Tư duy hành động của nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Đoàn Duy Thành

Câu nói ấy không đơn thuần là khẩu hiệu, mà là cách tiếp cận công việc, là tiêu chí đánh giá đạo đức, trách nhiệm và năng lực của người lãnh đạo, điều hành. Đặc biệt, gắn với quá trình phát triển mạnh mẽ của Thủ đô Hà Nội hiện nay, nơi đòi hỏi sự dũng cảm, quyết liệt trong đổi mới - tinh thần ấy trở nên vô cùng ý nghĩa.

Nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Đoàn Duy Thành.

“Quyết liệt làm những việc có lợi cho dân, không việc gì phải ngại”

Tư duy này bao gồm 3 yếu tố trọng tâm:

Một là, quyết liệt làm việc có lợi cho dân: Tư duy này đặt Nhân dân, lợi ích của Nhân dân làm trọng tâm của mọi quyết sách và hành động. Người lãnh đạo phải nỗ lực, chủ động, dũng cảm giải quyết khó khăn, không né tránh những việc khó, nếu việc đó mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân.

Hai là, không việc gì phải ngại: Ý nghĩa ở đây không phải “liều lĩnh không suy nghĩ” mà là dũng cảm đối mặt với thách thức, không sợ va chạm, không sợ bị chỉ trích khi làm điều đúng. Đây là thái độ sống và là phẩm chất để hoàn thành trách nhiệm trước Nhân dân.

Ba là, sự kết hợp giữa quyết tâm và đạo đức công vụ: Tư duy này đòi hỏi cán bộ không chỉ vì “công việc” mà còn “vì dân”, với trách nhiệm đạo đức cao hơn. Nó chính là thể hiện tư tưởng phục vụ Nhân dân một cách thực chất, không hình thức.

Như vậy, tư duy này là một thông điệp mạnh mẽ về trách nhiệm của người công chức, nhà quản lý: hành động quyết liệt vì quyền lợi dân, không né tránh, không trốn tránh khó khăn.

Bối cảnh Hà Nội - yêu cầu của sự quyết liệt phục vụ Nhân dân

Hà Nội là trái tim, khối óc của đất nước, trung tâm chính trị, văn hóa, khoa học của Việt Nam, nơi quy tụ đông đảo dân cư, tốc độ đô thị hóa nhanh, tính chất phức tạp trong quản lý là rất cao.

Một số đặc điểm nổi bật của Hà Nội hiện nay là: Quy mô dân số lớn và tăng nhanh, giao thoa giữa nội đô lịch sử với các khu đô thị mới. Nhu cầu hạ tầng - môi trường - giao thông đòi hỏi giải pháp tích cực và dứt khoát. Yêu cầu cải cách hành chính, giảm thủ tục, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Giữ gìn văn hóa, bản sắc truyền thống song song với đổi mới hiện đại hóa. Tất cả những điều đó tạo ra những “bài toán khó” trong điều hành. Và từ đó, tư duy: “Quyết liệt làm những việc có lợi cho dân, không việc gì phải ngại” trở thành yêu cầu sống còn đối với chính quyền Thủ đô.

Vận dụng tư duy vào thực tiễn phát triển Hà Nội

Những mặt cụ thể thể hiện tính quyết liệt trong phát triển Hà Nội, gắn với lợi ích của người dân.

Một là, quyết liệt trong quản lý đô thị - giảm ùn tắc, nâng cao chất lượng sống. Tắc đường, chật chội và ô nhiễm là những vấn đề nổi cộm tại Hà Nội. Để giải quyết, nhiều giải pháp đã được triển khai quyết liệt: Tăng cường hệ thống giao thông công cộng. Đầu tư metro, xe buýt thân thiện, nỗ lực giảm áp lực cho phương tiện cá nhân. Đây là những quyết sách khó khăn, đòi hỏi huy động nguồn lực lớn, thời gian dài và sự phối hợp giữa nhiều cơ quan.

Quy hoạch lại không gian đô thị cứng nhắc: Đòi hỏi trả lại vỉa hè cho người đi bộ, kiểm soát trật tự đô thị, giảm "văn hóa" lòng đường, vỉa hè. Điều này không thể tiến hành “nửa vời” bởi vấp phải nhiều phản ứng ban đầu, thói quen lâu đời của người dân và cả lực lượng tham gia thi công.

Tuy nhiên, chính quyền Hà Nội đã kiên định triển khai, thể hiện tinh thần “quyết liệt vì dân”. Khi tổ chức được tuyến metro, khi người dân có được không gian đi bộ an toàn, chính là lúc hiệu quả của tư duy ấy được chứng minh.

Hai là, quyết liệt cải cách hành chính, vì dân, vì doanh nghiệp: Để giảm khó khăn cho Nhân dân và doanh nghiệp, Hà Nội đã tăng cường ứng dụng công nghệ số vào bộ máy hành chính. Giảm thủ tục giấy tờ hành chính không cần thiết. Tạo môi trường thuận lợi cho khởi nghiệp đổi mới trong quản lý đô thị. Đây là những biện pháp không dễ bởi nó đòi hỏi thay đổi tư duy làm việc trong nhiều bộ phận. Tuy nhiên, không việc gì phải ngại thử nghiệm, không ngại thay đổi nếu mục tiêu cuối cùng là phục vụ người dân tốt hơn.

Ba là, quyết liệt phục hồi - phát triển kinh tế sau đại dịch: Hà Nội là một trong những địa phương chịu ảnh hưởng rất lớn từ đại dịch Covid-19, nhất là với nhóm lao động tự do, doanh nghiệp nhỏ. Để phục hồi kinh tế, chính quyền thành phố đã: Hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi sản xuất, giảm gánh nặng chi phí, tạo điều kiện việc làm; hỗ trợ trực tiếp cho nhóm lao động mất thu nhập tạm thời; đẩy mạnh xúc tiến đầu tư, thu hút nguồn lực phát triển. Các giải pháp này đòi hỏi sự nhạy bén, quyết liệt trong phối hợp thực thi và đổi mới chính sách.

Bốn là, giữ gìn văn hóa truyền thống trong quá trình phát triển: Hà Nội không chỉ phát triển hiện đại mà còn phải gìn giữ các giá trị văn hóa đặc trưng như khu phố cổ, di sản, lễ hội truyền thống. Đây là nhiệm vụ khó bởi: Cần cân bằng giữ gìn giá trị với nhu cầu phát triển. Phải đối thoại liên tục với cộng đồng dân cư, giới chuyên môn. Trong nhiều trường hợp, chính quyền thành phố phải “quyết liệt” trong việc bảo vệ các di sản văn hóa trước áp lực thương mại hóa, xây dựng thiếu cân nhắc.

Ý nghĩa với cán bộ, đảng viên Thủ đô

Bài học tư duy mà nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Đoàn Duy Thành để lại có thể hệ thống lại thành các điểm chính:

Cán bộ phải dũng cảm trước việc khó: Quyết liệt không phải là quyết liệt theo kiểu hấp tấp, mà là dũng cảm đối mặt với những nút thắt khó. Người cán bộ nên: Không né tránh trách nhiệm với lý do sợ khó. Thẳng thắn nhận diện vấn đề. Chủ động đưa ra giải pháp khả thi.

Phục vụ dân là đạo đức, là trọng trách thiêng liêng: Phục vụ dân không chỉ là nhiệm vụ chức danh, mà còn là trách nhiệm đạo đức. Người cán bộ cần thấu hiểu nhu cầu, nguyện vọng thực tế của dân. Đặt lợi ích dân lên trên lợi ích cá nhân hoặc quan hệ. Kiên định trong hành động vì dân.

Quyết liệt phải đi kèm với trách nhiệm pháp lý, minh bạch: Không việc gì phải ngại nhưng làm việc gì cũng phải đúng pháp luật, minh bạch trong quyết định để không làm tổn hại đến quyền lợi của cá nhân hay cộng đồng. Đây chính là trọng tâm để tư duy này không bị hiểu sai thành “nhiệm kỳ chiếm lĩnh, nóng vội”.

Quyết liệt phải dựa vào chuyên môn, khoa học và dữ liệu: Không đơn thuần là “làm nhanh” mà là “làm đúng, làm bền vững”. Quyết liệt gắn với dữ liệu và bằng chứng khoa học. Lắng nghe các chuyên gia, cộng đồng và đối tác. Thử nghiệm, điều chỉnh trong quá trình thực hiện.

Những bài học thực tiễn từ Hà Nội

Trong quá trình phát triển Hà Nội, một số bài học thiết thực đã thể hiện tinh thần “Quyết liệt làm những việc có lợi cho dân, không việc gì phải ngại”, đó là.

Thứ nhất, dự án giao thông - metro và giảm ùn tắc: Dự án metro đòi hỏi nguồn vốn lớn, phối hợp đa ngành, tác động đến cuộc sống hàng ngàn lao động, thương nhân… nếu thiếu quyết tâm, dễ bị trì hoãn. Tuy nhiên, thành phố quyết liệt trong giải phóng mặt bằng, bố trí tái định cư hợp lý, phối hợp thi công hiệu quả. Kết quả là các tuyến metro đã đưa vào vận hành, cải thiện rõ rệt chất lượng giao thông công cộng.

Thứ hai, không gian đi bộ quanh Hồ Gươm: Quyết định dành riêng không gian cho người đi bộ tại trung tâm Thủ đô ban đầu gặp không ít ý kiến trái chiều. Tuy nhiên, đây là quyết sách vì quyền lợi người dân, giảm ồn, khói, tạo không gian sinh hoạt cộng đồng và đã trở thành biểu tượng của cuộc sống đô thị hiện đại, thân thiện.

Thứ ba, chuẩn hóa hành chính - dịch vụ công: Việc số hóa dịch vụ công, đơn giản hóa thủ tục đã tiếp cận hàng triệu người dân và doanh nghiệp. Đây không chỉ là cải cách hành chính, mà là thể hiện tinh thần phục vụ tới nơi tới chốn, vì dân, không ngại khó.

Tư duy “Quyết liệt làm những việc có lợi cho dân, không việc gì phải ngại” của nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Đoàn Duy Thành là một thông điệp mạnh mẽ về trách nhiệm của mỗi cán bộ, nhà quản lý. Trong giai đoạn Thủ đô Hà Nội chuyển mình mạnh mẽ, tư duy ấy không chỉ là kim chỉ nam cho đội ngũ lãnh đạo, mà còn là tiêu chí để mỗi người dân, mỗi doanh nghiệp hiểu rõ hơn về trách nhiệm, quyền lợi và vai trò của mình.

Hà Nội hôm nay, một Thủ đô phát triển năng động, sáng tạo, vì dân là minh chứng sinh động cho thái độ quyết liệt, rõ ràng và vì mục tiêu cao nhất, nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân, đặt lợi ích cộng đồng lên trên hết./.

Thiếu tướng, PGS, TS Nguyễn Văn Sáu - Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Lịch sử quốc phòng Việt Nam