Từ 50% xuống 18%: Thỏa thuận Mỹ - Ấn đảo chiều cuộc chơi thuế quan?

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. Ảnh tư liệu: ANI/TTXVN

Theo đài RT (Nga), Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công bố mức thuế giảm xuống còn 18% đối với hàng hóa từ Ấn Độ, gần một năm sau khi Washington áp mức thuế cao tới 50%.

Thỏa thuận thương mại Mỹ - Ấn được công bố sau nhiều tháng bất định được kỳ vọng sẽ tạo lợi thế cho xuất khẩu, ổn định đồng rupee, cải thiện tâm lý nhà đầu tư và tạo cú hích cho nền kinh tế quốc gia Nam Á này.

Tổng thống Trump cho biết Ấn Độ sẽ giảm thuế quan và rào cản phi thuế đối với hàng hóa Mỹ xuống mức 0. New Delhi cũng cam kết “mua hàng Mỹ”, bao gồm khoảng 500 tỷ USD các sản phẩm năng lượng, công nghệ, nông nghiệp, than đá và nhiều mặt hàng khác của Mỹ. Trong giai đoạn tháng 4–10/2025, xuất khẩu của Ấn Độ sang Mỹ đạt 52,13 tỷ USD.

Những nét chính của thỏa thuận

Ông Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã công bố các nét khái quát của thỏa thuận thông qua mạng xã hội hôm 2/2, chỉ chưa đầy một tuần sau khi Ấn Độ và Liên minh châu Âu hoàn tất hiệp định thương mại vào ngày 27/1.

Bài đăng của ông Trump cho biết, Ấn Độ sẽ chấm dứt việc mua dầu của Nga và có thể chuyển sang nhập khẩu từ Mỹ, thậm chí cả Venezuela. Trong khi đó, Thủ tướng Modi không đề cập đến vấn đề dầu thô Nga.

Dù ông Trump không nhắc đến khoản phụ thu 25% từng được áp đặt vì Ấn Độ mua dầu Nga, một quan chức Nhà Trắng xác nhận với Hindustan Times rằng mức phụ thu này sẽ được dỡ bỏ trong khuôn khổ thỏa thuận, và mức thuế cuối cùng là 18%. Con số này thấp hơn mức 19% mà Mỹ áp lên nước láng giềng Pakistan.

Bộ trưởng Thương mại Ấn Độ Piyush Goyal cho rằng thỏa thuận Mỹ - Ấn đã “giải phóng sức mạnh của hai nền dân chủ lớn”, mang lại những cơ hội chưa từng có cho nông dân, doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nhân và lao động tay nghề cao.

Theo ông Nilesh Shah, một nhà quản lý quỹ, thỏa thuận này đã gỡ bỏ “thanh gươm Damocles” từng treo lơ lửng trên đồng rupee cũng như các thị trường cổ phiếu và trái phiếu của Ấn Độ.

Một thỏa thuận khéo léo

Với thỏa thuận này, hàng xuất khẩu của Ấn Độ sang Mỹ được hưởng mức thuế ưu đãi đứng thứ hai tại châu Á, chỉ sau Nhật Bản. Trước đó, Ấn Độ từng chịu mức thuế cao nhất khu vực (50%).

Người tiêu dùng Mỹ hiện phải trả mức thuế 20% đối với hàng hóa từ Bangladesh và Việt Nam; hàng nhập từ Malaysia, Campuchia và Thái Lan chịu mức 19%, tương đương Pakistan.

Trong nhóm BRICS, Mỹ áp thuế 50% với Brazil, 37% với Trung Quốc và 30% với Nam Phi. Washington áp mức thuế 10% đối với hàng hóa từ Anh, và 15% với hàng nhập từ EU, Nhật Bản và Thụy Sĩ.

Nông nghiệp – lĩnh vực nhạy cảm

Nông nghiệp từ lâu là điểm nghẽn trong đàm phán thương mại Mỹ–Ấn, do đây là khu vực chính trị nhạy cảm ở cả hai quốc gia. Theo Moneycontrol, Ấn Độ dự kiến sẽ giữ các mặt hàng nông nghiệp và sữa nhạy cảm ngoài phạm vi thỏa thuận.

Những cam kết sâu trong lĩnh vực nông nghiệp khó có khả năng xuất hiện, tương tự lập trường của New Delhi trong các thỏa thuận trước đây với Anh, New Zealand và mới nhất là EU.

Bộ trưởng Nông nghiệp Mỹ Brooke Collins cho biết thỏa thuận mới sẽ giúp Mỹ xuất khẩu nhiều sản phẩm hơn vào thị trường khổng lồ của Ấn Độ. Bà cho hay năm 2024, Mỹ thâm hụt thương mại nông nghiệp với Ấn Độ khoảng 1,3 tỷ USD, và thỏa thuận này được kỳ vọng sẽ thu hẹp con số đó. Bà Collins gọi đây là một “chiến thắng của nước Mỹ trên hết”.

Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), xuất khẩu nông sản của Mỹ sang Ấn Độ năm 2025 đạt 1,7 tỷ USD, chủ yếu nhờ các mặt hàng như hạt cây, bông và dầu đậu nành.

Cú hích cho dệt may và các ngành thâm dụng lao động

Bangladesh là đối thủ cạnh tranh lớn nhất của Ấn Độ trong lĩnh vực dệt may, bên cạnh Pakistan và Sri Lanka. Với mức thuế nhỉnh hơn, xuất khẩu dệt may của Ấn Độ được dự báo sẽ hưởng lợi.

Mỹ là thị trường xuất khẩu dệt may lớn nhất của Ấn Độ, chiếm 28% tổng kim ngạch – tương đương khoảng 11 tỷ USD trong năm tài chính kết thúc vào tháng 3/2025.

Ngoài dệt may, các lĩnh vực được hưởng lợi khác gồm đá quý và trang sức, hàng kỹ thuật, linh kiện ô tô, hóa chất chuyên dụng, nông sản, thủy sản và hàng tiêu dùng. Trong ngành thủy sản, tôm và thực phẩm đông lạnh phụ thuộc lớn vào thị trường Mỹ.

Ô tô, trang sức và hợp tác công nghiệp

Ngành linh kiện ô tô Ấn Độ có mức độ phụ thuộc lớn vào thị trường Mỹ. Jaguar Land Rover – công ty con của Tata Motors – có tới 33% sản lượng xuất khẩu gắn với thị trường Mỹ.

Xuất khẩu đá quý và trang sức của Ấn Độ sang Mỹ đã giảm gần 5%, xuống còn 1,8 tỷ USD trong tháng 12, theo Hội đồng Xúc tiến Xuất khẩu Đá quý và Trang sức Ấn Độ. Việc giảm thuế được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho ngành, vốn đã đa dạng hóa thị trường sang UAE và Hong Kong.

Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Jacob Helberg cho biết thỏa thuận tạo đà cho hợp tác công nghiệp sâu rộng hơn, trong bối cảnh đối thoại cấp bộ trưởng về khoáng sản chiến lược sắp diễn ra tại Washington.

Bộ trưởng Điện tử Ấn Độ Ashwini Vaishnaw gọi đây là một “thỏa thuận đôi bên cùng thắng”, mở ra cơ hội đồng sáng tạo và đồng phát triển công nghệ.

Phản ứng tích cực của thị trường tài chính

Thị trường tài chính Ấn Độ phản ứng tích cực với thỏa thuận: chứng khoán tăng 5%, đồng rupee tăng hơn 1%. Trước đó, thị trường từng lao dốc sau khi Mỹ áp thuế hồi tháng 8 năm ngoái. Trong tháng 1/2026, nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng gần 4 tỷ USD cổ phiếu Ấn Độ.

Lạc quan thận trọng

Dù thỏa thuận giúp cải thiện tâm lý, các chi tiết cụ thể vẫn chưa được công bố đầy đủ. Nhìn chung, các ngành xuất khẩu thâm dụng lao động được dự báo sẽ hưởng lợi khi biên lợi nhuận cải thiện và chuỗi đơn hàng trở nên rõ ràng hơn sau giai đoạn bất định kéo dài.

Thu Hằng/Báo Tin tức và Dân tộc