sản vô hình

Theo Thông tư số 31/2026/TT-NHNN, cho thuê tài chính là hoạt động cấp tín dụng trung hạn, dài hạn trên cơ sở hợp đồng giữa bên cho thuê và bên thuê.

Công ty tài chính mua tài sản theo yêu cầu của bên thuê và nắm giữ quyền sở hữu tài sản trong suốt thời hạn cho thuê. Doanh nghiệp được sử dụng tài sản và thanh toán tiền thuê theo thỏa thuận. Khi kết thúc thời hạn, việc chuyển quyền sở hữu hoặc tiếp tục thuê được thực hiện theo hợp đồng.

Trước đây, thị trường cho thuê tài chính chủ yếu tập trung vào máy móc, thiết bị, phương tiện vận tải hoặc dây chuyền sản xuất. Việc mở rộng sang quyền tài sản tạo cơ sở pháp lý để các công ty cho thuê tài chính phát triển sản phẩm phù hợp hơn với mô hình kinh doanh trong nền kinh tế số.

Doanh nghiệp sở hữu phần mềm hoặc một quyền tài sản hợp pháp có thể nghiên cứu phương án bán tài sản cho công ty cho thuê tài chính, sau đó thuê lại để tiếp tục sử dụng. Cách thức này có thể giúp doanh nghiệp chuyển một phần giá trị tài sản thành dòng tiền mà không làm gián đoạn hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Tuy nhiên, không phải mọi phần mềm hoặc dữ liệu đều mặc nhiên đủ điều kiện trở thành tài sản cho thuê tài chính. Doanh nghiệp phải chứng minh quyền sở hữu hoặc quyền tài sản hợp pháp, tài sản không có tranh chấp và được phép chuyển giao theo quy định.

Đối với phần mềm, cần xác định rõ quyền sở hữu, quyền tác giả, quyền khai thác và phạm vi chuyển giao. Với dữ liệu, doanh nghiệp còn phải tuân thủ quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, an toàn thông tin, quyền của chủ thể dữ liệu và các giới hạn trong việc chuyển giao, khai thác.

Bỏ trần giá trị xét duyệt bằng phương tiện điện tử

Thông tư số 31/2026/TT-NHNN còn nâng mức cho thuê tài chính có giá trị nhỏ từ không quá 100 triệu đồng lên không quá 400 triệu đồng.

Đáng chú ý, quy định mới bỏ giới hạn 500 triệu đồng đối với khoản cho thuê tài chính được xét duyệt bằng phương tiện điện tử. Thay đổi này tạo điều kiện để công ty tài chính số hóa quy trình tiếp nhận hồ sơ, thẩm định và quyết định cấp tín dụng.

Thông tư cũng điều chỉnh ngưỡng dư nợ mà bên thuê phải cung cấp thông tin về người có liên quan. Theo đó, ngưỡng này được nâng từ mức lớn hơn hoặc bằng 0,5% lên mức lớn hơn hoặc bằng 1% vốn tự có của bên cho thuê tài chính.

Thay đổi trên được kỳ vọng giảm yêu cầu kê khai đối với một số khoản thuê tài chính có quy mô vừa, qua đó đơn giản hóa thủ tục nhưng vẫn bảo đảm khả năng kiểm soát rủi ro tín dụng.

Đối với các hợp đồng ký trước ngày 15/8/2026, các bên được tiếp tục thực hiện theo thỏa thuận đến hết thời hạn hợp đồng. Trường hợp sửa đổi, bổ sung sau khi Thông tư có hiệu lực, nội dung sửa đổi phải phù hợp với quy định mới.