Từ chiêm ngưỡng đến... cùng sáng tạo
Không chỉ tham quan, chiêm ngưỡng hiện vật, công chúng còn có thể khám phá di sản qua những hoạt động sáng tạo nghệ thuật.

Thành viên Câu lạc bộ Urban Sketchers DAU ký họa tại Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng. Ảnh: ĐVCC
Tại Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng, chương trình ký họa, trưng bày tác phẩm và in tranh khắc gỗ trên giấy dó gợi mở hướng tiếp cận mới nhằm thu hút và từng bước xây dựng mối gắn bó thường xuyên giữa công chúng với bảo tàng.
Khi người trẻ chủ động khám phá di sản
Dự kiến diễn ra ngày 22/11 tại Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng, chương trình “Bảo tàng và di sản qua nét vẽ ký họa” được thực hiện bởi các thành viên Câu lạc bộ Urban Sketchers DAU (Trường Đại học Kiến trúc Đà Nẵng). Theo đó, mỗi sinh viên bốc thăm một thẻ hình, tìm hiện vật tương ứng rồi dành khoảng hai giờ quan sát, ký họa. Đó cũng là cách họ tiếp cận nghệ thuật điêu khắc Chăm.
Trước khi tham gia hoạt động “Tìm di sản - Vẽ di sản”, sinh viên tham quan, nghe thuyết minh về phong cách nghệ thuật điêu khắc Chăm. Từ kiến thức tiếp nhận, mỗi người lựa chọn góc nhìn, thể hiện hiện vật qua nét vẽ của mình. Cuối buổi, sinh viên giới thiệu tác phẩm và chia sẻ cảm nhận riêng về di sản.
Từng ký họa tại Bảo tàng Điêu khắc Chăm cùng nhiều không gian di sản ở Hội An, Huế, sinh viên Phạm Ngọc Huy có thêm những góc nhìn mới về kiến trúc. Huy chia sẻ, ký họa đòi hỏi người vẽ quan sát kỹ tỷ lệ, hình khối, đường nét chạm trổ và sự thay đổi của ánh sáng, qua đó hiểu sâu hơn tư duy không gian của người xưa cùng những giá trị văn hóa lưu giữ trong từng chi tiết.
Trong chương trình sắp tới, Huy dự định tập trung vào các hình tượng thần linh, lá nhĩ, phù điêu vũ nữ Apsara hay đường gờ bệ tượng. Những chi tiết giàu tính tạo hình này vừa giúp em rèn luyện kỹ năng phác thảo hình khối phức tạp, vừa gợi mở chất liệu cho sáng tác.
Cùng tham gia chương trình, sinh viên Nguyễn Văn Minh mong tìm thấy những gợi mở mới cho sáng tạo kiến trúc qua việc tiếp cận di sản bằng hội họa.
Với Minh, sức hấp dẫn của những buổi ký họa tại bảo tàng, di tích không chỉ là cơ hội thực hành ngoài giảng đường mà còn tạo cơ hội giao lưu, trao đổi với những người cùng yêu thích nghệ thuật. Qua đó, sinh viên được rèn luyện kỹ năng và bồi đắp sự gắn bó với văn hóa, lịch sử địa phương.
Những chuyến ký họa tại các khu phố cũ, công trình kiến trúc lịch sử và không gian văn hóa đã trở thành hoạt động thường xuyên của Câu lạc bộ Urban Sketchers DAU. Thạc sĩ, kiến trúc sư Nguyễn Hoàng Quân, giảng viên Khoa Kiến trúc (Trường Đại học Kiến trúc Đà Nẵng, cố vấn câu lạc bộ), nhận thấy những chuyến trải nghiệm thực tế không chỉ giúp sinh viên rèn luyện tư duy không gian mà còn hiểu thêm giá trị văn hóa, kiến trúc bản địa.
Với chương trình tại Bảo tàng Điêu khắc Chăm, ông Quân định hướng sinh viên không sao chép hiện vật một cách rập khuôn mà chú trọng nắm bắt thần thái của tác phẩm, thể hiện qua nét vẽ mang cảm nhận riêng. Theo ông, một bức ký họa thành công cần có sự giao hòa giữa cảm xúc của người vẽ với những giá trị di sản được lưu giữ qua thời gian.

Câu lạc bộ Urban Sketchers DAU thực hành ký họa tại Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng. Ảnh: ĐVCC
Để công chúng có thêm lý do trở lại
Bên cạnh tour giáo dục dành cho sinh viên, Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng còn mở rộng hoạt động trải nghiệm cho công chúng và du khách. Trong hai ngày 23 và 24/11, bảo tàng tổ chức trải nghiệm in tranh khắc gỗ trên giấy dó với các họa tiết văn hóa Champa. Những tác phẩm ký họa của sinh viên cũng được trưng bày đến ngày 30/11, cùng hoạt động ký họa dành cho người tham quan yêu thích nghệ thuật.
Bà Lê Thị Thu Trang, Giám đốc Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng, cho biết điểm mới của chương trình là khuyến khích công chúng chủ động khám phá di sản thông qua quan sát, tương tác và sáng tạo nghệ thuật. Nếu ký họa giúp người tham gia cảm nhận sâu hơn vẻ đẹp của hiện vật thì in tranh khắc gỗ tạo cơ hội tìm hiểu các họa tiết Champa bằng thao tác thủ công. Cả hai hình thức đều kết nối việc tìm hiểu di sản với thực hành nghệ thuật.
“Chúng tôi mong muốn mỗi người khi đến bảo tàng không chỉ mang về những kiến thức về lịch sử, văn hóa Champa mà còn có những trải nghiệm và dấu ấn sáng tạo của riêng mình”, bà Trang chia sẻ.
Mong muốn có thêm cơ hội học hỏi, sinh viên Nguyễn Văn Minh đề xuất các bảo tàng tổ chức những buổi ký họa chuyên đề, trải nghiệm chất liệu hội họa, triển lãm cộng đồng và các cuộc thi sáng tác nhanh. Đặc biệt, những góc sáng tạo mở, nơi sinh viên có thể thực hành và giới thiệu tác phẩm, sẽ tạo thêm cơ hội để người trẻ trở lại, gắn bó với không gian bảo tàng.
Xa hơn những buổi ký họa riêng lẻ, ông Nguyễn Hoàng Quân cho biết, câu lạc bộ Urban Sketchers DAU hướng đến việc đưa các bảo tàng, di tích và không gian văn hóa trở thành những “xưởng họa mở”, nơi sinh viên có thể thường xuyên học hỏi, thực hành và sáng tạo.
Câu lạc bộ mong muốn tăng cường hợp tác lâu dài với các bảo tàng, tổ chức định kỳ những triển lãm ký họa di sản và chương trình giáo dục nghệ thuật, qua đó đưa tác phẩm của sinh viên đến gần hơn với cộng đồng.
Về định hướng lâu dài, Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng xác định giáo dục di sản và trải nghiệm công chúng là những nhiệm vụ quan trọng bên cạnh công tác bảo tồn, nghiên cứu và trưng bày hiện vật.
Bà Trang chia sẻ, thời gian tới, đơn vị mong muốn tiếp tục hợp tác với các trường học, câu lạc bộ nghệ thuật và cộng đồng sáng tạo, từng bước hình thành những chương trình giáo dục, trải nghiệm di sản có tính thường xuyên, đa dạng về nội dung và hình thức, phù hợp với từng nhóm đối tượng.
Bà kỳ vọng khi bảo tàng trở thành không gian kết nối giữa di sản, giáo dục và sáng tạo, các giá trị văn hóa sẽ có thêm cơ hội được công chúng tiếp cận, tìm hiểu và lan tỏa trong đời sống đương đại.
Nguồn Đà Nẵng: https://baodanang.vn/tu-chiem-nguong-den-cung-sang-tao-3358900.html

