Từ Douyin ra thế giới: Phim ngắn Trung Quốc tăng tốc nhờ AI

Thị trường trăm tỷ nhân dân tệ

Phim ngắn trực tuyến (microdrama) xuất hiện tại Trung Quốc từ năm 2018 trên Douyin - phiên bản TikTok dành cho thị trường nước này. Chất lượng sản xuất ban đầu còn hạn chế, nhưng việc các tập phim chỉ kéo dài vài phút lại thu hút người dùng nhờ phù hợp với việc xem trên điện thoại và mạng xã hội.

Sau đó, microdrama phát triển nhanh cả về số lượng và nội dung, từ cổ trang đến hiện đại, với nhiều mô-típ, như: tổng tài, xuyên không hay nhân vật chính thay đổi cuộc đời nhờ một hệ thống đặc biệt.

Hiện, Trung Quốc sản xuất hàng nghìn loạt phim dạng này mỗi năm, trong đó một số đạo diễn có thể thực hiện tới 20 phim.

Lượng người xem cũng tăng mạnh. Chẳng hạn, loạt phim Bà cố 18 tuổi của tôi, kể về một phụ nữ từ những năm 1950 xuyên không vào cơ thể một thiếu niên thời hiện đại, ghi nhận hơn 4,6 tỷ lượt xem trong 90 tập đầu tiên.

Đến tháng 12-2024, gần 60% người sử dụng Internet tại Trung Quốc đã xem microdrama.

Sự gia tăng người xem nhanh chóng chuyển thành doanh thu. Năm 2024, thị trường microdrama Trung Quốc đạt 50,5 tỷ nhân dân tệ (7,4 tỷ USD), lần đầu có quy mô doanh thu lớn hơn phòng vé trong nước.

Năm 2025, doanh thu tăng lên 100 tỷ nhân dân tệ (gần 15 tỷ USD), trong khi năm 2020 mới ở mức 1 tỷ nhân dân tệ (khoảng 150 triệu USD).

Ảnh minh họa: ChatGPT

AI thay đổi cách làm phim

AI đang tiếp tục thúc đẩy ngành microdrama khi được đưa vào quá trình tạo nội dung và thuyết minh tự động, đồng thời cho phép nhà sản xuất giảm sự phụ thuộc vào diễn viên truyền thống.

Newborn Town, doanh nghiệp mạng xã hội và giải trí, đặt mục tiêu để AI đảm nhiệm phần lớn hoạt động tạo nội dung trên ứng dụng Playlet.

So với sản xuất bằng diễn viên thật, kinh phí dành cho một microdrama sử dụng AI vào khoảng 1/10 và quá trình thực hiện có thể hoàn tất trong nửa tháng.

iQIYI cũng dự kiến AI sẽ tham gia tạo phần lớn phim và chương trình của doanh nghiệp trong 5 năm tới.

Tại thị trường điện ảnh Trung Quốc, mức chi quảng cáo cho microdrama sản xuất bằng AI đã ngang với các phim được thực hiện theo phương thức sử dụng diễn viên thật.

Sự thay đổi này cũng tác động tới hoạt động quay phim tại các bối cảnh thực tế. Yuanqiao, ngôi làng có lịch sử hơn 600 năm tại tỉnh Hà Nam, từng tiếp nhận hơn 70 đoàn sản xuất phim ngắn trong những năm gần đây.

Số đoàn làm phim tại đây đạt 35 vào năm 2025, nhưng từ đầu năm 2026 đến nay, số lượng giảm xuống còn 1-2 đoàn/tháng, khi AI thu hút một phần đơn hàng khỏi hình thức quay trực tiếp.

Hướng tới khán giả toàn cầu

Khả năng sản xuất nhanh và hỗ trợ bản địa hóa đang tạo thuận lợi cho microdrama Trung Quốc tiến ra nước ngoài. Loại hình này hiện được phân phối qua những nền tảng lớn, như Instagram của Meta, TikTok của ByteDance và các ứng dụng chuyên về phim ngắn.

Ngoài mô hình kết hợp quảng cáo, bán hàng và tiếp thị liên kết, người xem có thể trả phí thành viên hoặc mua riêng từng nội dung.

ReelShort là một trong những nền tảng đáng chú ý trong quá trình mở rộng này. Ứng dụng được Crazy Maple Studio (trụ sở tại California, Mỹ), ra mắt năm 2022, với sự hậu thuẫn của COL Group tại Bắc Kinh. Doanh thu của ReelShort trong năm 2025 đạt 1,2 tỷ USD, cao hơn 119% so với năm 2024.

Tổng doanh thu của phim ngắn Trung Quốc tại thị trường nước ngoài năm 2025 ước khoảng 3 tỷ USD, trong đó Mỹ đứng đầu trong các thị trường quốc tế. Dù mức độ phổ biến ở nước ngoài còn thấp hơn tại Trung Quốc, nhưng tỷ lệ thâm nhập thị trường toàn cầu trong dài hạn được dự kiến có thể đạt 30%.