Từ cải cách thể chế đến sức bật của doanh nghiệp tư nhân

Thực thi hiệu quả Nghị quyết 68 đang tạo động lực để doanh nghiệp tư nhân mở rộng đầu tư, đổi mới công nghệ và đóng góp ngày càng lớn cho tăng trưởng kinh tế

Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân được xem là một dấu mốc quan trọng trong tư duy phát triển kinh tế của Việt Nam. Lần đầu tiên, khu vực kinh tế tư nhân được xác định là “động lực quan trọng nhất” của nền kinh tế. Đây không chỉ là sự khẳng định về vị thế của doanh nghiệp tư nhân mà còn đặt ra yêu cầu mới đối với các cấp chính quyền trong việc kiến tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển.

Sau một năm triển khai Nghị quyết 68, những chuyển biến tích cực đã xuất hiện trên nhiều lĩnh vực, từ cải cách thể chế, đơn giản hóa thủ tục hành chính đến hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn, đất đai và khoa học công nghệ. Thực tiễn cho thấy, nơi nào chính quyền thực sự đồng hành, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, nơi đó kinh tế tư nhân phát triển mạnh mẽ. Chính vì vậy, sự lớn mạnh của khu vực kinh tế tư nhân ngày càng trở thành thước đo rõ nét về năng lực điều hành của bộ máy quản lý nhà nước.

Theo đánh giá của Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Tâm, một trong những kết quả nổi bật nhất sau một năm thực hiện Nghị quyết 68 là sự thay đổi tư duy từ “quản lý” sang “kiến tạo phát triển”. Những cải cách mạnh mẽ về thủ tục hành chính đã góp phần giảm đáng kể chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động đầu tư, sản xuất và kinh doanh.

Ngay từ đầu năm 2026, Chính phủ đã ban hành hàng loạt nghị quyết về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh. Theo đó, dự kiến sẽ bãi bỏ 606 thủ tục hành chính và đơn giản hóa 2.479 thủ tục khác. Quốc hội cũng đã thông qua những sửa đổi quan trọng trong Luật Đầu tư, cắt giảm 38 ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, đồng thời điều chỉnh phạm vi 20 ngành nghề khác theo hướng minh bạch, thông thoáng hơn. Từ ngày 1/7/2026, số ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện sẽ giảm từ 198 xuống còn 142.

Những cải cách này không đơn thuần là việc cắt giảm giấy tờ hay quy trình hành chính mà còn thể hiện sự thay đổi căn bản trong phương thức quản lý nhà nước. Từ cơ chế “tiền kiểm”, nhiều lĩnh vực đã chuyển sang “hậu kiểm”, tạo điều kiện cho doanh nghiệp chủ động hơn trong hoạt động sản xuất kinh doanh, đồng thời nâng cao trách nhiệm của cơ quan quản lý.

Sự thay đổi về thể chế và môi trường kinh doanh đã nhanh chóng tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực trong cộng đồng doanh nghiệp. Sau khi Nghị quyết 68 được ban hành và cụ thể hóa bằng các chương trình hành động của Chính phủ, tinh thần khởi nghiệp và đầu tư kinh doanh gia tăng rõ rệt.

Từ tháng 5/2025 đến hết năm 2025, bình quân mỗi tháng cả nước có khoảng 18.000 doanh nghiệp thành lập mới và hơn 8.300 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động. Tính chung năm 2025, tổng vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế của khu vực kinh tế tư nhân đạt gần 6,4 triệu tỷ đồng, tăng tới 77,8% so với cùng kỳ năm trước.

Đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì trong những tháng đầu năm 2026. Chỉ trong bốn tháng đầu năm, cả nước có gần 75.000 doanh nghiệp thành lập mới với tổng vốn đăng ký hơn 730.000 tỷ đồng, tạo việc làm cho gần 400.000 lao động. Cùng với đó, hơn 48.000 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, nâng tổng số doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường lên gần 123.000 doanh nghiệp, tăng 36,7% so với cùng kỳ.

Những con số trên cho thấy niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp đang được củng cố mạnh mẽ. Khi môi trường kinh doanh được cải thiện, doanh nghiệp sẵn sàng mở rộng đầu tư, gia tăng sản xuất và đóng góp nhiều hơn cho nền kinh tế.

Thanh Hóa là một trong những địa phương thể hiện rõ tinh thần triển khai Nghị quyết 68 bằng những hành động cụ thể và thực chất. Với quan điểm coi kinh tế tư nhân là động lực trung tâm cho tăng trưởng, tỉnh đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ điểm nghẽn và khơi thông nguồn lực cho doanh nghiệp.

Một trong những điểm nhấn nổi bật là việc đẩy mạnh cắt giảm khoảng 50% thời gian giải quyết thủ tục hành chính thông qua cơ chế “làn xanh” và số hóa quy trình. Bên cạnh đó, tỉnh ban hành nhiều chính sách hỗ trợ đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và ứng dụng khoa học công nghệ cho doanh nghiệp.

Đặc biệt, Thanh Hóa xác định nguồn vốn tín dụng là “đòn bẩy” quan trọng để khu vực kinh tế tư nhân phát triển. Thông qua các chương trình kết nối ngân hàng - doanh nghiệp, xúc tiến đầu tư và liên kết với các quỹ đầu tư, dòng vốn đã được khơi thông mạnh mẽ. Đến cuối tháng 5/2026, dư nợ cho vay khu vực kinh tế tư nhân trên địa bàn đạt gần 250 nghìn tỷ đồng, chiếm 96,63% tổng dư nợ của các tổ chức tín dụng trong tỉnh.

Kết quả tích cực của môi trường đầu tư kinh doanh được phản ánh rõ qua số lượng doanh nghiệp thành lập mới. Năm 2025, Thanh Hóa có 3.160 doanh nghiệp thành lập mới với tổng vốn đăng ký hơn 27.000 tỷ đồng, vượt kế hoạch đề ra. Chỉ trong 5 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh đã có 1.940 doanh nghiệp thành lập mới, tăng gần 50% so với cùng kỳ năm trước.

Ông Lê Trọng Quang, Chủ tịch Hội Doanh nghiệp xã Sao Vàng cho rằng ,Nghị quyết 68 cùng các cơ chế hỗ trợ của tỉnh đã mở ra cơ hội để doanh nghiệp mạnh dạn đổi mới công nghệ, mở rộng sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh. Tuy nhiên, để chính sách tiếp tục phát huy hiệu quả, doanh nghiệp vẫn mong muốn được hỗ trợ nhiều hơn về thuế, tiếp cận tín dụng và đào tạo nguồn nhân lực phù hợp với từng loại hình sản xuất kinh doanh.

Có thể thấy, hiệu quả của Nghị quyết 68 không chỉ được đo bằng số lượng doanh nghiệp thành lập mới hay quy mô vốn đầu tư gia tăng, mà còn được phản ánh qua chất lượng điều hành của chính quyền các cấp. Doanh nghiệp cảm nhận rõ sự thay đổi khi thủ tục thuận lợi hơn, chi phí tuân thủ thấp hơn, khả năng tiếp cận nguồn lực tốt hơn và cơ quan quản lý chủ động hơn trong hỗ trợ, đồng hành.

Thông điệp “lấy doanh nghiệp làm trung tâm, lấy hiệu quả làm thước đo, lấy kết quả thực tế làm đánh giá cuối cùng” đang từng bước được hiện thực hóa. Khi doanh nghiệp phát triển, nguồn lực xã hội được huy động hiệu quả hơn, thu ngân sách tăng trưởng bền vững hơn và nền kinh tế có thêm động lực để bứt phá.

Với mục tiêu đến năm 2030 có 40.000 doanh nghiệp hoạt động, khu vực kinh tế tư nhân đóng góp từ 58-62% GRDP và giải quyết khoảng 85% việc làm trên địa bàn, Thanh Hóa đang cho thấy quyết tâm xây dựng một hệ sinh thái kinh doanh năng động, hiện đại và hội nhập.

Thực tiễn một năm triển khai Nghị quyết 68 cho thấy, phát triển kinh tế tư nhân không chỉ là mục tiêu kinh tế mà còn là phép thử đối với năng lực quản trị quốc gia và năng lực phục vụ của bộ máy hành chính. Nơi nào doanh nghiệp phát triển, nơi đó cải cách đang đi đúng hướng. Và ngược lại, sự hài lòng của doanh nghiệp chính là thước đo khách quan nhất cho hiệu quả của các chính sách phát triển.