Từ cử nhân kinh tế về quê trồng rau, đưa 'hương vị Châu Pha' ra châu Âu

Giữa cái nắng hanh hao của vùng chuyên canh rau sạch Châu Pha, anh Nguyễn Viết Tự (SN 1990, xã Châu Pha, TPHCM) xuất hiện với phong thái năng động, hiện đại của một nông dân thời công nghệ. Dẫn chúng tôi tham quan khu sản xuất, anh kể mình sinh ra tại thị xã Nghi Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Năm 6 tuổi, anh cùng gia đình chuyển vào xã Châu Pha để lập nghiệp.

Chuyển hướng sang trồng rau sạch

Những ngày đầu trên vùng đất mới, gia đình anh phát triển kinh tế theo mô hình vườn - ao - chuồng. Sau khi tốt nghiệp đại học chuyên ngành kinh tế vào năm 2015, thay vì tìm kiếm cơ hội tại các thành phố lớn, anh quyết định trở về quê hương tiếp nối nghề nông của gia đình.

Thời điểm đó, nguồn thu nhập chính của gia đình vẫn đến từ khu vườn, ao cá và chuồng chăn nuôi. Tuy nhiên, qua quá trình tìm hiểu và đi nhiều nơi, anh nhận thấy mô hình này còn nhiều hạn chế, đặc biệt là đầu ra sản phẩm thiếu ổn định và khó phát triển theo hướng chuyên nghiệp. Trong khi đó, điều kiện thổ nhưỡng tại Châu Pha rất phù hợp để phát triển các loại rau màu. Từ nhận định đó, anh quyết tâm chuyển hướng sang trồng rau sạch.

Các thành viên HTX Châu Pha áp dụng kỹ thuật canh tác hiện đại nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

Năm 2017, anh bắt đầu nghiên cứu thị trường, khảo sát nhu cầu tiêu thụ tại các chợ đầu mối ở Đồng Nai, TPHCM và những đơn vị cung cấp suất ăn công nghiệp trong khu vực. Sau thời gian tìm hiểu, anh từng bước xây dựng được mạng lưới tiêu thụ tại chợ đầu mối. Đồng thời, sản phẩm của anh còn được cung cấp cho các bếp ăn công nghiệp và hệ thống siêu thị.

Hoạt động sản xuất, kinh doanh ngày càng hiệu quả đã tạo động lực để anh thành lập công ty chuyên cung cấp thực phẩm cho các bếp ăn công nghiệp và trường học. Đến năm 2022, Hợp tác xã (HTX) Sản xuất nông nghiệp và Dịch vụ Châu Pha chính thức ra đời, chuyên trồng và cung cấp các loại rau ăn lá. Từ 24 thành viên ban đầu, đến nay HTX đã phát triển lên gần 60 thành viên với khoảng 45 ha diện tích canh tác rau các loại.

Anh Nguyễn Viết Tự bên vùng rau sạch ứng dụng công nghệ cao.

Trong quá trình điều hành HTX, anh Tự gặp không ít khó khăn. Có thời điểm thời tiết bất lợi khiến rau mất mùa; cũng có lúc phải tìm cách dung hòa lợi ích của các hộ thành viên để duy trì sự đồng thuận trong sản xuất. Nhiều lần cảm thấy áp lực và nản lòng, nhưng anh luôn tự nhủ rằng mọi sự thay đổi đều cần thời gian. Chính suy nghĩ đó đã giúp anh kiên trì theo đuổi mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp hiện đại và bền vững.

Mạnh dạn đầu tư công nghệ mới

Để nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng, anh Tự thường xuyên tìm tòi, học hỏi kiến thức từ sách, báo, các lớp tập huấn và hội thảo chuyển giao khoa học kỹ thuật trong lĩnh vực trồng trọt. Song song đó, anh mạnh dạn đầu tư công nghệ mới nhằm nâng cao năng suất, giảm chi phí sản xuất và bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm. Đến nay, anh đã đầu tư khoảng 2 tỉ đồng để xây dựng vườn ươm hiện đại, đồng thời đưa vào sử dụng máy gieo hạt 6 trong 1 nhằm giảm chi phí nhân công và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Rau gia vị xuất khẩu là hướng đi mới giúp HTX Châu Pha nâng cao giá trị sản phẩm.

Nếu rau ăn lá như cải xanh, cải ngọt, mồng tơi... là nhóm sản phẩm chủ lực giúp HTX Châu Pha duy trì doanh thu ổn định trong nước thì rau gia vị lại trở thành hướng đi chiến lược để chinh phục thị trường xuất khẩu. Qua nghiên cứu, anh Tự nhận thấy cộng đồng người Việt Nam và người châu Á tại châu Âu có nhu cầu rất lớn đối với các loại rau gia vị mang hương vị quê hương như ngò gai, húng quế, lá lốt hay ớt hiểm. Tuy nhiên, nguồn cung đạt tiêu chuẩn xuất khẩu tại thị trường này còn khá hạn chế.

Nhận thấy cơ hội, anh đầu tư công nghệ và quy trình sản xuất đạt chuẩn để phát triển vùng trồng rau gia vị xuất khẩu. Nỗ lực đó đã được đền đáp khi năm 2024, lô hàng đầu tiên gồm 25 tấn rau gia vị của HTX Châu Pha chính thức được xuất khẩu sang thị trường châu Âu.

Chia sẻ về bí quyết thành công, anh Tự cho biết các đối tác quốc tế không chỉ quan tâm đến chất lượng sản phẩm mà còn đặc biệt chú trọng đến tính minh bạch trong toàn bộ quy trình sản xuất. "Mọi công đoạn từ làm đất, bón phân đến thu hoạch và đóng gói đều được giám sát bằng phần mềm và ghi chép nhật ký điện tử. Chỉ cần một mẫu thử không đạt, toàn bộ uy tín gây dựng suốt nhiều năm có thể bị ảnh hưởng"- anh Tự tâm sự.

Từ cử nhân kinh tế, anh Nguyễn Viết Tự đã lựa chọn gắn bó với nông nghiệp và xây dựng thương hiệu rau sạch Châu Pha.

Hiện nay, mỗi tuần HTX Châu Pha xuất khẩu ổn định từ 4 đến 6 tấn rau gia vị và rau ăn lá sang các quốc gia thuộc Liên minh châu Âu (EU). Những bó ngò gai, húng quế hay những trái ớt hiểm từ vùng đất Châu Pha đã có mặt trên các kệ hàng quốc tế, mang theo hương vị quê nhà và tâm huyết của người nông dân trẻ.

Với những đóng góp nổi bật, năm 2024, anh Nguyễn Viết Tự được bình chọn là một trong 63 Nông dân Việt Nam xuất sắc. HTX Châu Pha do anh làm giám đốc cũng được vinh danh là một trong 63 HTX nông nghiệp tiêu biểu toàn quốc.

Hệ thống máy gieo hạt và vườn ươm hiện đại giúp HTX Châu Pha giảm chi phí nhân công, nâng cao hiệu quả sản xuất.

Năm 2025, HTX đạt doanh thu hơn 52 tỉ đồng, sản lượng trên 3.000 tấn rau mỗi năm. Thành công này không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định cho 63 thành viên mà còn tạo việc làm cho hàng trăm lao động địa phương.

Không dừng lại ở đó, trong năm 2026, anh Nguyễn Viết Tự dự kiến tiếp tục mở rộng diện tích canh tác ứng dụng công nghệ tưới nhỏ giọt của Israel, đồng thời đẩy mạnh chế biến sâu nông sản nhằm gia tăng giá trị sản phẩm, từng bước nâng cao vị thế của nông sản Việt trên thị trường quốc tế.