Từ cậu học trò chuyên Toán đến người nghiên cứu khoa học
Từ giải Nhì cuộc thi khoa học - kỹ thuật cấp quốc gia năm 2023 đến công trình nghiên cứu được công bố trên tạp chí quốc tế Physical Chemistry Chemical Physics do Hội Hóa học Hoàng gia Anh xuất bản, đó là cả một hành trình nỗ lực của Nguyễn Đình Kỳ Vũ, cựu học sinh Trường THPT Chuyên Lam Sơn, nay là sinh viên ngành Toán ứng dụng, Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội.

Nguyễn Đình Kỳ Vũ là 1 trong 167 gương mặt vinh dự được nhận học bổng Vallet năm 2026 của Tổ chức Khoa học và Giáo dục “Gặp gỡ Việt Nam” dành cho sinh viên, học viên sau đại học xuất sắc khu vực miền Bắc.
Cậu học trò yêu Toán...
Sinh năm 2006, trong gia đình có mẹ là giáo viên tiếng Anh tiểu học, bố là bộ đội, ngay từ khi là học sinh THCS, cậu bé Nguyễn Đình Kỳ Vũ đã thể hiện năng khiếu các môn tự nhiên. Em đã tham gia nhiều kỳ thi để cọ xát, gặp gỡ những người bạn cùng “sở trường”. Lên THPT, Vũ thi đỗ chuyên Toán Trường THPT Chuyên Lam Sơn. Đây chính là nơi khởi nguồn cho hành trình đam mê nghiên cứu của em.
Dưới mái trường THPT Chuyên Lam Sơn, với sự đồng hành của cô giáo Trịnh Thị Lan Anh và thầy giáo Nguyễn Đặng Phú, năm học 2023-2024, Nguyễn Đình Kỳ Vũ cùng Nguyễn Thọ Anh đã thực hiện dự án nghiên cứu khoa học và cùng đạt giải Nhì tại cuộc thi nghiên cứu khoa học - kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học (ViSEF). Theo chia sẻ của cô giáo Trịnh Thị Lan Anh: Ưu điểm nổi bật của công trình là toàn bộ quá trình nghiên cứu mô phỏng của Nguyễn Đình Kỳ Vũ được thực hiện trên máy tính cá nhân, không cần sử dụng phòng thí nghiệm với thiết bị đắt tiền hay hệ thống siêu máy tính. Chính điều này cho thấy hướng nghiên cứu dựa trên mô phỏng và tính toán có thể mở ra cơ hội tiếp cận khoa học cho học sinh Việt Nam, kể cả khi điều kiện cơ sở vật chất còn hạn chế. Điều quan trọng là có một câu hỏi nghiên cứu phù hợp, nền tảng kiến thức, phương pháp khoa học và sự kiên trì.
Nói thêm về Nguyễn Đình Kỳ Vũ, không chỉ là một học sinh giỏi Toán - Lý - Hóa, em còn có năng khiếu văn nghệ. Năm lớp 11, em là Chủ tịch câu lạc bộ âm nhạc của trường Lam Sơn. Những ngón tay lướt trên từng dây dàn guitar hay những bài thơ của Kỳ Vũ đến giờ vẫn còn được các bạn trong lớp ngưỡng mộ.
Rời ngôi trường Lam Sơn, Nguyễn Đình Kỳ Vũ trở thành sinh viên ngành Toán ứng dụng, Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH). Năm 2025, em đã giành giải Nhất môn Giải tích tại kỳ thi Olympic Toán học sinh viên – học sinh toàn quốc lần thứ 31 (2025). Năm 2026, em tiếp tục tham dự kỳ thi này và giành Huy chương Bạc. Chia sẻ về quá trình ôn luyện, em Vũ cho biết: “Với sự đồng hành của các giảng viên USTH và các chuyên gia đến từ Viện Toán học, mỗi buổi học của em kéo dài gần 5 tiếng. Ngoài giờ học, em thường tự ôn theo tài liệu kỷ yếu các kỳ Olympic trước - nơi tập hợp những đề bài xuất sắc từ các trường đại học trên cả nước. Mỗi bài giải là một thử thách, nhưng cũng là cơ hội để trưởng thành”.
Vì thế, gần đây nhất, tháng 8/2026, Tổ chức Khoa học và Giáo dục “Gặp gỡ Việt Nam” tổ chức Lễ trao học bổng Vallet năm 2026 dành cho sinh viên, học viên sau đại học xuất sắc khu vực miền Bắc, Nguyễn Đình Kỳ Vũ là 1 trong 167 gương mặt ấy.
Ngoài giờ học, Vũ còn là một “thi sĩ trẻ” - từng giành giải Nhì cuộc thi “USTH trong tôi” - nhân dịp kỷ niệm 15 năm thành lập trường. Bài thơ của Vũ đã chạm đến trái tim người đọc về ước mơ khoa học, về khát vọng gắn kết con người từ hai quốc gia Việt – Pháp dưới mái trường USTH.
Chọn Toán ứng dụng để tiếp tục niềm đam mê với những con số, Kỳ Vũ không chỉ học để giỏi, mà còn học để hiểu, để áp dụng, và để tạo ra nhiều điều có ích cho xã hội. Em chia sẻ: Toán học với em không chỉ nằm trong sách vở hay phòng thi. Đó là công cụ để giải mã thế giới. Bởi, những kiến thức Toán có thể lý giải được nhiều hiện tượng đời sống thường ngày.
.... và công trình nghiên cứu được công bố trên tạp chí quốc tế
Tình yêu vốn cần một chặng đường dài. Và tình yêu Toán học của Nguyễn Đình Kỳ Vũ cũng thế. Việc bài báo của Vũ được công bố trên Physical Chemistry Chemical Physics, tạp chí thuộc Nhà xuất bản Hội Hóa học Hoàng gia Anh (Royal Society of Chemistry) càng khẳng định giá trị của nghiên cứu khoa học học sinh không kết thúc ở một cuộc thi, mà có thể được tiếp nối bằng những kết quả khoa học thực chất trong tương lai.

Sinh viên Nguyễn Đình Kỳ Vũ - người có bài báo công bố trên tạp chí quốc tế.
Vấn đề cần hơn hết có lẽ là niềm say mê nghiên cứu khoa học, sự vững tin để bước tiếp. Dù chưa có nhóm nghiên cứu riêng hay phòng thí nghiệm chuyên dụng, Nguyễn Đình Kỳ Vũ đã tự hình thành ý tưởng, triển khai mô phỏng bằng máy tính cá nhân và hoàn thiện một công trình nghiên cứu khoa học. Nghiên cứu mang tên Understanding the carbon cycle via molecular dynamics simulations of carbonate solutions under extreme conditions in Earth’s upper mantle (Tìm hiểu chu trình carbon thông qua mô phỏng động lực học phân tử các dung dịch carbonate trong điều kiện khắc nghiệt ở lớp phủ trên của Trái Đất).
Từ mối quan tâm ban đầu về biến đổi khí hậu, Vũ tìm hiểu sâu hơn về quá trình vận chuyển carbon trong tự nhiên và nhận thấy chu trình carbon diễn ra bên dưới bề mặt Trái Đất vẫn còn nhiều vấn đề chưa được làm sáng tỏ.
Vũ cho biết, đây là lĩnh vực nghiên cứu còn khá mới và chưa có nhiều chuyên gia trong nước để trao đổi trực tiếp. Em chủ yếu tìm kiếm tài liệu, tự phân tích vấn đề, sau đó trao đổi với chị Lê Thị Liên, cựu sinh viên USTH hiện đang sinh sống và học tập tại Mỹ, qua tin nhắn và gửi email cho các nhà khoa học trong và ngoài nước khi cần góp ý chuyên môn. Những phản hồi này giúp em tháo gỡ một số vướng mắc và điều chỉnh hướng tiếp cận.
Theo Vũ, đóng góp đáng chú ý của nghiên cứu không chỉ nằm ở những kết quả về mặt hóa học mà còn ở cách tiếp cận tính toán. Nghiên cứu cho thấy phương pháp mô phỏng cơ học cổ điển, nếu được tham số hóa phù hợp, có thể đạt độ chính xác tiệm cận phương pháp cơ học lượng tử trong một số điều kiện khảo sát. Điều này mở ra khả năng nghiên cứu các hệ địa hóa phức tạp với chi phí tính toán thấp hơn, giúp giảm bớt sự phụ thuộc vào những hệ thống siêu máy tính trong một số bài toán nhất định.
Một bài báo được công bố chắc chắn không phải đích đến mà chỉ là bước khởi đầu cho quá trình nghiên cứu lâu dài. Con đường học tập với Nguyễn Đình Kỳ Vũ chưa bao giờ dừng lại. Khi chúng tôi nói chuyện với chị Lê Thị Nga, mẹ của Kỳ Vũ, chị còn khoe rằng, với tinh thần tự học, ngày 12/11 Vũ vừa đạt 7.5 IELTS.
Chặng đường tiếp theo của Nguyễn Đình Kỳ Vũ là du học thạc sĩ để tiếp tục hành trình chinh phục tri thức và phát triển bản thân. Vũ mong muốn trở thành một nhà nghiên cứu trong lĩnh vực kỹ thuật phân tử – một lĩnh vực liên ngành giữa Toán, Lý và Hóa – để góp phần vào các giải pháp bảo vệ môi trường, giảm thiểu CO2 trong khí quyển.
Điều tuyệt vời nhất trong những ngày tháng 11 – tháng tri ân thầy cô, ngay trong bài báo, Nguyễn Đình Kỳ Vũ đã có những dòng viết: Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới cô Trịnh Thị Lan Anh, thầy Nguyễn Đặng Phú và Nguyễn Thọ Anh vì sự hỗ trợ cũng như đã tạo cơ hội và những điều kiện thuận lợi để tôi thực hiện nghiên cứu này. Tác giả cũng trân trọng cảm ơn sự hỗ trợ từ Trường THPT Chuyên Lam Sơn trong việc khởi xướng ý tưởng cho dự án.
Theo thông tin do nhóm hướng dẫn cung cấp, Nguyễn Đình Kỳ Vũ là học sinh đầu tiên của Thanh Hóa có công trình phát triển từ dự án dự thi ViSEF được công bố trên tạp chí khoa học quốc tế. Đây không chỉ là kết quả nỗ lực của cá nhân Nguyễn Đình Kỳ Vũ, mà còn là tin vui với các thầy, cô giáo, người đã dìu dắt và trao truyền cho em tình yêu Toán học ngay từ khi còn nhỏ, là niềm tin gợi mở những triển vọng đáng chú ý của hoạt động nghiên cứu khoa học ở bậc trung học.
