Từ cánh đồng thông minh đến giá trị hạt gạo

Máy cấy công suất lớn được đưa vào gieo trồng trong vụ Chiêm Xuân vừa qua trên cánh đồng thôn Phượng Lai, xã Yên Trường.

Thực hiện chủ trương của Đảng ủy xã Yên Trường về đẩy mạnh ứng dụng khoa học - kỹ thuật và cơ giới hóa sản xuất nông nghiệp, vụ chiêm xuân năm 2026 UBND xã đã xây dựng mô hình “Cánh đồng công nghệ” tại xứ đồng thôn Phượng Lai trên diện tích 53ha. Đây là mô hình canh tác lúa được triển khai dưới sự phối hợp giữa địa phương và doanh nghiệp công nghệ, đưa các thiết bị hiện đại vào thâm canh lúa.

Để bảo đảm mô hình thành công, xã đã tổ chức hội nghị triển khai xây dựng mô hình, thống nhất quy trình kỹ thuật sản xuất, phương án thực hiện và phân công nhiệm vụ cụ thể cho các thành viên. Toàn bộ các khâu trong quy trình sản xuất chủ yếu gồm: làm đất, cấy lúa, phun thuốc bảo vệ thực vật, thu hoạch đều được cơ giới hóa đồng bộ. Theo tính toán của nông dân, áp dụng công nghệ giúp tăng năng suất từ 10 - 15% so với phương pháp canh tác truyền thống.

Giá trị hạt gạo không chỉ khẳng định ở năng suất, sản lượng trên mỗi cánh đồng mà còn phụ thuộc vào chất lượng. Vì vậy, việc liên kết tổ chức sản xuất theo chuỗi từ thâm canh đến thu mua, chế biến cũng đã được các doanh nghiệp trong tỉnh thúc đẩy mạnh mẽ.

Công ty Cổ phần Thương mại Sao Khuê (phường Đông Sơn) đã đưa vào vận hành nhà máy sản xuất, chế biến lúa gạo với công suất 30.000 tấn gạo/năm. Để có vùng nguyên liệu bảo đảm chất lượng, công ty đã liên kết với nông dân các địa phương theo hình thức hỗ trợ vật tư đầu vào theo cơ chế trả chậm, áp dụng cơ giới hóa đồng bộ vào sản xuất trên đồng ruộng; thường xuyên tổ chức các buổi tập huấn chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm với bà con về các bước sản xuất lúa theo tiêu chuẩn VietGAP.

Đến nay, nhiều sản phẩm gạo thương phẩm của Công ty Cổ phần Thương mại Sao Khuê như: Nếp cái hoa vàng Quý Hương, Ngọc Phố đã đạt Thương hiệu vàng Nông nghiệp Việt Nam; Hương Thanh 2 được xếp hạng sản phẩm OCOP 4 sao cấp tỉnh; và gạo tẻ Ngọc Phố được vinh danh là sản phẩm, hàng hóa tiêu biểu tỉnh Thanh Hóa.

Các sản phẩm gạo của Công ty cổ phần Thương mại Sao Khuê.

Tại xã Triệu Sơn, tháng 12/2024 Công ty Cổ phần Đầu tư phát triển Vinagreen đã hoàn thành lắp đặt và đưa vào hoạt động nhà máy chế biến lúa gạo với công suất giai đoạn 1 đạt 100.000 tấn/năm. Dây chuyền chế biến lúa gạo của nhà máy được đầu tư đồng bộ, hiện đại ở tất cả các công đoạn: sấy, xay xát, tách màu, tách tấm, phân loại hạt... Tất cả các quy trình được tự động hóa 100%. Sản phẩm gạo của công ty đã được xuất khẩu đi các thị trường khó tính như: Nhật Bản, Mỹ, châu Âu... Theo dự kiến, công ty quy hoạch vùng sản xuất lúa ổn định nguyên liệu cho nhà máy chế biến trên diện tích 6.500ha.

Khu chế biến lúa gạo khép kín tự động của Công ty Cổ phần Đầu tư phát triển Vinagreen, xã Triệu Sơn.

Hàng năm tỉnh Thanh Hóa gieo cấy khoảng 230.000ha lúa, sản lượng đạt trên 1,3 triệu tấn; toàn tỉnh có 9 cơ sở chế biến lúa gạo quy mô lớn. Từ những cánh đồng thông minh ứng dụng công nghệ hiện đại đến những hạt gạo chất lượng cao mang thương hiệu địa phương, ngành lúa gạo trong tỉnh đang tạo ra những giá trị mới cho phát triển kinh tế - xã hội. Đây là minh chứng rõ nét cho hướng đi đúng đắn trong phát triển nông nghiệp, giúp người dân nâng cao thu nhập, xây dựng vùng sản xuất hàng hóa bền vững, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn trong giai đoạn mới.