Từ 'ảnh salon' đến những câu hỏi lớn về thiên nhiên và con người

Mẹ con sếu mong ngày trở về VQG Tràm Chim nơi chúng từng sinh sống qua nhiều thế hệ. Ảnh chụp tại VQG Tràm Chim

Thế nhưng, tại chương trình “Bảo tồn đa dạng sinh học dưới lăng kính văn hóa nghệ thuật”, nhiếp ảnh đã xuất hiện trong một vai trò khác hẳn.

Không còn thông thường là nghệ thuật thị giác để thưởng lãm, mà trở thành phương tiện kết nối con người với thiên nhiên, công cụ giáo dục cảm xúc và cây cầu đưa khoa học đến gần hơn với cộng đồng.

Ở đó, những bức ảnh không dừng lại ở vẻ đẹp tạo hình. Chúng mở ra những câu hỏi lớn: Vì sao thiên nhiên đang biến mất? Vì sao sự tồn tại của một loài chim lại có thể phản ánh sức khỏe của cả hệ sinh thái? Và con người cần làm gì để giữ lại những giá trị đang ngày càng mong manh ấy?

Có lẽ, điều đáng nhớ nhất của chương trình không nằm hoàn toàn trên sân khấu tọa đàm, mà xuất hiện trong chính những câu hỏi của thế hệ trẻ.

Một học sinh phổ thông đặt vấn đề: “Tại sao không dùng AI tạo ra những hình ảnh thật cảm xúc để phục vụ bảo tồn?”.

Một câu hỏi khác cũng khiến nhiều người suy nghĩ: “Nếu không học sinh học hay không làm bảo tồn chuyên nghiệp, thì liệu có thể tham gia bảo tồn thiên nhiên hay không?”.

Một gia đình sếu đầu đỏ thức dậy bay đến cánh đồng cỏ năng nước mặn Anlung Pring, Kampot, Campuchia để kiếm ăn

Những băn khoăn ấy cho thấy bảo tồn hôm nay đã không còn là câu chuyện khép kín trong giới khoa học. Nó đang dần trở thành một vấn đề của văn hóa, của nhận thức xã hội và của trách nhiệm công dân.

Có lẽ đó cũng chính là điều mà chương trình muốn gợi mở: Thiên nhiên sẽ rất khó được bảo vệ lâu dài nếu không trở thành một phần trong đời sống tinh thần và ý thức văn hóa của con người.

Nhìn từ góc độ ấy, “Bảo tồn đa dạng sinh học dưới lăng kính văn hóa nghệ thuật” là một buổi giao lưu học thuật, đồng thời mở ra một khả năng khác cho nhiếp ảnh Việt Nam.

Nhiếp ảnh ở đó bước ra khỏi không gian thi cử, salon và huy chương để đi vào giáo dục, cộng đồng và những vấn đề thật của đời sống đương đại.

Và biết đâu, từ những cuộc trò chuyện nhỏ trong giảng đường hôm nay, sẽ hình thành một thế hệ mới - những người không chỉ nhìn thiên nhiên bằng thị giác, mà còn bằng trách nhiệm, sự đồng cảm và ý thức gìn giữ tương lai.

Khi hoàng hôn buông xuống từng tốp sếu đầu đỏ bay về chỗ ngủ. Ảnh chụp tại Anlung Pring, Kampot, Campuchia

Những bức ảnh quý về sếu đầu đỏ

Dưới đây là một số bức ảnh trong triển lãm ảnh về Sếu đầu đỏ, được tuyển chọn từ cuốn sách ảnh cùng tên của nhiếp ảnh gia Nguyễn Trường Sinh. Đây là những bức ảnh quý về sếu đầu đỏ chụp ở Việt Nam, Campuchia, Myanmar, Ấn Độ và Úc.

Nhiếp ảnh gia Nguyễn Trường Sinh cũng đã ra mắt sách ảnh Mong đợi ngày sếu trở về do Nhà xuất bản Thông Tấn phát hành. Sách dày 372 trang với hơn 400 bức ảnh, được tác giả chọn lọc từ hơn 100.000 file ảnh gốc.

Đây được xem là bách khoa bằng ảnh đầu tiên của Việt Nam ghi lại đời sống, hành vi và môi trường sinh thái của sếu đầu đỏ. Tác giả cho biết ông chụp ảnh ngoài lưu giữ vẻ đẹp của thiên nhiên còn muốn ghi lại sự mong manh của sự sống.

Cặp vợ chồng sếu đầu đỏ Ấn Độ trên đầm lầy ở Dhanauri Wetlands Uttar Pradesh

Một cặp vợ chồng sếu đầu đỏ song tấu trên vùng đầm lầy ở Keoladeo National Park, Bharapur, India

Tán tình và nhảy múa là hành vi đẹp, quyến rũ nhất của sếu đầu đỏ. Ảnh chụp tại Anlung Pring, Kampot, Campuchia

Tán tình và nhảy múa là hành vi đẹp, quyến rũ nhất của sếu đầu đỏ. Ảnh chụp tại Anlung Pring, Kampot, Campuchia

Gia đình sếu trên cánh đồng A4 VQG Tràm Chim

Gia đình sếu đầu đỏ về Tràm Chim kiếm ăn ở Khu A4 VQG Tràm Chim

Một con sếu đầu đỏ Phương đông đứng canh giữ tổ ở Patanaw, Myanmar

Sếu đầu đỏ uống nước ở một vũng nước ngọt ở Khu A4 VQG Tràm Chim

Sếu lấy đà cất cánh trên cánh đồng lúa sau thu hoạch ở Dhanauri Wetlands Uttar Pradesh, India

Một trong những bãi nước nông nơi sếu đầu đỏ thường về ngủ tối ở Anlung Pring, Kampot, Campuchia

Sếu đầu đỏ bay về chỗ ngủ ở Anlung Pring, Kampot, Campuchia

THỦY TRÚC; ảnh: NAG NGUYỄN TRƯỜNG SINH