Nhà đầu tư Việt được giữ ví cá nhân nhưng phải giao dịch tài sản mã hóa qua sàn cấp phép

Sáng 5-6, chia sẻ tại Hội nghị "Sản phẩm mới và định hướng phát triển thị trường: Tài sản mã hóa và tương lai thị trường tài chính số", ông Tô Trần Hòa, Phó Trưởng Ban thường trực Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa (Ủy ban Chứng khoán Nhà nước) đã có những chia sẻ về định hướng quản lý tài sản mã hóa.

Phát sinh giao dịch phải thực hiện qua tổ chức được cấp phép

Ông Hòa cho biết, nhằm xây dựng môi trường giao dịch an toàn, UBCKNN đã đưa ra những định hướng quản lý cốt lõi mang tính chiến lược và thực tiễn cao. Những nguyên tắc này không chỉ góp phần định hình thị trường mà còn là "tấm khiên" bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân khi tiếp cận loại hình tài sản mới.

Theo UBCKNN, nguyên tắc phát triển thị trường được định hướng cốt lõi từ sự thận trọng và tuân thủ pháp lý; cùng với đó là giữ vững an ninh tài chính và phòng chống tội phạm mạng.

Yêu cầu minh bạch thông tin và thực hiện nghĩa vụ tài chính cũng được xem là những yếu tố then chốt để xây dựng niềm tin với thị trường tài sản mã hóa. Song song với đó, cơ chế bảo vệ quyền lợi và giải quyết tranh chấp cũng được UBCKNN đưa vào bộ nguyên tắc này.

Nguyên tắc quản lý tài sản mã hóa

Vẫn theo đại diện UBCKNN, một trong những nội dung đáng chú ý nhất của cơ chế thí điểm là quy định với hoạt động phát hành tài sản mã hóa. Theo đó, tài sản mã hóa phát hành phải được bảo đảm bằng tài sản cơ sở là tài sản thực, không bao gồm chứng khoán và tiền pháp định.

Đặc biệt, tài sản mã hóa phát hành trong giai đoạn đầu chỉ được chào bán cho nhà đầu tư nước ngoài và chỉ được giao dịch giữa các nhà đầu tư nước ngoài thông qua các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa (VASP) được Bộ Tài chính cấp phép.

Đây được xem là cách tiếp cận tương đối thận trọng nhằm vừa thu hút dòng vốn quốc tế, vừa hạn chế rủi ro với nhà đầu tư trong nước khi thị trường còn ở giai đoạn sơ khai.

Một quy định đáng chú ý là sau thời hạn 6 tháng kể từ khi tổ chức cung cấp dịch vụ đầu tiên được cấp phép hoạt động, các giao dịch của nhà đầu tư trong nước sẽ phải được thực hiện thông qua các nền tảng được cấp phép trong nước.

Trả lời cho câu hỏi thắc mắc về trường hợp nhà đầu tư không chuyển tài sản về thì có bị phạt không. Đại diện UBCKNN khẳng định là không, các nhà đầu tư hoàn toàn có thể là lưu ký tại lưu giữ tại ví cá nhân của các bạn.

"Nhưng nếu khi phát sinh giao dịch thì sẽ phải thực hiện thông qua các VASP của Việt Nam. Đấy là quy định", ông Hòa chia sẻ.

Ông cũng nhấn mạnh thêm, về nhóm nhà đầu tư thì nhà đầu tư nước ngoài đương nhiên là được mở tài khoản tham gia giao dịch tại thị trường tại Việt Nam, còn với nhà đầu tư trong nước thì chỉ có những người đang có sẵn tài sản mã hóa thì mới được tham gia.

Chuẩn hóa nhân lực để hạn chế việc tư vấn trái phép

Còn ông Phan Đức Trung, Chủ tịch Hiệp hội Blockchains và Tài sản số Việt Nam (VBA) cho rằng việc xây dựng thị trường tài sản mã hóa không chỉ dừng lại ở việc hoàn thiện khung pháp lý, để thị trường vận hành hiệu quả, minh bạch và bền vững thì yếu tố quyết định vẫn là con người.

Những nội dung như khung pháp lý về thuế, cơ chế tạo lập thị trường, quy định tuân thủ, phòng chống rửa tiền hay cơ chế giám sát hiện nay đã dần được định hình. Tuy nhiên, vẫn còn một khoảng trống rất quan trọng, đó là hệ thống tiêu chuẩn nghề nghiệp và chuẩn hóa nguồn nhân lực cho ngành tài sản mã hóa.

Theo ông Trung, điều đầu tiên cần tập trung là hệ thống chứng chỉ hành nghề. Thứ hai là xây dựng bộ tiêu chuẩn đạo đức và quy tắc ứng xử nghề nghiệp. Đây có lẽ là điểm còn yếu nhất của thị trường hiện nay.

Ông Phan Đức Trung, Chủ tịch Hiệp hội Blockchains và Tài sản số Việt Nam. Ảnh: MINH TRÚC

Theo ông Trung, bản chất của một sàn giao dịch tài sản mã hóa không hoàn toàn giống một công ty chứng khoán truyền thống. Đây là sự kết hợp giữa công nghệ, tài chính và quản trị dữ liệu. Một sàn giao dịch có thể vận hành hàng triệu tài khoản với khối lượng giao dịch hàng tỷ USD mỗi ngày, nhưng số lượng nhân sự lại tương đối nhỏ so với quy mô hoạt động.

Điều đó đặt ra một yêu cầu rất lớn về năng lực quản trị, quản lý rủi ro, bảo mật hệ thống và tuân thủ pháp luật.

Chính vì vậy, VBA cho rằng cần hình thành một hệ thống đào tạo chính quy cho ngành tài sản mã hóa, tập trung vào các nội dung: Pháp lý và tuân thủ, quản trị rủi ro, phòng chống rửa tiền, điều tra giao dịch xuyên biên giới, quản trị vận hành sàn giao dịch, bảo mật và an toàn tài sản số và đạo đức nghề nghiệp.

"Khi có hệ thống đào tạo và chứng chỉ nghề nghiệp bài bản, chúng ta sẽ từng bước hạn chế được các hiện tượng tư vấn trái phép, niêm yết tài sản không đạt chuẩn, thao túng thị trường hoặc các hành vi gian lận từng xảy ra ở nhiều quốc gia”, ông Trung bày tỏ.