Từ đại ngàn đến biển xanh, hẹn nhau ở ngày hội văn hóa Quảng Ngãi

Quảng Ngãi tổ chức Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết các dân tộc năm 2026 với nhiều hoạt động tôn vinh, quảng bá giá trị di sản văn hóa trên địa bàn tỉnh. Ảnh: Quang Vinh

Trong tháng 11, tỉnh Quảng Ngãi tổ chức chuỗi hoạt động Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, trong đó các hoạt động cao điểm diễn ra từ ngày 18-24.11.2026. Nhiều chương trình văn hóa, nghệ thuật, trưng bày di sản, trình diễn cồng chiêng, múa xoang và giới thiệu nghề truyền thống được tổ chức ở cả khu vực phía Đông và phía Tây, hướng đến phát huy giá trị di sản gắn với đời sống cộng đồng.

Ngày 2.11, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Ngãi Y Ngọc chủ trì cuộc họp nghe báo cáo công tác chuẩn bị tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 trên địa bàn tỉnh.

Theo Giám đốc Sở VHTTDL tỉnh Quảng Ngãi Phạm Thị Trung, đến nay có 4 cơ quan cấp tỉnh ban hành kế hoạch triển khai và 46/96 xã, phường, đặc khu đã ban hành kế hoạch tổ chức các hoạt động hưởng ứng. Các địa phương đang tập trung xây dựng phương án tổ chức Ngày hội tại thôn, tổ dân phố, khu dân cư, gắn với giao lưu văn nghệ, thể thao, trò chơi dân gian, giới thiệu ẩm thực, sản phẩm đặc trưng và bảo tồn, truyền dạy di sản văn hóa.

Điểm nhấn của chuỗi hoạt động là lễ khai mạc Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết các dân tộc tỉnh Quảng Ngãi, diễn ra lúc 19 giờ 30 phút ngày 18.11 tại Trung tâm Hội nghị và Triển lãm tỉnh, phường Cẩm Thành, và được truyền hình trực tiếp trên sóng QNgTV.

Nghề dệt truyền thống của người Gié-Triêng là một trong 4 di sản văn hóa phi vật thể được công bố quyết định đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Ảnh: Như Đồng

Trong chương trình, tỉnh sẽ công bố quyết định công nhận đưa 4 di sản vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, gồm: Nghề dệt truyền thống của người Gié-Triêng; Lễ cầu mưa của người Hrê; Lễ ăn Than (Cha K’chiah) của người Gié-Triêng và Lễ hội Cầu ngư Sa Huỳnh. Đây là những giá trị văn hóa tiêu biểu gắn với đời sống, tín ngưỡng và tập quán của các cộng đồng dân tộc trên địa bàn tỉnh.

Cũng trong ngày 18.11, vào lúc 8 giờ, tỉnh tổ chức khởi công sửa chữa, cải tạo Khu lưu niệm Thủ tướng Phạm Văn Đồng. Hoạt động nằm trong chuỗi sự kiện, góp phần gắn kết việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản với giáo dục truyền thống và tri ân lịch sử.

Tại khu vực phía Đông, từ ngày 19-24.11, Bảo tàng Tổng hợp tỉnh (số 99 Lê Trung Đình, phường Cẩm Thành) tổ chức trưng bày, giới thiệu các giá trị di sản văn hóa tiêu biểu, nghề thủ công truyền thống, văn hóa cồng chiêng và sản phẩm đặc trưng của địa phương.

Người dân, du khách có dịp tìm hiểu chuyên đề “Bí mật từ lòng đất”, tham quan 6 bộ sưu tập của các nhà sưu tập thuộc Hội Di sản Quảng Ngãi, khám phá không gian văn hóa cồng chiêng các dân tộc và tìm hiểu về 9 con tàu đắm. Các hoạt động được tổ chức kết hợp tham quan, trải nghiệm, tìm hiểu di sản dành cho người dân và học sinh.

Nghề rèn truyền thống của người T’Dra được trình diễn, giới thiệu trong chuỗi hoạt động văn hóa, góp phần bảo tồn nghề thủ công gắn với đời sống cộng đồng. Ảnh: Quang Vinh

Nhiều nghề truyền thống, sản phẩm văn hóa đặc trưng cũng được trình diễn, giới thiệu trực tiếp như nghề rèn truyền thống của người T’Dra; đàn nước của người Ca Dong ở xã Sơn Tây Thượng; nghề làm mạch nha; nghề làm nước mắm ở xã Long Phụng; gốm Mỹ Thiện; bánh lá đót của người Gié-Triêng; bánh thuẫn và nghề làm rượu cần của người Hrê.

Không chỉ dừng lại ở hoạt động trưng bày, từ ngày 19-24.11, các chương trình biểu diễn nghệ thuật được tổ chức hằng đêm với những chủ đề gắn với bản sắc văn hóa địa phương.

Nội dung gồm trình diễn cồng chiêng, xoang, đàn hát dân ca, nhạc cụ truyền thống, đấu chiêng; hát bả trạo, sắc bùa và phần hội của Lễ hội Cầu ngư. Mỗi đêm có một chủ đề riêng: “Âm vang đại ngàn”, “Sắc màu văn hóa quê hương”, “Hồn Biển Quảng Ngãi”, “Hương quê xứ Quảng”, “Âm thanh nguồn cội” và “Quảng Ngãi bản hòa ca”.

Cùng với đó, triển lãm tranh cổ động tấm lớn về văn hóa, con người Việt Nam và bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc diễn ra từ ngày 17-25.11 tại các tuyến đường trung tâm phường Cẩm Thành. Triển lãm ảnh nghệ thuật với chủ đề “Sắc màu Di sản Quảng Ngãi - Khát vọng vươn mình” và bộ ảnh đạt giải tại Cuộc thi “Quảng Ngãi hạnh phúc - Happy Quangngai 2026” được tổ chức từ ngày 18-24.11 tại Bảo tàng Tổng hợp tỉnh.

Các hoạt động giao lưu, trình diễn và truyền dạy văn hóa góp phần phát huy vai trò của nghệ nhân, người dân trong gìn giữ và trao truyền di sản cho thế hệ sau. Ảnh: Quang Vinh

Ở khu vực phía Tây, phường Kon Tum là địa điểm diễn ra nhiều hoạt động trình diễn, giao lưu văn hóa. Từ ngày 19-23.11, Liên hoan cồng chiêng, xoang và trình diễn các loại hình nghệ thuật liên quan được tổ chức tại Bảo tàng Tổng hợp tỉnh (số 659 Nguyễn Huệ, phường Kon Tum) và phố đi bộ phường Kon Tum.

Nội dung liên hoan gồm trình diễn cồng chiêng, xoang truyền thống; hòa tấu nhạc cụ dân tộc; dân ca kết hợp nhạc cụ; giới thiệu, tái hiện phần hội hoặc loại hình nghệ thuật tiêu biểu trong sinh hoạt văn hóa truyền thống. Các câu lạc bộ nghệ thuật bài chòi cũng được mời tham gia trình diễn trong không gian văn hóa cồng chiêng.

Một trong những hoạt động đáng chú ý là lễ hội đường phố diễn ra từ 16-18 giờ ngày 22.11. Các đoàn tập kết, khai mạc tại Công viên Nguyễn Huệ, diễu hành qua đường Trần Phú, Bạch Đằng và kết thúc tại Công viên Giọt nước.

Những màn trình diễn cồng chiêng, xoang, đấu chiêng, múa trống, múa roi, dân ca, dân vũ, bài chòi, trang phục dân tộc và sản phẩm thủ công mỹ nghệ sẽ góp phần đưa sắc màu văn hóa truyền thống đến với không gian đô thị.

Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết các dân tộc tỉnh Quảng Ngãi năm 2026 là dịp để các sắc màu văn hóa truyền thống cùng hội tụ, lan tỏa trong cộng đồng. Ảnh: Quang Vinh

Cùng ngày, lúc 20 giờ, chương trình thời trang thực cảnh “Sắc thổ cẩm - Hồn đại ngàn” được tổ chức tại Phố đêm, giới thiệu trang phục truyền thống gắn với đời sống văn hóa cộng đồng.

Từ ngày 20-24.11, Phố đêm Đăk Bla tổ chức không gian văn hóa, ẩm thực, sản phẩm đặc trưng, giới thiệu nhạc cụ, trang phục dân tộc, sản phẩm thủ công mỹ nghệ, OCOP, sản phẩm du lịch và quà tặng địa phương. Các hoạt động thể thao truyền thống như kéo co, đẩy gậy, đi cà kheo diễn ra từ ngày 20-22.11 tại Nhà thi đấu tổng hợp phường Kon Tum.

Liên hoan cồng chiêng và trình diễn trang phục truyền thống dành cho thanh thiếu niên được tổ chức từ ngày 20-23.11 tại Nhà rông Kon Klor, do UBND phường Kon Tum chủ trì, phối hợp với các địa phương và đơn vị liên quan.

Khép lại chuỗi hoạt động là Đêm hội cồng chiêng với chủ đề “Âm vang đại ngàn - Hẹn ngày gặp lại”, diễn ra lúc 19 giờ 30 phút ngày 23.11 tại Sân vận động tỉnh, phường Kon Tum, được truyền hình trực tiếp trên sóng VTV8.

Chương trình nghệ thuật tôn vinh các di sản tiêu biểu, lấy di sản cồng chiêng làm trọng tâm, đồng thời gắn với nội dung công bố việc xếp hạng Di tích lịch sử Nhà ngục Kon Tum là di tích quốc gia đặc biệt.

Không chỉ tập trung vào các hoạt động cấp tỉnh, chuỗi sự kiện còn hướng đến đưa văn hóa, di sản về từng thôn, tổ dân phố và khu dân cư. Theo kế hoạch triển khai, các địa phương tổ chức giao lưu, trình diễn cồng chiêng, múa xoang, dân ca, dân vũ, trang phục truyền thống; giới thiệu nghề dệt, đan lát, nhạc cụ, ẩm thực, sản phẩm OCOP và sản phẩm đặc trưng.

Các hoạt động đọc sách, tìm hiểu lịch sử, trải nghiệm di sản dành cho học sinh; gặp mặt, tri ân nghệ nhân, người có uy tín; thành lập, củng cố câu lạc bộ văn hóa cộng đồng cũng được khuyến khích triển khai. Một số địa phương chú trọng truyền dạy tiếng nói, nghề truyền thống, nhạc cụ và tổ chức sinh hoạt văn hóa phù hợp với điều kiện thực tế.

Bà Y Ngọc, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, chủ trì cuộc họp nghe báo cáo công tác chuẩn bị tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi. Ảnh: ML

Tại cuộc họp ngày 2.11, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Y Ngọc yêu cầu các sở, ngành, địa phương khẩn trương hoàn thiện kế hoạch, kịch bản và phân công nhiệm vụ cụ thể. Công tác tuyên truyền cần được đẩy mạnh tại cơ quan, công sở và khu dân cư, huy động các đoàn thể, người dân cùng tham gia.

Các địa phương chú trọng chỉnh trang đường phố, vệ sinh môi trường, bổ sung hệ thống chiếu sáng, tạo cảnh quan sạch đẹp, khang trang. Sở VHTTDL phối hợp với các đơn vị rà soát nội dung, thời gian, địa điểm tổ chức từng hoạt động; chuẩn bị chu đáo các chương trình trình diễn, giới thiệu văn hóa, ẩm thực và bố trí người thuyết minh để đại biểu, người dân hiểu hơn về bản sắc văn hóa các dân tộc.

Lãnh đạo tỉnh cũng yêu cầu ngành giáo dục và các địa phương xây dựng kế hoạch đưa học sinh, đoàn viên tham quan, trải nghiệm các hoạt động văn hóa, di sản ở cả khu vực phía Đông và phía Tây. Công tác bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn giao thông, y tế và an toàn thực phẩm phải được triển khai chặt chẽ.

Với việc kết nối hoạt động cấp tỉnh và cơ sở, đồng thời phát huy vai trò chủ thể của nghệ nhân và cộng đồng dân cư, Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết các dân tộc năm 2026 hướng đến không chỉ tôn vinh, giới thiệu các giá trị di sản mà còn tạo thêm không gian để di sản được thực hành, trao truyền và tiếp nối trong đời sống hôm nay.