Từ chính sách phổ cập đến 'ngôi nhà số' cho hộ kinh doanh

Trong đó, tên miền biz.vn cùng các dịch vụ số đi kèm được hỗ trợ miễn phí cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp mới thành lập trong vòng một năm, giúp các chủ thể kinh doanh giảm chi phí ban đầu khi xây dựng hiện diện trực tuyến.

Tuy nhiên, miễn phí tên miền mới là điều kiện cần. Thực tế cho thấy nhiều hộ kinh doanh chưa nhìn thấy rõ lợi ích của website, chưa biết bắt đầu từ đâu, ngại thao tác kỹ thuật hoặc lo ngại tên miền được đăng ký nhưng không được sử dụng. Vì vậy, Chương trình Phổ cập tên miền quốc gia .vn không dừng ở việc cấp một tên miền, mà phải giúp người dân có ngay công cụ để giới thiệu sản phẩm, bán hàng, kết nối khách hàng và từng bước hình thành tài sản số của mình.

Không biết công nghệ vẫn có thể tự quản trị website

Không để hộ kinh doanh nhận một tên miền rồi phải tự tìm cách sử dụng, tên miền biz.vn được gắn ngay với website và các công cụ số thiết thực. Khi người dân nhìn thấy cửa hàng trên bản đồ, có website để giới thiệu sản phẩm và có thể tự cập nhật nội dung, chính sách hỗ trợ mới thực sự đi vào cuộc sống.

Thông tin hộ kinh doanh được đưa lên bản đồ số, gắn với tên miền biz.vn và website, quy trình đăng ký được đơn giản hóa và trí tuệ nhân tạo (AI) giúp người dân tự cập nhật nội dung mà không cần kỹ năng công nghệ. Thay vì chỉ được hỗ trợ một tên miền, hộ kinh doanh có ngay một “ngôi nhà số” để sử dụng, kinh doanh, bán hàng.

Theo cách tiếp cận này, hộ kinh doanh tham gia chương trình không chỉ được hỗ trợ tên miền biz.vn, mà còn có website giới thiệu sản phẩm, dịch vụ và chứng thư bảo mật. Các Nhà đăng ký tên miền .vn tham gia cung cấp dịch vụ, hoàn thiện quy trình đăng ký và hỗ trợ kỹ thuật; Trung tâm Internet Việt Nam (Bộ Khoa học và Công nghệ) phát triển nền tảng, công cụ và phối hợp triển khai; địa phương tổ chức tiếp cận đúng đối tượng, hướng dẫn và theo dõi kết quả.

Chỉ sau 2 tuần chương trình được triển khai tại Đà Nẵng (từ 2/9/2026), hơn 5.000 hộ kinh doanh đã có website biz.vn. Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Đà Nẵng phối hợp với VNNIC đưa Bản đồ số hộ kinh doanh và cửa hàng bán lẻ vào vận hành tại hkd.danang.gov.vn.

Ông Trần Ngọc Thạch, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Đà Nẵng cho biết, khác với cách vận động đăng ký tên miền riêng lẻ, mô hình tại Đà Nẵng gắn chính sách hỗ trợ với dữ liệu và hoạt động thực tế của hộ kinh doanh. Mỗi cơ sở có thể được hiển thị trên Bản đồ số, kết nối với tên miền biz.vn và website riêng. Người dân vì thế không chỉ nghe giải thích về chuyển đổi số, mà có thể trực tiếp nhìn thấy cửa hàng, thông tin kinh doanh và địa chỉ trực tuyến của mình trên Internet.

Đà Nẵng xác định ba việc cần làm để triển khai hiệu quả từ cơ sở. Trước hết là xây dựng nguồn dữ liệu hộ kinh doanh chính thức, đầy đủ và thường xuyên cập nhật. Dữ liệu giúp xác định đúng đối tượng, tránh bỏ sót và theo dõi tiến độ đến từng hộ. Trong quá trình thực hiện, Sở phối hợp với cơ quan thuế và các đơn vị liên quan để khai thác, chia sẻ thông tin phục vụ chương trình.

Tiếp đó, dữ liệu được đưa lên Bản đồ số do Trung tâm Internet Việt Nam phát triển. Địa phương không phải đầu tư xây dựng một hệ thống mới, có thể sử dụng ngay nền tảng chung để hình thành bức tranh trực quan về các hộ kinh doanh trên địa bàn, đồng thời kết nối từng điểm kinh doanh với tên miền và website.

Cuối cùng là tổ chức triển khai đến tận cấp xã, phường và duy trì cơ chế theo dõi thường xuyên. Sở Khoa học và Công nghệ ban hành hướng dẫn triển khai, đề nghị các địa phương chủ động tiếp cận hộ kinh doanh, thường xuyên đôn đốc, hỗ trợ và tháo gỡ các khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện.

Toàn bộ kết quả được cập nhật trên Dashboard (giao diện trực quan dùng để tổng hợp, hiển thị dữ liệu, biểu đồ và các chỉ số hiệu suất chính - KPI) giúp cơ quan điều hành biết địa bàn nào triển khai tốt, nơi nào còn chậm và số lượng hộ đã đăng ký tại từng thời điểm.

Mô hình có thể nhân rộng

Ông Trần Ngọc Thạch, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Đà Nẵng chia sẻ, kinh nghiệm của Đà Nẵng là không chỉ ban hành văn bản rồi chờ cơ sở triển khai. Phải có dữ liệu để biết cần hỗ trợ ai, có nền tảng để xã, phường dễ thực hiện và có Dashboard để theo dõi kết quả theo thời gian thực. Khi nhìn rõ tiến độ từng địa bàn, công tác điều hành, đôn đốc và hỗ trợ sẽ chủ động, kịp thời hơn.

Một điểm sáng khác của mô hình là giải quyết rào cản kỹ năng số. Trước đây, nhiều hộ kinh doanh cho rằng muốn có website phải thuê thiết kế, biết lập trình hoặc sử dụng các công cụ quản trị phức tạp. Nếu rào cản này không được tháo gỡ, website dù được khởi tạo miễn phí vẫn có nguy cơ không được cập nhật và dần mất giá trị.

Website trong chương trình được tích hợp công cụ hỗ trợ bằng trí tuệ nhân tạo. Chủ hộ có thể nhập yêu cầu bằng ngôn ngữ thông thường như đổi tên cửa hàng, bổ sung sản phẩm, sửa giá, thay ảnh, cập nhật số điện thoại hoặc viết lại phần giới thiệu. Công cụ AI chuyển những yêu cầu đó thành thao tác trên website, qua đó giảm đáng kể yêu cầu về kỹ năng kỹ thuật.

Cách làm này thể hiện tinh thần thiết thực của Bình dân học vụ số: không yêu cầu người dân phải trở thành chuyên gia công nghệ trước khi chuyển đổi số, mà thiết kế công nghệ đủ đơn giản để họ có thể sử dụng trong công việc hằng ngày. Mạng xã hội và sàn thương mại điện tử tiếp tục là kênh tiếp cận khách hàng, còn website gắn với tên miền biz.vn tạo một địa chỉ trực tuyến chính danh, ổn định và do hộ kinh doanh chủ động quản lý.

Trung tâm Internet Việt Nam đánh giá, từ thực tế Đà Nẵng, mô hình có thể khái quát thành một chuỗi liên kết: chính sách hỗ trợ tạo động lực; chính quyền địa phương tổ chức thực hiện; dữ liệu xác định đúng đối tượng; Bản đồ số tạo điểm tiếp cận trực quan; tên miền biz.vn hình thành địa chỉ số; website được khởi tạo sẵn; AI giúp người dân tự sử dụng; Dashboard hỗ trợ điều hành; Nhà đăng ký và lực lượng tại cơ sở duy trì hỗ trợ.

Điểm đáng chú ý không nằm ở từng công nghệ riêng lẻ, mà ở việc các thành phần được kết nối thành một quy trình đơn giản. Người dân không phải tự tìm tên miền, tự thuê đơn vị thiết kế website rồi tự học cách quản trị. Những rào cản về chi phí, thủ tục, kỹ thuật và hỗ trợ sau đăng ký được xử lý ngay trong thiết kế chương trình.

Hơn 5.000 hộ kinh doanh sau hai tuần cho thấy chính sách phổ cập chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi giải quyết đồng thời ba vấn đề: người dân có động lực tham gia, có công cụ để sử dụng và có cơ chế tổ chức đủ rõ để triển khai trên diện rộng. Đây là kinh nghiệm quan trọng để Trung tâm Internet Việt Nam tiếp tục chuẩn hóa mô hình, công cụ và quy trình, phối hợp với các địa phương nhân rộng Chương trình Phổ cập tên miền quốc gia .vn.

Thời gian tới, Trung tâm Internet Việt Nam, Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Đà Nẵng và các Nhà đăng ký sẽ tiếp tục hoàn thiện quy trình đăng ký, kích hoạt và hỗ trợ sử dụng website; đồng thời mở rộng chương trình tới các hộ kinh doanh, cửa hàng bán buôn, bán lẻ trên địa bàn.

Trọng tâm tiếp theo không chỉ là tăng số lượng tên miền và website được khởi tạo, mà hỗ trợ hộ kinh doanh cập nhật đầy đủ thông tin, duy trì nội dung, chia sẻ website trên mạng xã hội, gắn mã QR tại điểm bán và từng bước khai thác website trong hoạt động quảng bá, bán hàng và chăm sóc khách hàng. Khi đó, tên miền biz.vn mới thực sự trở thành địa chỉ số chính danh và website trở thành tài sản số phục vụ kinh doanh lâu dài.